Ο εφιάλτης γίνεται πραγματικότητα. Τις πρώτες πρωινές ώρες, χερσαίες ρωσικές δυνάμεις εισβάλλουν στον λεγόμενο «Διάδρομο Σουβάλκι», ένα στενό κομμάτι γης που ενώνει τις χώρες της Βαλτικής με την Πολωνία και τις υπόλοιπες χώρες του ΝΑΤΟ. Τα τηλέφωνα σπάνε. Η Λιθουανία υποβάλλει άμεσα αίτημα ενεργοποίησης του άρθρου 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, τη λεγόμενη ρήτρα συλλογικής άμυνας. Λίγο αργότερα συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες οι Mόνιμοι Αντιπρόσωποι των χωρών-μελών της Συμμαχίας και δίνουν το πράσινο φως στον Ανώτατο Συμμαχικό Διοικητή του ΝΑΤΟ (SACEUR) να αναλάβει δράση.

Το σχέδιο συναγερμού μπαίνει σε εφαρμογή. Ο Διοικητής ειδοποιεί το αρχηγείο της ARF στη Νάπολι, της Συμμαχικής Δύναμης Αντίδρασης. Και ξεκινά άμεσα η κινητοποίηση των στρατιωτών της σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή επικράτεια. Μέσα σε δέκα ημέρες, η ARF (Allied Reaction Force), μια ευέλικτη δύναμη ταχείας αντίδρασης με 40.000 στρατιώτες από νατοϊκές χώρες, φθάνει μέσω θαλάσσης, αέρος και στεριάς στη Γερμανία και από εκεί στη χώρα που δέχθηκε την επίθεση. Αποκύημα φαντασίας; Κάθε άλλο.

Από τη ρωσική εισβολή στην Κριμαία, αλλά κυρίως στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο, που οι μυστικές υπηρεσίες της Γερμανίας και άλλων χωρών το πιθανολογούν μέχρι το 2029. Αυτό είναι και το σενάριο της μεγαλύτερης πολυκλαδικής άσκησης του ΝΑΤΟ για φέτος, της «Steadfast Dart 2026». Στόχος της η επίδειξη ότι η Συμμαχία είναι ενωμένη, ευέλικτη, έτοιμη και παντός καιρού.

«Μεγαλύτερη ευθύνη στην Ευρώπη»

Το ΝΑΤΟ προσκάλεσε «Το Βήμα» και άλλους δημοσιογράφους της Ενωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου και γερμανούς συναδέλφους να παρακολουθήσουν τμήμα της άσκησης στη νατοϊκή βάση Ρότα της Ισπανίας, στις ακτές του Ατλαντικού. Πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές στρατηγικά ναυτικές βάσεις της Συμμαχίας, όπου Αμερικανοί και Ευρωπαίοι συνεργάζονται στενά για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ.

Η πολυκλαδική άσκηση ξεκίνησε νωρίτερα, στα μέσα Ιανουαρίου, και θα διαρκέσει μέχρι τέλος Μαρτίου. Συμμετέχουν 10.000 στρατιώτες από την Ιταλία, την Ελλάδα, τη Γερμανία, τη Τσεχία, την Ισπανία, τη Λιθουανία, τη Βουλγαρία και την Τουρκία με την υποστήριξη της Γαλλίας, του Βελγίου και της Μ. Βρετανίας.

Και οι ΗΠΑ; Απούσες. Προάγγελος πιθανής αποχώρησης από τη συμμαχία; Ο στρατηγός Ινγκο Γκέρχαρτς, διοικητής της Συμμαχικής Διοίκησης του ΝΑΤΟ με έδρα το Μπρούνσουμ της Ολλανδίας, που συνόδευσε τη δημοσιογραφική αποστολή, προσπαθεί να διαλύσει κάθε αμφιβολία. «Συνεργάζομαι σχεδόν καθημερινά με τη διοίκηση στο Νόρφολκ υπό την ηγεσία αμερικανού ναυάρχου και την αδελφή διοίκηση στη Νάπολι, επίσης με αμερικανό ναύαρχο, και δεν παρατηρώ καμία απομάκρυνση από εμάς» τονίζει. «Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εμείς στην Κεντρική Ευρώπη δεν πρέπει να αναλάβουμε περισσότερη ευθύνη, μαζί με τους Ευρωπαίους του Βορρά και του Νότου, για την άμυνα της Ευρώπης. Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν μαζί μας στο ΝΑΤΟ, δεν έχω καμία αμφιβολία για αυτό».

«Στη θάλασσα το 90% της απειλής»

Σύμφωνα με το σενάριο της άσκησης, από το λιμάνι Ρότα θα ξεκινήσουν έξι πολεμικά πλοία, τέσσερα τουρκικά και δύο ισπανικά, με στρατό και τεθωρακισμένα. Θα διασχίσουν τον Ατλαντικό, τη Βόρεια Θάλασσα και τη Βαλτική και μέσα Φεβρουαρίου θα πρέπει να βρίσκονται στη εκπαιδευτική βάση Putlos του κρατιδίου Σλέσβιχ-Χολστάιν, όπου θα τα υποδεχθούν οι υπουργοί Αμυνας της Γερμανίας, της Τουρκίας και της Τσεχίας.

