Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Τα συμβολικά αυτά λόγια απευθύνει η 17χρονη στους γονείς της, πριν αφαιρέσει τη ζωή της. Και σκέπτομαι ότι αυτός ο κόσμος δεν είναι… ούτε για εμάς! Ποιος, άραγε, θεωρεί ότι σήμερα οι συνθήκες ζωής είναι φυσιολογικές; Ζούμε σε ένα τοξικό περιβάλλον, σε μια πολιτεία άδικη, που καταπατά τους θεσμούς, απαξιώνει τους πολίτες, ενώ ανέχεται την αυθαιρεσία, το θράσος, την αναξιοκρατία, την διαφθορά και την απάτη. Και τα φαινόμενα δεν περιορίζονται στη χώρα μας.

Οι ρίζες, όμως, των Ελλήνων παραπέμπουν στο χωρίο του Μενάνδρου: «Ως χαρίεν εστ’ άνθρωπος, όταν άνθρωπος η» (πόσο χαριτωμένος είναι ο άνθρωπος, όταν είναι άνθρωπος). Αυτή η εκτίμηση του Μενάνδρου επικρατούσε στην αρχαιότητα, σήμερα, αλίμονο, επικρατεί η ακριβώς αντίθετη.

Εχει εκλείψει η ανθρωπιά, ο σεβασμός του ενός προς τον άλλον, ο σεβασμός στην Δικαιοσύνη, ο σεβασμός στις αρχές των προγόνων μας.

Σήμερα το ιδεώδες δεν είναι ο «άνθρωπος» αλλά «ο πλούσιος άνθρωπος» σε υλικά αγαθά, ακόμη και αν αυτά αποκτήθηκαν με δόλο. Ο άνθρωπος δεν εκτιμάται από την πραγματική του αξία.

Ετσι, λοιπόν, οι νέοι σήμερα ξεκινούν με στόχο το χρήμα, και όταν ακόμη καλούνται να επιλέξουν μια επιστήμη, η έγνοια τους είναι πώς δεν θα καταλήξουν μετά τις σπουδές τους σε μια δουλειά που δεν θα τους δίνει λεφτά.

Το εκπαιδευτικό μας σύστημα, εξάλλου, ως προς την εισαγωγή στα ανώτατα ιδρύματα δεν έχει καταφέρει να παρακολουθήσει τα ευρωπαϊκά δεδομένα, με αποτέλεσμα οι Πανελλαδικές να αποτελούν μια εξεταστική επιτροπή που κρίνει την τύχη των υποψηφίων από μια και μόνο ουσιαστικά διαδικασία. Η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο, ενώ χαρακτηρίζεται ως επείγουσα, αναβάλλεται, και αναβάλλεται επί έτη πολλά…

Ολες οι πολιτικές παρατάξεις επισημαίνουν κάθε τόσο την αδικία των Πανελλαδικών, διαφωνούν μεταξύ τους, και κύριο επιχείρημα για τις επιφυλάξεις τους σχετικά με την αλλαγή του συστήματος παραμένει το «αδιάβλητο»! Είναι, βέβαια, το «αδιάβλητο» απαραίτητο, και θεωρείται δεδομένο για αυτές τις
εξετάσεις.

Και μην ξεχνάμε ότι είναι δύσκολο να τηρηθεί, και όχι μόνον στον τομέα των εισαγωγικών αλλά… γενικότερα σε αυτή την χώρα… εθνικό μας ελάττωμα! Δεν είναι όμως το «αδιάβλητο» το μοναδικό κριτήριο για το σύστημα των εξετάσεων, και υπάρχει πάντα τρόπος για να εξασφαλιστεί, ας προχωρήσουμε επιτέλους!

Σε αυτήν την κοινωνία ζούσαν οι 17χρονες. Το σημείωμα που άφησε η μία νεαρά πριν αποφασίσει να εγκαταλείψει τα εγκόσμια είναι ουσιαστικά ο καθρέπτης της κοινωνίας σήμερα, που ταλανίζεται, όπως καταγράφεται, από την αύξηση αυτοκτονιών εφήβων στις ηλικίες 15-17 ετών. Ομως, η από κοινού αυτοκτονία των δύο κοριτσιών γεννά ερωτηματικά που απαιτούν σχετική έρευνα.

Το άγχος των εξετάσεων, που αναφερόταν στο σημείωμα δεν είναι από μόνο του λόγος αυτοκτονίας των κοριτσιών. Το άγχος για τις εξετάσεις είναι μια πρώτη μάχη, που αντιμετωπίζουν οι νέοι, δεν είναι το τέλος του κόσμου, και αυτό θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν και οι γονείς. Σημασία έχουν παράλληλα οι συνθήκες που επικρατούν στην οικογένεια.

Η επαφή των νέων με τους γονείς δυσκολεύεται, και συχνά δεν επιτυγχάνεται. Από την αναγκαστική υπερεργασία, αλλά και την εκμετάλλευση που αυτοί αντιμετωπίζουν στον εργασιακό τους χώρο προκειμένου να επιβιώσει η οικογένεια, οι γονείς επιστρέφουν εξουθενωμένοι στο σπίτι, που απαιτεί και αυτό την διαχείρισή του, και τότε οι αντοχές τους για διάλογο με τα παιδιά τους είναι ελάχιστες.

Ομως, η απαίτηση των γονιών τους να επιτύχουν οπωσδήποτε την εισαγωγή τους στο Πανεπιστήμιο παραμένει. Η εσφαλμένη νοοτροπία μας ότι οι ανώτερες σπουδές είναι απαραίτητες για την καταξίωση τόσο των παιδιών όσο και των γονιών, ανεξαρτήτως προσόντων, ακόμη και ενάντια στους στόχους των παιδιών, αποτελεί, δυστυχώς, πολύ αρνητικό παράγοντα. Το σχολείο, εξάλλου, δεν βοηθά επαρκώς στην ψυχολογική στήριξη παιδιών και γονέων.

Τις δύσκολες αυτές συνθήκες, που ανέφερα έρχεται να επιδεινώσει η ανεξέλεγκτη και καλπάζουσα τεχνολογία. Οι νέοι αποχαυνώνονται πάνω στο διαδίκτυο εμποδίζοντας την ανάπτυξη της κριτικής τους σκέψης αλλά και αδιαφορώντας συχνά για την ανθρώπινη, ζωντανή επαφή με τους συνομηλίκους τους, που είναι απαραίτητη για την ψυχική τους υγεία. Οι απαγορεύσεις που αρχίζουν να επιβάλλονται δεν οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και όχι μεμονωμένα.

Ομως και οι παραπάνω λόγοι δεν δικαιολογούν απόλυτα μια αυτοκτονία Η αυτοκτονία είναι πολυπαραγοντική διαδικασία. Εχει παρατηρηθεί ότι μια προβληματική ψυχική κατάσταση των εφήβων δύσκολα αναγνωρίζεται από το περιβάλλον τους, ακόμη και από τους ίδιους τους γονείς τους, που δεν αναζητούν έγκαιρα την βοήθεια των ειδικών.

Δεν υπάρχει περιθώριο ανοχής των συνθηκών που οδηγούν σε οικογενειακές τραγωδίες. Η πολιτεία οφείλει να λάβει τα μέτρα της σύντομα και αποτελεσματικά. Οι καιροί ου μενετοί!

Η κυρία Στέλλα Πριόβολου είναι ομότιμη καθηγήτρια, πρόεδρος Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών ΕΚΠΑ, έφορος Σχολών Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός.