Σε αυτή τη ναυτική «ουδέτερη ζώνη», 45 μίλια ανοιχτά των ακτών της Μαλαισίας, δεξαμενόπλοια φορτωμένα με ιρανικό πετρέλαιο που τελεί υπό κυρώσεις κάθονται χαμηλά στο νερό, περιμένοντας να ξεφορτώσουν το φορτίο τους σε πλοία που κατευθύνονται προς κινεζικά διυλιστήρια.
Κατεβάζουν μουσαμάδες και άλλα αντικείμενα πάνω από τα ονόματα στα κύτη τους (στα σκαριά τους) και χρησιμοποιούν μαύρη μπογιά για να κρύψουν τους αριθμούς ταυτοποίησης. Βρίσκονται εδώ για να εκτελέσουν μια περίτεχνη απάτη: υπεράκτιες συναντήσεις, γνωστές ως μεταφορές από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfers), κατά τις οποίες ένα σκάφος ξεφορτώνει το πετρέλαιο που τελεί υπό κυρώσεις σε ένα άλλο, προκειμένου να συσκοτιστεί η προέλευσή του πριν αυτό σταλεί στον μεγαλύτερο πελάτη του Ιράν.
Αυτές οι παράνομες μεταφορές πετρελαίου αποκαλύπτουν μια βασική δύναμη του ιρανικού καθεστώτος και έναν σημαντικό λόγο για τον οποίο κατάφερε να μείνει όρθιο για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα απέναντι στην αμερικανική πίεση: το Ιράν μπορεί ακόμα να πουλάει το πετρέλαιό του. Στις διαπραγματεύσεις, οι ΗΠΑ έχουν αντισταθεί μέχρι στιγμής στην άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων κατά του Ιράν. Όμως, η παράκαμψη που έχει επινοήσει το καθεστώς εξακολουθεί να του αποφέρει κρίσιμο σκληρό νόμισμα.
Η Wall Street Journal παρακολούθησε πρόσφατα αυτή τη διαδικασία από κοντά. Σε μια επίσκεψη με σκάφος στις 8 Μαΐου, οι δημοσιογράφοι της Wall Street Journal είδαν το «Catalina 7», ένα γηρασμένο σκάφος στο οποίο έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ επειδή μετέφερε ιρανικό αργό, να μεταφέρει πετρέλαιο μέσω ενός παχύ σωλήνα σε ένα πλοίο του οποίου το όνομα ήταν καλυμμένο με μαύρη μπογιά.
Τα πλοία είχαν κατεβάσει γιγαντιαία προστατευτικά (μπαλόνια) ανάμεσά τους για να αποτρέψουν το Catalina 7 από το να συνθλίψει το μικρότερο πλοίο καθώς λικνίζονταν στα κύματα. Εργάτες με πορτοκαλί γιλέκα και κράνη έτρεχαν πάνω στο κατάστρωμα του Catalina 7 κατά τη διάρκεια της μεταφοράς.
Παλιά και σκουριασμένα δεξαμενόπλοια σαν αυτά αποτελούν αυτό που οι ναυτιλιακοί εμπειρογνώμονες αποκαλούν «σκιώδη στόλο» (shadow fleet), μια περιπλανώμενη αρμάδα εκατοντάδων σκαφών που μεταφέρουν πετρέλαιο για καθεστώτα υπό κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν και της Ρωσίας. Το Ιράν βασίζεται σε τέτοια δεξαμενόπλοια για το σύνολο σχεδόν των εξαγωγών πετρελαίου του.
Τα πλοία, μερικές φορές ανασφάλιστα, έχουν κρυφούς ιδιοκτήτες και πλέουν υπό «σημαίες ευκαιρίας» από χώρες που ελέγχουν ελάχιστα τις δραστηριότητές τους. Στη θάλασσα, τα πλοία χρησιμοποιούν παραπλανητικές πρακτικές, όπως η απενεργοποίηση των συσκευών εντοπισμού τους, ώστε να είναι πιο δύσκολη η παρακολούθησή τους.
