Δήμαρχους και δημοτικά συμβούλια σε περίπου 35.000 περιοχές καλούνται να εκλέξουν οι γάλλοι πολίτες, που προσέρχονται στις κάλπες τις δύο επόμενες Κυριακές (15 και 22 Μαρτίου). Πέρα από την ανάδειξη τοπικών αρχών, οι δημοτικές εκλογές αποτελούν «πρόβα» για τις κρίσιμες προεδρικές του 2027, με τα κόμματα να διαγκωνίζονται για την ενίσχυση της πολιτικής βάσης τους.

Ο τρόπος διεξαγωγής των δημοτικών εκλογών καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ξεκάθαρη κυριαρχία οποιουδήποτε κομματικού σχηματισμού. Αν ένα ψηφοδέλτιο λάβει απόλυτη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, κερδίζει απευθείας τον δήμο. Αν όχι, στον δεύτερο γύρο περνούν οι λίστες που συγκέντρωσαν τουλάχιστον 10%, γεγονός που συχνά οδηγεί σε τριμερείς ή τετραμερείς αναμετρήσεις στον δεύτερο γύρο.

Ο χάρτης και η επικράτεια

Στους δύο μεγαλύτερους δήμους της χώρας επιβεβαιώνεται η ανθεκτικότητα των θεσμικών κομμάτων. Στο Παρίσι επίκειται σκληρή αναμέτρηση ανάμεσα στον Εμανουέλ Γκρεγκουάρ του Σοσιαλιστικού Κόμματος και τη Ρασιντά Ντατί των κεντροδεξιών Ρεπουμπλικανών. Στη Λυόν, ο νυν δήμαρχος Γκρεκρογρί Ντουσέ (Οικολόγος) στηρίζεται από την ευρύτερη Κεντροαριστερά αλλά υπολείπεται δημοσκοπικά του υποψηφίου της ευρύτερης Δεξιάς, Ζαν-Μισέλ Ολάς.

Στη Μασσαλία η εικόνα είναι διαφορετική. Ο δήμαρχος Μπενουά Παγιάν, διεκδικεί την επανεκλογή του με τη στήριξη της παραδοσιακής Αριστεράς, απέναντι στον ακροδεξιό βουλευτή Φρανκ Αλισιό, με αμφότερους να ξεπερνούν το 30% των δημοσκοπικών προτιμήσεων. Τα διψήφια ποσοστά των υποψηφίων των Ρεπουμπλικανών και της του κόμματος της ριζοσπαστικής αριστεράς Ανυπότακτη Γαλλία, προοικονομούν μάχη «στήθος με στήθος» ανάμεσα στους δύο πόλους, περιγράφοντας το μεγάλο ερώτημα των εκλογών που αφορά την ενίσχυση της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης (RN), η οποία μετά την πρωτιά της στις έκτακτες κοινοβουλευτικές εκλογές του 2024 επιχειρεί να ενισχύσει την πολιτική της βάση.

Το κόμμα των Μαρίν Λεπέν και Ζορντάν Μπαρντελά δεν έχει κατορθώσει να μεταφράσει την εθνική σε αυτοδιοικητική ισχύ, αφού μόλις δώδεκα δήμαρχοι ανήκουν ή υποστηρίζονται από την RN, ενώ η μοναδική πόλη άνω των 100.000 κατοίκων που διοικεί είναι το Περπινιάν. Ρεπορτάζ της Le Monde εκτιμά ότι το κόμμα «στοχεύει» σε ακόμη δύο μεγάλες πόλεις, τη Νις και την Τουλόν, εκμεταλλευόμενο διασπάσεις της παραδοσιακής κεντροδεξιάς.

Στο ίδιο δημοσίευμα σημειώνεται ότι κεντρικός στόχος της παράταξης είναι η επικράτηση σε μεσαίους πληθυσμιακά δήμους (άνω των 20.000 κατοίκων), στη βορειοανατολική και νοτιοανατολική Γαλλία.

Η ίδια η ηγεσία του κόμματος εμφανίστηκε άλλωστε το προηγούμενο διάστημα μετρημένη, με τον Μπαρντελά να δηλώνει αφενός ότι «οι πολιτικές αλλαγές ξεκινούν στα δημαρχεία» και αφετέρου ότι «η Εθνική Συσπείρωση μπορεί να κερδίσει μερικούς δήμους παραπάνω».

