Η περίοδος αναμονής κάθε νέας δουλειάς του Λευτέρη Βογιατζή δεν μπορεί ποτέ να είναι χρονικά υπολογίσιμη. Το βέβαιον είναι ότι διαρκεί πολύ. Πολλώ δε μάλλον όταν ανεβάζει καινούργιο έργο. Οπως συμβαίνει εφέτος με το θεατρικό του Γιώργου Διαλεγμένου «Η νύχτα της κουκουβάγιας». Ο μακρύς χρόνος της προετοιμασίας συνήθως καλύπτεται από σιωπή. Τίποτε δεν διαρρέει ούτε για τις πρόβες ούτε, πολύ περισσότερο, για το έργο. Η ημερομηνία της πρεμιέρας συνήθως δεν ορίζεται, αργεί και απλώς μετατίθεται από εβδομάδα σε εβδομάδα.
Αναζητώντας την άκρη του νήματος εδώ και πάνω από δύο εβδομάδες, προσπαθήσαμε να διεισδύσουμε στον κόσμο του Βογιατζή και του Διαλεγμένου, στον κόσμο της «Οδού Κυκλάδων». Σε αυτή τη φάση της προετοιμασίας ούτε κουβέντα για «συνέντευξη» με τους δημιουργούς. Και ας αναρωτιέται η Ειρήνη Λεβίδη πώς θα οργανώσει την προώθηση της παράστασης. Ισως τώρα να έχει μεγαλύτερη σημασία «αυτό που γίνεται» παρά η ανάλυση του «πώς γίνεται». Γιατί η παράσταση που θα δούμε θα συντεθεί από τα κομμάτια που γεννήθηκαν στις πρόβες. Από τα κομμάτια που απαθανάτισε ο φακός του φωτογράφου. Ο φακός του Κώστα Ορδόλη. Από τις προσπάθειες των ηθοποιών να επικοινωνήσουν με την ουσία του έργου, με τους άλλους, με τον εαυτό τους. Από τη λεπτομέρεια που μελέτησαν και στην οποία κατέληξαν. Σε μια παράσταση με διαρκή εναλλαγή σκηνών. Με στοιχεία που γλιστρούν από τη μια σκηνή για να μπουν στην άλλη. Σε μια παράσταση όπου το τραπεζομάντιλο θα γίνει νεκρικό σεντόνι. Σε ένα έργο όπου το κωμικό εναλλάσσεται με το τραγικό, το αστείο με το δράμα, το γέλιο με το κλάμα, ο πόνος με τη σιωπή· η ζωή με τον θάνατο· ο έρωτας με την προδοσία και τη μεταθανάτια εκδίκηση. Ολα είναι μάταια; Εκτός από την αγάπη.
Το χρονικό
* Σεπτέμβριος 1997 – μέσα Οκτωβρίου 1997.
Σε ένα διαμέρισμα στην Κυψέλη, πάνω από το θέατρο της «Οδού Κυκλάδων», ξεκίνησαν οι καθιστές πρόβες του θιάσου. Ο Λευτέρης Βογιατζής, στον ρόλο του σκηνοθέτη κυρίως και του πρωταγωνιστή , συζήτησε και μελέτησε το έργο στην κάθε του λεπτομέρεια. Ο συγγραφέας δεν πήρε διόλου μέρος στο κομμάτι αυτό της προετοιμασίας.
* Μέσα Οκτωβρίου 1997 – Χριστούγεννα.
Μια αίθουσα χορού στο Γκάζι φιλοξένησε τον θίασο στη δεύτερη φάση της προετοιμασίας του. Οι ηθοποιοί σηκώνονται πλέον από τις καρέκλες τους και με λίγα από τα στοιχεία του σκηνικού που ετοιμάζεται αρχίζουν να βλέπουν το στήσιμο της παράστασης. Ο χορογράφος Δημήτρης Παπαϊωάννου είναι εκεί και επιμελείται την κίνηση των ηθοποιών. Ο συγγραφέας δεν παρακολουθεί ούτε τη δεύτερη αυτή φάση. Ο θίασος παραμένει εκτός σκηνής, καθώς στο θέατρο της «Οδού Κυκλάδων» συνεχίζονται οι παραστάσεις (ως τις αρχές Ιανουαρίου) του έργου του Μιχάλη Βιρβιδάκη «Στην Εθνική με τα μεγάλα», σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη.
* Μέσα Ιανουαρίου 1998 – Ως σήμερα.
