Η φιλική… συνωμοσία
Την προσεχή Πέμπτη ο συνθέτης και η τραγουδίστρια ανεβαίνουν στη σκηνή του Ηρωδείου για ένα πρόγραμμα υπό τον γενικό τίτλο «Συνέβη στην Αθήνα», μια μουσική παράσταση που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον χώρο της Πνύκας «αλλά επειδή εφέτος δεν παραχωρήθηκε ο συγκεκριμένος χώρος για συναυλίες μάς έδωσαν το Ηρώδειο». Ο Νίκος Ξυδάκης και η Ελευθερία Αρβανιτάκη θυμούνται πώς ξεκίνησε η όλη ιδέα της κοινής τους συναυλίας.
Ελευθερία Αρβανιτάκη: Τα πράγματα είναι πολύ απλά όταν υπάρχει μεταξύ δύο ανθρώπων συνεργασία χρόνων.
Νίκος Ξυδάκης: Δεν υπήρχε σχέδιο. Ηταν μια δική μου παλαιότερη ιδέα που αφορούσε τον χώρο της Πνύκας. Προκειμένου όμως να μη γινόταν καθόλου η συναυλία, στον βαθμό που η Πνύκα δεν παραχωρείται εφέτος για εκδηλώσεις, αποφασίσαμε να τη δώσουμε στο Ηρώδειο. Με τροποποιημένο βεβαίως πρόγραμμα και προσαρμοσμένο στις συνθήκες του νέου χώρου.
Ε.Α.: Ο χώρος είναι πάντα αυτός που ορίζει λίγο-πολύ την ιδέα, την οποία έτσι όπως την είχε σκεφτεί ο Νίκος και την είχαμε συζητήσει ήταν για την Πνύκα. Τώρα, σε έναν σαφώς μεγαλύτερο χώρο, απαιτείται διαφορετικό στήσιμο και πολύ περισσότερη δουλειά. Τα προβλήματα αρχίζουν πάντοτε όταν έχουμε να κάνουμε με αλλαγή.
Ν.Ξ.: Συμφωνώ. Η ιδέα όμως παραμένει η ίδια, μόνο που έχει περιοριστεί το πρώτο μέρος. Σε αυτό περιλαμβάνονται νέα τραγούδια που έγραψα ειδικά για την Ελευθερία που προέρχονται από την ποιητική συλλογή του Διονύση Καψάλη «Αισθηματική Αγωγή» , άγνωστο υλικό και μουσικές διασκευές. Το δεύτερο είναι περισσότερο αναγνωρίσιμο στο κοινό, αφού είχε παρουσιαστεί μαζί με την Ελευθερία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Αυτό το δεύτερο μέρος θα επαναληφθεί τον προσεχή Νοέμβριο στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Μια απλή βόλτα του Νίκου Ξυδάκη πριν από χρόνια στην Αθήνα ήταν αρκετή για να συλλάβει την ιδέα του προγράμματος. «Θα έλεγα ότι υπήρχε μια ευτυχής συγκυρία. Πριν από πολλά χρόνια βρέθηκα να περπατώ στην Πνύκα, σε ένα σημείο όπου δεν μπορούσα να καταλάβω αν βρίσκομαι στην Αθήνα ή σε κάποιον άλλο συγγενικά ιερό χώρο που μπορεί να υπάρχει οπουδήποτε στην Ελλάδα. Δεν φαινόταν από πουθενά η πόλη, απλώς έβλεπα λίγο την Ακρόπολη, λίγο το Αστεροσκοπείο, λίγο τις κορυφογραμμές του Υμηττού. Μου άρεσε αυτή η αφαίρεση, αυτό το “μπέρδεμα”, που δεν ήξερα πού βρισκόμουν, και αυθόρμητα σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραία να δοθεί εδώ (σ.σ.: στην Πνύκα) μια συναυλία. Και το συνδύασα με τη μουσική ατμόσφαιρα που υπάρχει στα τραγούδια μου, στα πιο “φωτεινά”, σε αυτά που υπάρχουν αναφορές στην Αθήνα, είτε λόγω μουσικού ύφους είτε λόγω στίχων».