Άγνωστο κατά πόσο θα επηρεάσει τις επιδόσεις του κόμματος η συζήτηση γύρω από τη δολοφονία του ακροδεξιού ακτιβιστή Κεντάν Ντεράνκ, ο οποίος ξυλοκοπήθηκε τον Φεβρουάριο από άτομα που φέρονται να ανήκουν στην Ακροαριστερά και συνδέονται με βουλευτή της Ανυπότακτης Γαλλίας. Εξαιτίας του σοκαριστικού περιστατικού, η παράταξη του Ζαν-Λυκ Μελανσόν δέχθηκε μεγάλη πίεση κατά το προεκλογικό διάστημα, όπως επιβεβαιώνουν οι δημοσκοπικές έρευνες (44% των ερωτηθέντων από το ινστιτούτο Elabe έχει χειρότερη άποψη για το κόμμα από ό,τι πριν).

Ωστόσο, οι υποψήφιοι της Ανυπότακτης Γαλλίας σε μεγάλες πόλεις – Παρίσι, Μασσαλία – έχουν ρόλο ρυθμιστή, ενώ διεκδικούν την πρωτιά στις πόλεις του Σεντ Ντενί και του Ρουμπέ.

Όσο για την παράταξη του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, αυτή επιδιώκει να διατηρήσει την παρουσία της ζωντανή στην αυτοδιοίκηση μέσα από συμμετοχή σε συμμαχίες, κυρίως με κεντροδεξιά κόμματα (Ρεπουμπλικανούς, MoDem). Ο δήμαρχος της Χάβρης και πρώην πρωθυπουργός του Μακρόν, Εντουάρντ Φιλίπ, διεκδικεί την επανεκλογή του αποτελώντας την πλέον εμβληματική περίπτωση «μακρονικού» υποψηφίου.

Μηνύματα για προεδρικές

Μπορεί το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών να μην καθορίζει τις προεδρικές, αλλά τα μηνύματα που θα εξαχθούν θα διαμορφώσουν συγκεκριμένη εικόνα. «Ακόμη κι αν η RN δεν κερδίσει πολλές μεγάλες πόλεις, νίκες σε μικρότερους δήμους θα της δώσουν πολύτιμη κυβερνητική εμπειρία και θα τη νομιμοποιήσουν ακόμη περισσότερο στα μάτια των ψηφοφόρων ως ‘’κανονική’’ δύναμη εξουσίας» επισημαίνει ο Μότζταμπα Ράχμαν, αναλυτής του οίκου ανάλυσης ρίσκου Eurasia Group για τη Γαλλία, μιλώντας στο Politico.

Εκτιμά ότι κάθε παράταξη έχει τις δικές της στοχεύσεις για τις προεδρικές του 2027: ο Μελανσόν δίνει μάχη ώστε να παραμείνει βασικός εκφραστής της Αριστεράς, εκτοπίζοντας πιο μετριοπαθείς υποψήφιους των Σοσιαλιστών, ενώ το κεντρώο στρατόπεδο φιλοδοξεί να βρει το πρόσωπο εκείνο που θα μπορέσει στο άμεσο μέλλον να απωθήσει RN και Ανυπότακτη Γαλλία από τα Ηλύσια Πεδία.

Ο δεύτερος γύρος των δημοτικών εκλογών θα δείξει αν συνεχίζει να ισχύει το “μέτωπο” που συνηθίζουν σχηματίζουν οι ψηφοφόροι για να μπλοκάρουν τον δρόμο της Ακροδεξιάς προς την εξουσία. «Για δεκαετίες, η γαλλική δημοκρατία βασιζόταν στην προθυμία των ψηφοφόρων να ενωθούν πέρα ​​από ιδεολογικές διαιρέσεις για να εμποδίσουν την άνοδο των εξτρεμιστών, ειδικά της Ακροδεξιάς. Το αν αυτό το ένστικτο θα παραμείνει το 2027 ζωντανό είναι ίσως το καθοριστικό ερώτημα της εκλογικής αναμέτρησης του επόμενου έτους» τονίζει ο Ράχμαν.