Προτού αρχίσει η τρίτη και τελευταία φάση των προβών, στη σκηνή του θεάτρου πια, τα πάντα έχουν γκρεμιστεί και αρχίζουν να ανασυντίθενται. Το πίσω μέρος της σκηνής, το πάτωμα, οι τοίχοι. Ολα πρέπει να υποταχθούν στις απαιτήσεις του σκηνικού και του φωτισμού. Ο Γιώργος Πάτσας και ο Λευτέρης Παυλόπουλος μοιράζονται τους ρόλους, αντίστοιχα. Στην παράσταση, όλα, ανάλογα με τις ανάγκες, θα φωτίζονται με νέον. Ο συγγραφέας είναι πλέον παρών και συζητά με τον σκηνοθέτη. Ο Νίκος Κυπουργός έχει έτοιμη τη μουσική και ο Δημήτρης Ιατρόπουλος έχει συνθέσει τους ήχους της παράστασης. Η πρεμιέρα αρχίζει να είναι πλέον ορατή. η υπόθεση του έργου Ο Ιων, η Πελαγία και η προδοσία
Σήμερα. Ο γέρων Ιων (Λευτέρης Βογιατζής), η κεντρική μορφή της «Νύχτας της κουκουβάγιας», βρίσκεται μέσα σε ένα οστεοφυλάκιο. Μια καρδιακή προσβολή τον οδηγεί πάραυτα στην εντατική μονάδα του νοσοκομείου. Εκεί τον Ιωνα (Ακης Βλουτής, για όσο χρόνο παραμένει ο ήρωας στην εντατική) θα επισκεφθεί η μητέρα του (Ράνια Σχίζα), στην ηλικία όμως που είχε όταν πέθανε. Δηλαδή 26 ετών. Μαζί της ο Ιων θα επιχειρήσει το πέρασμα στον άλλο κόσμο, εκεί όπου η μητέρα του αναπαύεται τόσα χρόνια. Οπως συμβαίνει ή, όπως λέμε, ό,τι συμβαίνει στο μεταίχμιο ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, μπροστά από τα μάτια του ετοιμοθάνατου περνά όλη του η ζωή· ή, καλύτερα, αναμετριέται με τις μεγάλες στιγμές της ζωής του. Ετσι και ο Ιων με την παρουσία της μητέρας του θα κάνει τον δικό του απολογισμό. Θα προσπαθήσει να κλείσει τους λογαριασμούς του.
Φρεαττύδα, 1939. Ενα σπίτι στο Φάληρο. Η τραπεζαρία. Γύρω από το τραπέζι των γενεθλίων έχει συγκεντρωθεί η οικογένεια και οι φίλοι. Ο νεαρός Ιων (Λευτέρης Βογιατζής), η γυναίκα του, η Φώφη (Ιωάννα Τσιριγκούλη), ο φίλος του Ιωνα, ο Αλέξανδρος (Γιάννης Νταλιάνης), η δική του γυναίκα, η Πελαγία (Μαρία Σκουλά), η μητέρα της Πελαγίας, Δέσποινα (Ελένη Κοκκίδου), ο θείος της Πελαγίας, Βάκης (Νίκος Χατζόπουλος), ο ξάδερφος της Πελαγίας, Τρύφων (Γεράσιμος Γεννατάς), ο φασίστας της οικογένειας. Στο τραπέζι πηγαινοέρχεται και η υπηρέτρια (Δέσποινα Γκάτζιου).
Ενας μεγάλος κρυφός έρωτας δένει τον Ιωνα με την Πελαγία. Ενας έρωτας απαγορευμένος, από το γεγονός και μόνο ότι και οι δύο είναι παντρεμένοι και επιπλέον τα ζευγάρια είναι μεταξύ τους φίλοι. Η ιστορία που θα διηγηθεί ο θείος Βάκης, την ώρα του δείπνου, θα ταράξει την εύθραυστη ισορροπία της συντροφιάς. Ο θείος Βάκης θα παίξει καταλυτικό ρόλο συμβάλλοντας στην κορύφωση του δράματος. Η έκρηξη της Πελαγίας θα έχει ως αποτέλεσμα να αποκαλύψει στον σύζυγό της τον κρυφό της έρωτα για τον Ιωνα. Η συζήτηση που θα επακολουθήσει ανάμεσα στον σύζυγο – Αλέξανδρο και στον εραστή – Ιωνα θα γίνει δίχως την παρουσία της Πελαγίας. Εκείνη όμως, κρυμμένη πίσω από την πόρτα, θα ακούσει τον σύζυγό της να ζητά εξηγήσεις από τον εραστή. Ο Ιων όμως θα αρνηθεί τα πάντα, προδίδοντας τον μεγάλο έρωτα της ζωής του, τη γυναίκα που, όπως ο ίδιος έχει νωρίτερα παραδεχθεί, αγάπησε περισσότερο από όλα στη ζωή του. Θα αποδώσει τα λεγόμενα της Πελαγίας σε ψυχικές αναταράξεις και θα προσπαθήσει να πείσει τον Αλέξανδρο ότι όλα αυτά δεν είναι παρά αποκυήματα της γυναικείας φαντασίας. Μη έχοντας άλλη επιλογή, η Πελαγία, αφού αφήσει ένα γράμμα προς όλους, θα αυτοκτονήσει νιώθοντας απόλυτα προδομένη.
Εντατική. Ο Ιων, στο κρεβάτι της εντατικής, ξαναβλέπει τις μεγάλες στιγμές της ζωής του να περνούν μπροστά από τα μάτια του. Περνά στον άλλο κόσμο.
Στον άλλο κόσμο. Εκεί ο Ιων θα συναντήσει την Πελαγία, νέα και ωραία όπως τότε που είχε αυτοκτονήσει. Θα τρέξει προς το μέρος της. Κι εκείνη θα του πει: «Δεν σας γνωρίζω».
Αυλαία.