Ε.Α.: Ο Νίκος έγραψε δύο τραγούδια ειδικά για μένα. Μετά από τόσα χρόνια συνομιλιών αισθάνομαι ότι τον διαβάζω πολύ καλά. Οχι μόνο εξαιτίας των συνομιλιών μας αλλά και λόγω της ψυχικής μας σύνδεσης, που όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει αλλοιωθεί. Οταν παίρνω στα χέρια μου ένα τραγούδι του Νίκου για να το ερμηνεύσω, ξέρω ότι έχω πάει κατευθείαν στη δεύτερη ανάγνωσή του. Δεν χρειάζεται να συζητήσουμε τίποτε μεταξύ μας.
Ν.Ξ.: Ενα από τα χαρακτηριστικά της φιλίας μας είναι αυτή η συνωμοσία. Εκεί άλλωστε καταλήγουν όλα τα ωραία πράγματα. Με την Ελευθερία αισθάνομαι μεγάλη ασφάλεια και εμπιστοσύνη, επειδή ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία μου. Εχω συλλάβει τον εαυτό μου να παίρνει από την Ελευθερία δυνάμεις και ζωντάνια και, πολύ περισσότερο, να με βγάζει από τον εαυτό μου. Ολο το διάστημα της συνεργασίας μας είναι επιτυχημένο επειδή δεν έχει ακολουθήσει συνταγές. Ούτε δίσκο δεν έχουμε κάνει μαζί.
Ε.Α.: Το γεγονός ότι είμαστε σε διαφορετικές δισκογραφικές εταιρείες δημιουργεί προβλήματα, αλλά όλα ξεπερνιούνται. Ωστόσο στο συμβόλαιό μου υπάρχει ειδικός όρος για να μπορώ να συμμετέχω με δύο τραγούδια μία φορά τον χρόνο σε κάθε άλμπουμ του Νίκου.
Ν.Ξ.: Είδατε, αυτή η σχέση βασίζεται στην ανιδιοτέλεια. Δεν την έχουμε εκμεταλλευτεί για να κάνουμε επιτυχία. Αλλωστε υπάρχουν επιτυχίες από αθλιότητες, από ευκολίες, από βλακεία, ενώ κάποιες άλλες αφορούν τον στόχο που έχεις βάλει, όπως έχουμε κάνει εμείς. Από ‘κεί και πέρα πολύ μεγάλη σημασία έχει η επιτυχία να επαληθεύεται από τον κόσμο.
Ε.Α.: Επιτυχία για μένα είναι η διάρκεια, Νίκο. Να αντέχουν τα τραγούδια στον χρόνο. Δεν είναι το «Α πα πα». Μπορεί να διασκεδάζω κι εγώ με αυτά, αλλά έχουν πολύ μικρή χρονική διάρκεια αντοχής.
Ν.Ξ.: Συμφωνώ. Το σημαντικό είναι ο κόσμος να γυρίζει στα τραγούδια για να τα ανακαλύπτει και πάλι. Η βαθύτερη συγκίνηση που κρύβει ένα τραγούδι δεν έχει ηλικία. Η Ελευθερία, ενώ έχει πολύ μεγάλη επιτυχία, προσέχει βασανιστικά το ρεπερτόριό της. Για μένα που είμαι ένας άνθρωπος της σκιάς όσο και να τραγουδώ, δίνω το βάρος μου στη σύνθεση η Ελευθερία μού προσφέρει μια μοναδική ισορροπία. Τα υποστηρίζει στη σκηνή με πειστικότητα και ευσυνειδησία. Οταν ερμηνεύεις κάθε λέξη πρέπει να την πιστεύεις βαθιά, ως το σημείο που να λες: «Ακόμη και αν με κοροϊδέψουν, εγώ θα το πω». Εγώ το έχω σκεφτεί αυτό πολλές φορές: «Τώρα είμαι γελοίος αλλά δεν μπορώ να κάνω αλλιώς, θα σας το πω». Και τραγουδάω. Η Ελευθερία μού προσφέρει αυτή την ευαισθησία.
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
Ο Νίκος Ξυδάκης και η Ελευθερία Αρβανιτάκη εμφανίζονται στο Ηρώδειο την προσεχή Πέμπτη 20 Ιουλίου με τη μουσική παράσταση «Συνέβη στην Αθήνα». Ερμηνεύουν μια σειρά μουσικά μοτίβα ειδικά διασκευασμένα από τις «Γυμνοπαιδίες» του Σατί ως τον Χατζιδάκι. Επίσης η Ελευθερία Αρβανιτάκη ερμηνεύει τραγούδια του Νίκου Ξυδάκη. Ωρα έναρξης 21.00.