Η αποτυχία της Ουάσιγκτον να σταματήσει αυτόν τον στόλο, ο οποίος έχει γιγαντωθεί σε μέγεθος τα τελευταία χρόνια, βοηθά να εξηγηθεί γιατί το ιρανικό καθεστώς έχει αποδειχθεί τόσο ανθεκτικό.
Παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ να πνίξουν το λαθρεμπόριο, η Τεχεράνη αποκόμισε πέρυσι περίπου 31 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα από το πετρέλαιο από την Κίνα, σύμφωνα με την Οικονομική και Ασφαλιστική Επιτροπή Αναθεώρησης ΗΠΑ-Κίνας, μια κοινοβουλευτική ομάδα. Αυτό αντιστοιχούσε στο 90% περίπου του πετρελαίου που πουλούσε το Ιράν στο εξωτερικό και αποτελούσε περίπου το 45% του κρατικού του προϋπολογισμού, ανέφερε η ομάδα.
Ως η κύρια σανίδα σωτηρίας του Ιράν, η Κίνα βοηθά να διασφαλιστεί ότι ο σκιώδης στόλος για το ιρανικό πετρέλαιο παραμένει στην επιφάνεια. Πολλές οντότητες που εμφανίζονται ως νόμιμοι ιδιοκτήτες των δεξαμενόπλοιων είναι εγγεγραμμένες σε κινεζικές πόλεις, και πολλά από τα πληρώματα των πλοίων προέρχονται από την Κίνα. Αυτόν τον μήνα, η κυβέρνηση της Κίνας διέταξε ρητά τις εγχώριες εταιρείες να μην συμμορφώνονται με τις κυρώσεις των ΗΠΑ σε πέντε κινεζικά διυλιστήρια, επικαλούμενη για πρώτη φορά έναν «κανόνα παρεμπόδισης» (blocking rule) του 2021, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να εξουδετερώνει ξένους νόμους που θεωρεί ότι παραβιάζουν τα διεθνή πρότυπα ή περιορίζουν το εμπόριο.
Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν, η Κίνα προμηθευόταν περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από τη χώρα, δηλαδή περίπου το 12% των εισαγωγών πετρελαίου της, με έκπτωση σε σχέση με τις διεθνείς τιμές.
Οι ΗΠΑ κλιμάκωσαν δραματικά τη μάχη τους ενάντια σε αυτό το εμπόριο πρόσφατα. Εκτός από τον αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, επέβαλαν μια σειρά νέων κυρώσεων κατά των πετρελαιοφόρων και των κινεζικών πετρελαϊκών υποδομών. Πρόσφατα έστειλαν ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ να κατέβουν με σχοινιά από ελικόπτερα στα καταστρώματα δύο σκιωδών δεξαμενόπλοιων στον Ινδικό Ωκεανό.
Την περασμένη εβδομάδα, οι ΗΠΑ κατέσχεσαν ένα τρίτο πετρελαιοφόρο που συνδέεται με το Ιράν στον Ινδικό Ωκεανό, αφού προηγουμένως είχε επισκεφθεί τις ακτές της Μαλαισίας. Το πλοίο ήταν πιθανότατα φορτωμένο με περισσότερα από ένα εκατομμύριο βαρέλια αργού πετρελαίου από το νησί Χαρκ του Ιράν τον Φεβρουάριο, ανέφερε η Journal, και φαινόταν να επιστρέφει στη Μέση Ανατολή όταν κατασχέθηκε.
Η εταιρεία ενεργειακών αναλύσεων Vortexa εκτίμησε πρόσφατα ότι υπήρχαν περίπου 90 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου εκτός του αποκλεισμού, τα περισσότερα ή όλα από τα οποία εγκατέλειψαν τα ιρανικά χωρικά ύδατα πριν ξεκινήσει το κλείσιμο. Το πετρέλαιο βρίσκεται ουσιαστικά σε υπεράκτια αποθήκευση, παρέχοντας ενδεχομένως πρόσθετα κονδύλια δισεκατομμυρίων δολαρίων στο ιρανικό καθεστώς τους επόμενους μήνες.
