Για τρία συνεχή χρόνια, ο Joseph Valentino μεταμφιεζόταν τις Απόκριες σε Emeril Lagasse. Δεν ήταν το μόνο παιδί στο Νιου Τζέρσεϊ που είδωλό του είχε τους σεφ, αλλά για εκείνον, το όνειρο έμοιαζε ακατόρθωτο. Με διάγνωση αυτισμού από νήπιο, δεν είχε καταφέρει να μιλήσει μέχρι την ηλικία των 5 ετών.

Σήμερα, στα 27 του, ο Valentino είναι μάγειρας στο εστιατόριο Point Seven στο Μανχάταν. Η διαδρομή του ωστόσο, όπως αναφέρει αφιέρωμα των The New York Times, δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα, αλλά με απορρίψεις, αποτυχημένες συνεντεύξεις και περιόδους κατάθλιψης. «Έβλεπα τον εαυτό μου ως βαρίδι», εξομολογείται.

«Chefs on the Spectrum»: Μια λύση για δύο προβλήματα

Η ιστορία του Valentino αποτέλεσε την έμπνευση για το πρόγραμμα «Chefs on the Spectrum». Η πρωτοβουλία, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στη Νέα Υόρκη, στοχεύει στην εκπαίδευση και τοποθέτηση ατόμων με αυτισμό σε θέσεις υψηλής γαστρονομίας.

Ο Franklin Becker, ιδιοκτήτης του Point Seven και πατέρας ενός ενήλικα γιου με αυτισμό, πιστεύει ότι το πρόγραμμα μπορεί να λύσει ταυτόχρονα δύο ζητήματα:

  • Την τεράστια έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού στην εστίαση.
  • Τα υψηλά ποσοστά ανεργίας μεταξύ των αυτιστικών ενηλίκων.

«Υπάρχει η προκατάληψη ότι η πρόσληψη αυτιστικών ατόμων ενέχει ρίσκο. Το πραγματικό ρίσκο είναι να παραβλέπουμε ένα απίστευτο ταλέντο», δηλώνει ο Becker.

Γιατί η κουζίνα είναι ο «φυσικός χώρος» του αυτισμού

Οι επαγγελματικές κουζίνες ήταν ανέκαθεν καταφύγιο για άτομα με νευρολογικές ιδιαιτερότητες. Διάσημοι σεφ όπως ο Marco Pierre White και ο Jamie Oliver έχουν μιλήσει ανοιχτά για τη δυσλεξία τους, ενώ πολλοί μάγειρες διαθέτουν ΔΕΠΥ. Ωστόσο, ο αυτισμός παραμένει συχνά στο περιθώριο, είτε λόγω έλλειψης διάγνωσης είτε λόγω του φόβου του στίγματος.

Τα χαρακτηριστικά του αυτισμού, όμως, μπορούν να αποτελέσουν συγκριτικό πλεονέκτημα:

  • Σχολαστική οργάνωση: Απόλυτη τάξη στον πάγκο εργασίας.
  • Εξαιρετική μνήμη: Ανάκληση περίπλοκων συνταγών με ακρίβεια.
  • Προσήλωση στην επαναληψιμότητα: Ικανότητα να εκτελούν την ίδια κοπή ή παρασκευή πανομοιότυπα, κάθε φορά.
  • Ειδικά ενδιαφέροντα: Ένα παθιασμένο «βύθισμα» στη μοριακή δομή των υλικών ή στην ιστορία ενός συστατικού.

«Η καινοτομία προωθείται από ανθρώπους που δε σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο, όπως οι νευροτυπικοί», αναφέρει μια σεφ από τη Νέα Υόρκη, η οποία προτιμά να διατηρήσει την ανωνυμία της.

Μικρές αλλαγές, μεγάλα οφέλη

Για να ευδοκιμήσουν τα άτομα στο φάσμα, τα εστιατόρια χρειάζεται μερικές φορές να κάνουν μικρές προσαρμογές:

  • Δοκιμαστικά αντί για συνεντεύξεις: Οι δια ζώσης συνεντεύξεις απαιτούν σύνθετες κοινωνικές δεξιότητες, που μπορεί να δυσκολεύουν έναν αυτιστικό υποψήφιο.
  • Φωτισμός: Η αντικατάσταση των λαμπτήρων φθορισμού (που τρεμοπαίζουν) με LED μειώνει το αισθητηριακό στρες.
  • Οπτικά βοηθήματα: Η χρήση ετικετών, χαρτών και χρονομέτρων βοηθά, όχι μόνο τους αυτιστικούς, αλλά και όλο το προσωπικό, να εργάζεται πιο αποτελεσματικά.

Το όνειρο για την κορυφή

Ο Joseph Valentino συνεχίζει να εργάζεται σκληρά, ελπίζοντας ότι η δική του πορεία θα αλλάξει τον τρόπο που ο κόσμος βλέπει τον αυτισμό. «Κάποια μέρα θέλω να γίνω executive chef. Θέλω να είμαι αυτός ο άνθρωπος με αυτισμό που έφτασε στην κορυφή της ιεραρχίας».

Με το πάθος του, τη συνέπειά του και τη στήριξη προγραμμάτων όπως το «Chefs on the Spectrum», αυτό το όνειρο δε μοιάζει πια τόσο μακρινό.