Ναυαρχίδα της ναυτικής συνιστώσας στην άσκηση «Steadfast Dark 2026» είναι ένα πλωτό μεγαθήριο του ισπανικού πολεμικού ναυτικού, το αμφίβιο πλοίο εφόδου «Castilla», το οποίο υποστηρίζει αποβατικές επιχειρήσεις. Στόχος, η μετακίνηση σε ελάχιστο χρόνο στρατιωτών και εξοπλισμού από χώρες της Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης στη Βόρεια Γερμανία, η οποία διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην άσκηση.

Ο γερμανός στρατηγός Ινγκο Γκερχαρτς με τον ισπανό αντιναύαρχο Χουάν Πέρεζ

Στη σύντομη συνέντευξη Τύπου μέσα στο πλοίο, ο ισπανός αντιναύαρχος Χουάν Πέρεθ εξηγεί στους δημοσιογράφους γιατί ο θαλάσσιος τομέας είναι στρατηγικής σημασίας για το ΝΑΤΟ. «Από οικονομική, στρατιωτική και πολιτική άποψη, πάνω από το 90% της παγκόσμιας απειλής βρίσκεται στη θάλασσα και σχεδόν το 99% της διαδικτυακής επικοινωνίας γίνεται μέσω υποβρύχιων καλωδίων. Επομένως, οι ενεργειακές οδοί, τα υποβρύχια καλώδια, οι υποβρύχιες ή ναυτικές υποδομές είναι κρίσιμα. Χωρίς ασφάλεια το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να ενισχύσει αυτές τις δυνατότητες, δεν μπορεί να αποτρέψει κινδύνους και να τα υπερασπιστεί σωστά».

Στις ναυτικές δυνάμεις της άσκησης, κομβικό ρόλο κατέχει και το τουρκικό αεροπλανοφόρο «Αnadolu», το οποίο κατασκευάστηκε με την προοπτική ότι η Τουρκία θα έπαιρνε αμερικανικά F-35. Για πρώτη φορά το «Anadolu» βγαίνει από τα τουρκικά χωρικά ύδατα για να βρεθεί μέσα Φεβρουαρίου, μαζί με τις φρεγάτες «Derya»,« İstanbul» και «Oruçreis» στη Βαλτική. Ενώ είχε προγραμματιστεί επίσκεψη δημοσιογράφων στο «Αnadolu» και συνάντηση με τον κυβερνήτη του, αντιναύαρχο Μεβλούτ Σάβας Μπιλικάν, ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή. «Δυστυχώς ο δυνατός αέρας του Ατλαντικού και τα ψηλά κύματα δεν επέτρεψαν στο”Anadolu” να μπει στο λιμάνι» δικαιολογείται ο ισπανός αντιναύαρχος. Δεν είναι λοιπόν παντός καιρού το ΝΑΤΟ;

Επιστροφή στον Ψυχρό Πόλεμο

Και ξαφνικά ο βρυχηθμός από τις ντιζελοκίνητες μηχανές αντηχεί στα ατσάλινα τοιχώματα του «Castilla». Κάπως έτσι ακούγεται η μηχανή ενός πολεμικού πλοίου όταν μπαίνει σε πόλεμο. Μόνο που αυτή τη φορά πρόκειται για πρόβα πολέμου. Η πρύμνη του χαμηλώνει ώστε ένα μέρος του κύτους να βρίσκεται κάτω από το νερό. Δύο αποβατικά μπαίνουν στο εσωτερικό για να επιβιβάσουν τεθωρακισμένα ή στρατεύματα. Ολα πρέπει να γίνουν αστραπιαία. Ο διοικητής του πλοίου Ντέιβιντ Ντίας-Κανέχα είναι υπερήφανος. «Οπως βλέπετε, είμαστε σε θέση να επιχειρούμε πολύ γρήγορα και ευέλικτα, όπου υπάρχει ανάγκη» μας λέει. Στην πορεία προς τη Βόρεια Θάλασσα, τα έξι πολεμικά θα γίνουν 40, μεταφέροντας όλο το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό και υλικό που απαιτεί ένας πραγματικός πόλεμος. Σαν να επέστρεψε ξαφνικά η Ευρώπη στον Ψυχρό Πόλεμο.

Εάν το απευκταίο σενάριο με τις ρωσικές δυνάμεις στον «Διάδρομο Σουλβάκι» ήταν αληθινό, ο γερμανός στρατηγός Γκέρχαρτς θα είχε το γενικό πρόσταγμα, γιατί η Κεντρική και η Ανατολική Ευρώπη ανήκουν στη δική του περιοχή ευθύνης. «Η ενότητα του ΝΑΤΟ είναι υψίστης σημασίας» μας λέει στο αεροσκάφος της Μπούντεσβερ κατά την πτήση επιστροφής στο Βερολίνο. «Αν παραμείνουμε ενωμένοι, θα ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή πλευρά της Συμμαχίας. Η απόφαση των εταίρων να αυξήσουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς είναι αυτό ακριβώς που χρειάζεται». Σε ποιον απευθύνεται τελικά το μήνυμα της άσκησης; Στους Ρώσους; «Δεν απευθύνεται σε κάποιον συγκεκριμένα, αλλά είναι μήνυμα 3600» λέει με νόημα, υπονοώντας ίσως όχι μόνο εν δυνάμει εχθρούς εξ Ανατολών, αλλά και εταίρους από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.