Χρειάζονται δύο έως τρεις μήνες για να φτάσει το ιρανικό πετρέλαιο στα κινεζικά λιμάνια και άλλοι δύο έως τρεις μήνες για να λάβει το Ιράν την πληρωμή, οπότε ακόμη και αν δεν ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν πιθανότατα θα λαμβάνει χρήματα για το πετρέλαιό του που βρίσκεται καθ’ οδόν στη θάλασσα μέχρι τον Οκτώβριο, δήλωσε ο Ιμάν Νασερί, διευθύνων σύμβουλος Έρευνας Μέσης Ανατολής στην εταιρεία ενεργειακών αναλύσεων FGE NexantECA στο Ντουμπάι, ο οποίος εργάστηκε στο παρελθόν στον ερευνητικό βραχίονα του Υπουργείου Πετρελαίου του Ιράν.
«Η “Οικονομική Μανία” υποτίθεται ότι θα τους γονάτιζε», είπε, αναφερόμενος στην οικονομική εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Όμως, σε σύγκριση με άλλους εξαγωγείς πετρελαίου στην περιοχή, «το Ιράν υποφέρει λιγότερο», δήλωσε.
Μια εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι το υπουργείο καταδιώκει στόχους του σκιώδους στόλου και ότι οι αμερικανικές κυρώσεις στερούν από το ιρανικό καθεστώς τα έσοδα από το πετρέλαιο για τη χρηματοδότηση εξοπλιστικών προγραμμάτων και της τρομοκρατίας.
«Υπό την ισχυρή ηγεσία του Προέδρου Τραμπ, το Υπουργείο Οικονομικών θα συνεχίσει να εμποδίζει το ιρανικό καθεστώς να λεηλατεί τους φυσικούς πόρους της χώρας στο όνομα της τρομοκρατίας», δήλωσε η εκπρόσωπος.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας δήλωσε ότι αντιτίθεται σθεναρά στην καταστολή των ΗΠΑ, η οποία, όπως λέει, περιλαμβάνει «παράνομες και παράλογες μονομερείς κυρώσεις», και ότι θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να προστατεύσει την ενεργειακή της ασφάλεια. Το υπουργείο δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό αυτού του άρθρου.
Επίσημα, η Κίνα δεν έχει καταγράψει καμία εισαγωγή ιρανικού πετρελαίου από το 2022. Οι αναλυτές λένε ότι αυτό πιθανότατα αντανακλά την επιθυμία του Πεκίνου να αποφύγει την επιβολή κυρώσεων από την Ουάσιγκτον σε περισσότερα διυλιστήρια, λιμάνια και τράπεζές του. Παρά την ανοιχτή κριτική της Κίνας στις αμερικανικές κυρώσεις, ο αποκλεισμός μεγαλύτερου μέρους της οικονομίας της από το χρηματοπιστωτικό σύστημα του δολαρίου θα παρέλυε την εξαγωγική της μηχανή.
Οι ερευνητές είναι ωστόσο σε θέση να εντοπίζουν τα φορτία, παρακολουθώντας τα περιστασιακά σήματα από τους πομπούς των σκιωδών πλοίων, οι οποίοι μερικές φορές ενεργοποιούνται για λόγους ασφαλείας κατά την πλοήγηση σε στενά περάσματα. Οι ερευνητές συμπληρώνουν τις πληροφορίες αυτές με δορυφορικές εικόνες των σκαφών που πραγματοποιούν μεταφορές από πλοίο σε πλοίο και στη συνέχεια ελλιμενίζονται σε κινεζικά λιμάνια, επιτρέποντάς τους να ιχνηλατήσουν το ταξίδι του πετρελαίου από το Ιράν στην Κίνα.
Τα φορτία εμφανίζονται επίσης με άλλους τρόπους: Τα τελωνειακά δεδομένα καταγράφουν ότι η Κίνα εισήγαγε 126 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τη Μαλαισία και 102 εκατομμύρια βαρέλια από την Ινδονησία κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του έτους. Οι αριθμοί αυτοί ξεπερνούσαν τα επίπεδα παραγωγής του παρελθόντος των δύο χωρών και θεωρούνται από τους αναλυτές ως έμμεσοι δείκτες (proxies) των εκτιμώμενων εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας από το Ιράν.
