Το τραγικό δυστύχημα με τις πέντε νεκρές εργάτριες στη βιομηχανία μπισκότων Βιολάντα στα Τρίκαλα έκανε πάλι επίκαιρη τη συζήτηση γύρω από τα εργατικά ατυχήματα, τα οποία γενικώς υποεκτιμώνται όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η συνάδελφος Τζίνα Μοσχολιού, στη στήλη της Number Control στα «Νέα», μας δίνει πλήθος σχετικών στατιστικών εικόνων, που αναδεικνύουν αυτό το μείζον πρόβλημα, αν και η στατιστική τους απεικόνιση καθυστερεί πολύ.

• 3.286 ήταν τα εργατικά ατυχήματα που σημειώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) το 2022. Μολονότι ο αριθμός αυτός δείχνει μικρή μείωση έναντι του 2021 επιβεβαιώνει ότι η «αιμορραγία» στους χώρους εργασίας παραμένει σταθερή. Απόδειξη ότι το ίδιο έτος καταγράφηκαν 2.430.000 μη θανατηφόρα ατυχήματα.

• 5,4% του παγκόσμιου ΑΕΠ χάνεται κάθε χρόνο λόγω εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών, ποσοστό σημαντικά αναθεωρημένο προς τα πάνω από το παλαιότερο 4%, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εργασίας (ILO). Το 20,6% των δυστυχημάτων στην Ευρώπη εξακολουθούν να συμβαίνουν στον κλάδο των κατασκευών, όπου η οικοδομή είναι ο πιο θανατηφόρος εργασιακός τομέας (στοιχεία Eurostat).

• 43.600.000 ευρώ ήταν το συνολικό ύψος των προστίμων που επιβλήθηκαν το 2023 για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, ποσό αυξημένο κατά 20% σε σχέση με το 2022, έπειτα από 73.500 ελέγχους που διενήργησε εδώ στην Ελλάδα η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας. Η απουσία σχετικού ελέγχου στη Βιολάντα αποδεικνύει ότι ο αριθμός αυτός θα πρέπει να ήταν σημαντικά υψηλότερος.

• 179 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του 2023. Ο αριθμός αυτός αποτελεί ιστορικό αρνητικό ρεκόρ και είναι διπλάσιος από τις επίσημες καταγραφές προηγούμενων ετών, σύμφωνα με το Διαρκές Παρατηρητήριο Υγείας και Ασφάλειας της ΟΣΕΤΕΕ.

• 14.629 εργατικά ατυχήματα καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2022, παρουσιάζοντας μία δραματική αύξηση της τάξης του +120% σε σχέση με το 2018, όπου ήταν 6.612, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση πεπραγμένων της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας (στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ).

• Αύξηση 30% στα θανατηφόρα περιστατικά διαπιστώνεται αν συγκρίνουμε τα δεδομένα του 2023 με τον μέσο όρο της τριετίας 2020-2022. Αυτή την επιδείνωση αποδίδουν οι συνδικαλιστικοί φορείς (ΓΣΕΕ και Εργατικό Κέντρο Αθηνών) στην εντατικοποίηση της εργασίας και την έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών.

• Οι 39 βαθμοί Κελσίου και άνω ως θερμοκρασία περιβάλλοντος εργασίας αναγνωρίστηκαν επισήμως ως παράγοντες κινδύνου, που επιβάλλει την παύση εργασιών το καλοκαίρι του 2023. Μία αλλαγή που ήρθε ως απάντηση στα περιστατικά θερμικής καταπόνησης, σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιθεώρησης Εργασίας. Σημειωτέον ότι αν κάποιος εργαζόμενος πάθει έμφραγμα μέσα σε ένα εργοστάσιο, όπου επικρατεί υψηλή θερμοκρασία, δεν καταχωρίζεται ως εργατικό δυστύχημα.

• Ενας στους τέσσερεις νεκρούς σε εργατικό δυστύχημα στην Ελλάδα το 2023 ήταν εργαζόμενος στον πρωτογενή τομέα (αγρότες, κτηνοτρόφοι, δασεργάτες), αναδεικνύοντας την ύπαιθρο ως νέο πεδίο υψηλού κινδύνου, σύμφωνα με στοιχεία της ΟΣΕΤΕΕ.

• Και ένα γενικότερο στοιχείο: 2.930.000 εργαζόμενοι πεθαίνουν παγκοσμίως κάθε χρόνο λόγω εργατικών δυστυχημάτων και ασθενειών που σχετίζονται με την εργασία, ένας αριθμός που αυξήθηκε κατά 12% σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία (στοιχεία 2024 του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας – ILO).

Αυτά ως μνημόσυνο για τις πέντε εργάτριες της Βιολάντα.