Το πετρέλαιο καταλήγει συνήθως σε ιδιωτικά διυλιστήρια, που ονομάζονται διυλιστήρια «τσέπης» (teapot refineries), στην ανατολική κινεζική επαρχία Σαντόνγκ και τη βορειοανατολική επαρχία Λιαονίνγκ. Επειδή αυτές οι επιχειρήσεις βασίζονται κυρίως σε κινεζικές τράπεζες και πελάτες και δεν αλληλεπιδρούν με το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ, βρίσκονται εκτός της εμβέλειας των αμερικανικών κυρώσεων.
«Το επίκεντρο της ναυτικής ανομίας»
Τα Ανατολικά Εξωτερικά Όρια του Λιμένα, ή EOPL (Eastern Outer Port Limits), όπως είναι γνωστή η περιοχή στη ναυτιλιακή βιομηχανία, έχουν γίνει ένας κομβικός σταθμός για το πετρέλαιο, χρησιμεύοντας ως η τοποθεσία επιλογής για τις μεταφορές από πλοίο σε πλοίο που χρησιμοποιούν οι Κινέζοι αγοραστές και οι Ιρανοί πωλητές για να αποφύγουν τις κυρώσεις.
Βρισκόμενη στα μισά του δρόμου μεταξύ των κινεζικών και των ιρανικών υδάτων, η έκτασης περίπου 500 τετραγωνικών μιλίων περιοχή έχει συνήθως ήρεμα νερά και βρίσκεται εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Μαλαισίας, αλλά εκτός των χωρικών της υδάτων. Αυτό την καθιστά μια νομική γκρίζα ζώνη, όπου κανείς δεν βιάζεται να αναλάβει την ευθύνη.
Σε ένα κοινό σενάριο, ένα πλοίο του σκιώδους στόλου παραλαμβάνει πετρέλαιο στο Ιράν και σαλπάρει για το EOPL. Εκεί, μεταφέρει το πετρέλαιο σε ένα άλλο σκάφος. Στη συνέχεια, το δεύτερο πλοίο συνεχίζει για την Κίνα, όπου το πετρέλαιο εκφορτώνεται και αποστέλλεται σε ένα διυλιστήριο.
Εκτός από το ότι βοηθά στη συγκάλυψη της προέλευσης του πετρελαίου, η μεταφορά συχνά μετακινεί το αργό από ένα πλοίο που τελεί υπό κυρώσεις σε ένα που δεν τελεί, μειώνοντας τους κινδύνους για το κινεζικό λιμάνι που το υποδέχεται.
Ο Αντιναύαρχος του Λιμενικού Σώματος Σαϊφούλ Λιζάν μπιν Ιμπραχίμ, ανώτερος αξιωματούχος της ακτοφυλακής της Μαλαισίας, αναγνώρισε την παρουσία του σκιώδους στόλου κοντά στη Μαλαισία. Είπε όμως ότι είναι δύσκολο να παρέμβουν επειδή τα πλοία συχνά λειτουργούν εκτός της «άμεσης δικαιοδοσίας επιβολής του νόμου» της Μαλαισίας και χρησιμοποιούν τακτικές διαφυγής, αλλάζοντας τοποθεσίες όποτε αυξάνεται η πίεση από τις αρχές.
Πρόσθεσε ότι η Μαλαισία διατηρεί μια ουδέτερη εξωτερική πολιτική και δεν συμμορφώνεται αυτόματα με μονομερείς κυρώσεις. Διαθέτει επίσης περιορισμένους πόρους για θαλάσσια επιτήρηση. Ακόμα κι έτσι, έχει κρατήσει περισσότερα από δώδεκα σκάφη για μη εξουσιοδοτημένη αγκυροβολία φέτος, είπε.
Στις αρχές Μαΐου, όταν η Journal ναύλωσε ένα σκάφος ανεφοδιασμού για να επισκεφθεί την περιοχή, αυτή έμοιαζε με ένα γιγαντιαίο πάρκινγκ δεξαμενόπλοιων, με δεκάδες πλοία.
Μεταξύ του 2023 και του 2025, ο αριθμός των παρατηρούμενων μεταφορών από πλοίο σε πλοίο στο EOPL υπερδιπλασιάστηκε, από 280 σε 679, σύμφωνα με την οργάνωση «Ηνωμένοι Ενάντια στο Πυρηνικό Ιράν» (UANI), μια ομάδα πίεσης με έδρα τις ΗΠΑ που χρησιμοποιεί δορυφορικά δεδομένα για τον εντοπισμό τους, η οποία επικαλέστηκε την ισχυρή κινεζική ζήτηση.
«Πρόκειται για έναν κρίσιμο κόμβο εφοδιαστικής αλυσίδας», δήλωσε ο Τσάρλι Μπράουν, πρώην αξιωματικός του ναυτικού των ΗΠΑ με έδρα τη Σιγκαπούρη, ο οποίος εργάζεται για την UANI. «Η Κίνα δεν μπορεί να πάρει το πετρέλαιό της από το Ιράν χωρίς να περάσει από το EOPL».
Συνολικά, περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα πέρασαν από το Ιράν στην Κίνα μέσω του σκιώδους στόλου κατά το περασμένο έτος, σύμφωνα με το TankerTrackers.com.
Ένα ολόκληρο υπεράκτιο οικοσύστημα έχει δημιουργηθεί για την εξυπηρέτηση των πλοίων, τα οποία δεν μπορούν εύκολα να εισέλθουν σε διεθνή λιμάνια επειδή τελούν υπό κυρώσεις.
Πλοία ανεφοδιασμού καυσίμων (bunkers) παραμένουν στην περιοχή για μήνες ή χρόνια, παρέχοντας σταθερή παροχή καυσίμων. Πλοία υποστήριξης που μεταφέρουν εφόδια ή συνεργεία επισκευής ναυλώνονται από την ακτή —σε τσουχτερή τιμή, λόγω της απομακρυσμένης τοποθεσίας και για να αντισταθμιστεί ο κίνδυνος των κυρώσεων που συνεπάγεται η εξυπηρέτηση του σκιώδους στόλου.
Μικροπωλητές τρέχουν με μικρές βάρκες, γνωστές ως σαμπάν, προσφέροντας στα μέλη του πληρώματος τσιγάρα και ινδονησιακή μπύρα Bintang. Βαριεστημένοι ναυτικοί περνούν την ώρα τους κάνοντας αστεία στον ασύρματο, νιαουρίζοντας σαν γάτες και εκτοξεύοντας τυχαίες βρισιές σε περαστικά πλοία.
Είναι ένα «μικρό επίκεντρο θαλάσσιας ανομίας», δήλωσε η Μισέλ Μπόκμαν, αναλύτρια ναυτιλιακών πληροφοριών στη Windward, σημειώνοντας ότι τα πλοία χρησιμοποιούν μια «ποικιλία παραπλανητικών ναυτιλιακών τακτικών» για να παραμένουν εκτός του ραντάρ των αρχών.
Ορισμένα, όπως το Catalina 7, παραμένουν εκεί για εβδομάδες ως πλωτές πλατφόρμες πετρελαίου. Γεμίζουν με ιρανικό και ρωσικό πετρέλαιο από περαστικά δεξαμενόπλοια και το αναδιανέμουν σε άλλα πλοία.
Το Catalina 7, που κατασκευάστηκε το 2007, είναι εγγεγραμμένο σε μια εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ με την ονομασία Canes Venatici (που σημαίνει «Κυνηγετικοί Κύνες» στα λατινικά) και τελεί υπό κυρώσεις από τις ΗΠΑ για τη σύνδεσή του με το ιρανικό εμπόριο πετρελαίου.
Δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της Canes Venatici. Κανείς δεν ήταν παρών όταν δημοσιογράφος της Journal επισκέφθηκε την εγγεγραμμένη διεύθυνσή της, μια υπηρεσία γραμματειακής υποστήριξης σε ένα παλιό κτίριο στην περιοχή Κουν Τονγκ του Χονγκ Κονγκ. Ένας γείτονας είπε ότι το γραφείο είχε σπάνια προσωπικό, παρά μόνο έναν περιστασιακό επισκέπτη για την παραλαβή της αλληλογραφίας.
Σε ιστοσελίδες εύρεσης εργασίας, ένας ναυτικός με το επώνυμο Γουάνγκ ανάρτησε ότι βρισκόταν πρόσφατα στο Catalina 7 μεταξύ του περασμένου Μαΐου και του φετινού Μαρτίου, ταξιδεύοντας μεταξύ της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Κίνας. Ο εργοδότης του, σύμφωνα με την ανάρτησή του, είναι η PrimCrew Global, μια εταιρεία στελέχωσης με έδρα το Σαντόνγκ, η οποία δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό.
Ένα άλλο κινεζικό μέλος πληρώματος που συμμετείχε σε μεταφορές από πλοίο σε πλοίο στα ανοικτά των ακτών της Μαλαισίας δήλωσε στην Journal ότι η μεταφορά πετρελαίου υπό κυρώσεις έχει γίνει ρουτίνα. Είπε ότι δεν έβλεπε τίποτα κακό στους ελιγμούς αυτούς, επειδή ούτε ο ίδιος ούτε η κυβέρνηση της Κίνας αναγνωρίζουν την εγκυρότητα των αμερικανικών κυρώσεων.
Αναπτυσσόμενος στόλος
Το Ιράν αξιοποίησε τον σκιώδη στόλο για τη μεταφορά του πετρελαίου του αφότου η κυβέρνηση Ομπάμα αυστηροποίησε τις κυρώσεις το 2012, και αύξησε τη χρήση του μετά την κλιμάκωση της πίεσης από τον Τραμπ το 2018. Ο σκιώδης στόλος, ο οποίος μεταφέρει επίσης πετρέλαιο άλλων χωρών υπό κυρώσεις, αναπτύχθηκε ραγδαία για να εξυπηρετήσει το ρωσικό πετρέλαιο μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, και τώρα αριθμεί περίπου 1.500 πλοία, σύμφωνα με το TankerTrackers.com.
Συνήθως, η ιδιοκτησία των δεξαμενόπλοιων είναι κρυμμένη κάτω από στρώματα εικονικών εταιρειών (shell companies) σε κινεζικές πόλεις ή σε άλλα μέρη όπως το Ντουμπάι.
Τα πλοία αλλάζουν επίσης συχνά σημαία. Ακριβώς όπως οι άνθρωποι έχουν εθνικότητα και διαβατήρια, έτσι και τα εμπορικά πλοία πρέπει να είναι νηολογημένα σε μεμονωμένες χώρες, οι οποίες υποτίθεται ότι διασφαλίζουν την τήρηση των κατάλληλων εργασιακών πρακτικών και άλλων προτύπων επί του σκάφους.
Οι ιδιοκτήτες πλοίων του σκιώδους στόλου αποφεύγουν αυτούς τους ελέγχους εξασφαλίζοντας σημαίες από φτωχές, αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Σιέρα Λεόνε, οι οποίες εισπράττουν τέλη για τη νηολόγηση των πλοίων, αλλά παρέχουν ελάχιστη επίβλεψη.
Όλα αυτά καθιστούν την καταπολέμηση της εξάπλωσης των πλοίων του σκιώδους στόλου ένα παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι. Μετά την επιβολή κυρώσεων, μπορούν να αλλάξουν το όνομά τους ή το όνομα της ιδιοκτήτριας εταιρείας τους, μαζί με τη σημαία του πλοίου, και στη συνέχεια να επιστρέψουν στις επιχειρήσεις.
Ένα πετρελαιοφόρο 800 ποδών που κατασκευάστηκε το 2004, γνωστό ως Seasky, ναυλωνόταν μερικές φορές από δυτικές πετρελαϊκές εταιρείες πριν του επιβληθούν κυρώσεις από τις ΗΠΑ το 2025 για τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου για λογαριασμό της Εθνικής Ιρανικής Εταιρείας Πετρελαίου.
Το πλοίο άλλαξε γρήγορα τη σημαία του από τον Άγιο Μαρίνο στην Γκαμπόν και το όνομά του από Seasky σε Hanson. Στη συνέχεια ολοκλήρωσε πολυάριθμα ταξίδια μετ’ επιστροφής μεταξύ του EOPL στα ανοικτά των ακτών της Μαλαισίας και της κινεζικής πόλης Ντονγκίνγκ, ενός κόμβου διυλιστηρίων «τσέπης», σύμφωνα με τον πάροχο χρηματοοικονομικών δεδομένων LSEG.
Ούτε ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του πλοίου, η Seasky Marine Co. στη Σαγκάη, ούτε η εταιρεία στελέχωσης Taihua Ship Management, απάντησαν σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τα οποία ζητούνταν σχόλια.
Διασυνδέσεις με την Κίνα
Στην Κίνα έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη παραοικονομία για να διασφαλίζεται ότι ο σκιώδης στόλος παραμένει λειτουργικός και παραδίδει το πετρέλαιό του στα διυλιστήρια.
Εταιρείες διαχείρισης πλοίων διαφημίζουν ανοιχτά θέσεις εργασίας στα δεξαμενόπλοια, παρόλο που τέτοιες αναρτήσεις θα μπορούσαν να τις θέσουν σε κίνδυνο παραβίασης των αμερικανικών κυρώσεων.
«Μεταφορά μεθανόλης σε μικρές αποστάσεις από το Ιράν προς τον υπόλοιπο Περσικό Κόλπο- αλλαγή πληρεύματος στο Ντουμπάι», ανέφερε μια αγγελία που αναρτήθηκε αυτόν τον μήνα από εταιρεία διαχείρισης πλοίων στην πόλη Σιάν που αναζητούσε ναυτικούς. Ο καπετάνιος θα αμείβεται με 26.000 δολάρια τον μήνα, περίπου τα διπλάσια από ό,τι για πιο συνηθισμένα ταξίδια.
Το κινεζικό προσωπικό χαμηλότερου επιπέδου σε δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου συνήθως πληρώνεται περίπου 1.000 έως 3.000 δολάρια περισσότερο ανά ταξίδι από ό,τι σε πιο τυπικές διαδρομές, σύμφωνα με βίντεο που αναρτούν Κινέζοι ναυτικοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ορισμένοι από αυτούς τους Κινέζους ναυτικούς έχουν εγκλωβιστεί στα Στενά του Ορμούζ για σχεδόν 90 ημέρες. Σε τακτικές χαλαρές συζητήσεις με δημοσιογράφο της Journal, πολλοί εξέφρασαν την έντονη προτίμησή τους για Κινέζους μάγειρες επί του σκάφους και εξέφρασαν τη λύπη τους για την έλλειψη φρέσκου νερού και την κυριαρχία του ψαριού στην τρέχουσα διατροφή τους.
Οι εταιρείες πρέπει να πληρώσουν περισσότερα λόγω των γνωστών κινδύνων που συνεπάγεται η εγγραφή σε μια εργασία στον σκιώδη στόλο. Εκτός από τις κυρώσεις, τα πλοία είναι συχνά ηλικίας άνω των 15 ετών, η οποία είναι η περίοδος που τα εξαρτήματα αρχίζουν να χαλάνε. Υπάρχει επίσης μεγαλύτερος κίνδυνος πετρελαιοκηλίδων και τραυματισμού του πληρώματος.
Τον Μάιο του 2023, το ηλικίας 26 ετών σκιώδες δεξαμενόπλοιο Pablo εξερράγη στα ανοικτά των ακτών της Μαλαισίας, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τρία μέλη του πληρώματος. Το πλοίο, το οποίο οι ερευνητές είχαν συνδέσει με μεταφορές ιρανικού πετρελαίου, έπλεε υπό σημαία Γκαμπόν. Κανένας ιδιοκτήτης δεν διεκδίκησε ποτέ το σκάφος, το οποίο αργότερα ρυμουλκήθηκε και διαλύθηκε.
Ιχνηλατώντας το «Nora»
Μερικές φορές, οι αρχές αναλαμβάνουν δράση. Τον Ιανουάριο, η Μαλαισία ακινητοποίησε ένα σκάφος στο οποίο είχαν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ, το Nora, ένα πλοίο 24 ετών νηολογημένο στη Σαγκάη, το οποίο μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο και πραγματοποιούσε μεταφορά από πλοίο σε πλοίο στην περιοχή.
Οι αρχές της Μαλαισίας δήλωσαν ότι εισέπραξαν πρόστιμα από έναν πράκτορα του Nora συνολικού ύψους περίπου 33.000 δολαρίων και στη συνέχεια απελευθέρωσαν το πλοίο και το πλήρωμά του, λέγοντας ότι η υπόθεση έδειξε «τις σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις» των επιχειρήσεων των κυκλωμάτων.
Τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και οι κλήσεις προς τον διευθυντή του πλοίου με έδρα τη Σαγκάη, τη Shanghai Tucson Roy Shp Mgmt, έμειναν αναπάντητα.
Το Nora, ωστόσο, δεν έχασε χρόνο για να επιστρέψει στις επιχειρήσεις.
Τα δορυφορικά δεδομένα εντοπισμού έδειξαν ότι το πλοίο ελλιμενίστηκε στο νησί Χαρκ, τον κύριο κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, στις αρχές Μαρτίου. Στη συνέχεια διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ, φορτωμένο με πετρέλαιο, πριν το αμερικανικό εμπάργκο εμποδίσει τα πλοία που συνδέονται με το Ιράν να αποπλεύσουν, και ταξίδεψε πίσω στα ανοικτά των ακτών της Μαλαισίας.
Στα τέλη Απριλίου, δορυφορικά δεδομένα κατέγραψαν το Nora να εκφορτώνει πετρέλαιο σε ένα άλλο πλοίο, το Luna Luster, το οποίο έφυγε με ταχύτητα για τα ύδατα της βόρειας Κίνας και αυτή τη στιγμή βρίσκεται κοντά στο Ριζάο, μια σημαντική πόλη-λιμάνι για τα διυλιστήρια «τσέπης», περιμένοντας να εκφορτώσει το πετρέλαιό του, σύμφωνα με το LSEG. Στις 19 Μαΐου, η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στο Luna Luster, λέγοντας ότι το δεξαμενόπλοιο με σημαία Σιέρα Λεόνε έχει μεταφέρει εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου από τα μέσα του 2025.
Δημοσιογράφος της Journal εντόπισε το Nora από ένα περαστικό σκάφος στα ανοικτά των ακτών της Μαλαισίας αυτόν τον μήνα. Το πλοίο είχε βάψει πάνω από το όνομά του και τον αριθμό ταυτότητάς του και είχε απενεργοποιήσει το σήμα εντοπισμού του. Όμως, η ατελής εργασία βαφής σήμαινε ότι το όνομά του ήταν ακόμα ορατό με κιάλια.
Έχει αλλάξει εθνικότητα τουλάχιστον επτά φορές κατά την τελευταία δεκαετία, και για ένα διάστημα έφερε ιρανική σημαία, αλλά από πέρυσι πλέει υπό ψεύτικη σημαία Γουιάνας, σύμφωνα με τα δημόσια αρχεία.
Αφού ο δημοσιογράφος της Journal είδε το πλοίο αυτόν τον μήνα, δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν το Nora σε άλλη μια μεταφορά από πλοίο σε πλοίο. Αυτή τη φορά βρισκόταν στην πλευρά του δέκτη, ξεφορτώνοντας πετρέλαιο από το υπό ιρανική σημαία Derya, ένα από τα τελευταία δεξαμενόπλοια που διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ περίπου την εποχή που ξεκίνησε ο αποκλεισμός.
Ήταν μια απόδειξη, για άλλη μια φορά, δήλωσε ο Μπράουν, ο ερευνητής της UANI, ότι «οι κυρώσεις από μόνες τους δεν σταματούν τα πλοία».
