Οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ Levetsky και Ziblatt υποστηρίζουν, ότι οι σύγχρονες δυτικές δημοκρατίες αποδυναμώνονται και υπονομεύονται μέσα από τη διάβρωση των θεσμών (“How Democracies Die’).
Πώς επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο και τι εννοώ;
Όταν ένας Πρόεδρος , όπως ο Ντόναλντ Τραμπ στην Αμερική, «ελέγχει» (με τους διορισμούς των δικαστών που έκανε) το Ανώτατο Δικαστήριο και εξασφαλίζει ασυλία για τα εγκλήματά του , τότε είναι προφανές ότι εκκολάπτεται ένας «σύγχρονος τύραννος», αφού ούτε η Δικαιοσύνη δεν θα μπορεί να ελέγχει την ενδεχόμενη ροπή του για τη διάπραξη και νέων εγκλημάτων (φορολογικών και άλλων),
Επίσης, όταν ένας Πρωθυπουργός στην Ευρώπη ακρωτηριάζει κάθε «θεσμικό αντίβαρο ελέγχου» της κυβερνητικής του εξουσίας , όπως λ.χ. τη δράση μιας Ανεξάρτητης Αρχής, τότε είναι επίσης προφανές ότι διαμορφώνεται ένας αυταρχικός «Ηγεμόνας» , σύμφωνα με το πρότυπο το οποίο είχε σκιαγραφήσει ο Μακιαβέλλι στο ομώνυμο έργο του.
Το « αυταρχικό μοντέλο εξουσίας» του σημερινού πρωθυπουργού και η σκοτεινή υπόθεση των μαζικών παρακολουθήσεων των τηλεφώνων από τις Ελληνικές Μυστικές Υπηρεσίες
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο της διάβρωσης των θεσμών η πρόσφατη σοβαρότατη υπόθεση στην Ελλάδα των παρακολουθήσεων των τηλεφώνων πολιτικών αρχηγών, στρατιωτικών , δημοσιογράφων και άλλων αποτελεί μια «μαύρη κηλίδα» .
Και ο Πρωθυπουργός μέχρι τώρα δεν έχει «εκθέσει» στη δημόσια σφαίρα, εάν και τι γνώριζε.
Είναι δυνατό να αποδεχθεί κανείς ότι όλες οι μαζικές παρακολουθήσεις των τηλεφώνων τόσων πολλών αξιωματούχων του Ελληνικού κράτους γίνονταν με πρωτοβουλία μόνο του (τότε) αρχηγού της ΕΥΠ;
Και ότι ο Πρωθυπουργός «ήταν παντελώς ανίδεος» για αυτά που γίνονταν;
Δυστυχώς όμως η περαιτέρω εξέλιξη αυτής της σκοτεινής ιστορίας είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Τι εννοώ;
Η άρνηση των Μυστικών Υπηρεσιών να εφαρμόσουν απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας
Με άλλα λόγια οι Μυστικές Υπηρεσίες (που υπάγονται στον Πρωθυπουργό) αρνούνται μέχρι σήμερα να εφαρμόσουν την πρόσφατη απόφαση 465/2024 της Ολομέλειας του Συμβουλίου Επικρατείας.
Ποιο είναι το πιο κρίσιμο σημείο αυτής της απόφασης;
Ότι όταν αίρεται το απόρρητο των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας (με βάση το Σύνταγμα) και το τηλέφωνο κάποιου ατόμου παρακολουθείται από τις κρατικές αρχές , τότε είναι απαραίτητο μετά τη λήξη του προκείμενου μέτρου το θιγόμενο άτομο «να γνωρίζει το αιτιολογικό της επιβολής του μέτρου, ώστε να έχει τη δυνατότητα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας».
Ωστόσο , μέχρι σήμερα οι Μυστικές Υπηρεσίες αρνούνται να παραδώσουν στην ΑΔΑΕ το υλικό της παρακολούθησης του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης κ. Ανδρουλάκη (ώστε να ενημερωθεί ο τελευταίος ποιος ήταν ο λόγος εκείνος που τον έκανε «τόσο επικίνδυνο» για την εθνική ασφάλεια).
Και το ερώτημα το οποίο εγείρεται είναι το ακόλουθο:
Τι «κράτος δικαίου» έχουμε σήμερα στη χώρα μας , όταν οι Μυστικές Υπηρεσίες αρνούνται να εφαρμόσουν την απόφαση ενός Ανώτατου Δικαστηρίου;
Και είναι προφανές, κατά την αξιολογική μου κρίση, ότι ο Πρωθυπουργός φέρει για όλα αυτά τα μεγέθη μια σημαντική ευθύνη, γιατί μάλλον τα «ανέχεται», αφού τον βοηθούν στην εκκόλαψη μιας πρωθυπουργικής εξουσίας η οποία δεν θα ελέγχεται από κανένα.
Και υπάρχει και ένα άλλο μέγεθος το οποίο συνέβαλε προς την κατεύθυνση αυτή της διαμόρφωσης « ενός αυταρχικού μοντέλου εξουσίας» εκ μέρους του σημερινού πρωθυπουργού . Ποιο;
Η καταχρηστική «χρησιμοποίηση» του σημερινού άρθρου 86 του Συντάγματος το οποίο αναθέτει στην εκάστοτε τυχαία «κυβερνητική πλειοψηφία» την αρμοδιότητα να κινεί την ποινική δίωξη για εγκλήματα των Υπουργών .
Τι εννοώ;
Ενώ θεωρητικά ο σημερινός πρωθυπουργός συνηγορεί υπέρ της συνταγματικής αναθεώρησης του άρθρου 86 του Συντάγματος, ο ίδιος κατά τη γνώμη μου, το χρησιμοποίησε με τον πιο καταχρηστικό τρόπο για να «καλύψει» ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες κάποιων Υπουργών του.
Έτσι, στην τραγική υπόθεση των Τεμπών η τρέχουσα κυβερνητική πλειοψηφία (και ο Πρωθυπουργός) αποφάσισαν ότι δεν χρειαζόταν να ανιχνευθεί η πιθανή ποινική ευθύνη του πρώην Υπουργού κ. Καραμανλή για την τέλεση δια παραλείψεως του κακουργήματος του άρθρου 291 του Ποινικού Κώδικα.
Και την ίδια μεθοδολογία υιοθέτησε ο πρωθυπουργός και στην υπόθεση των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων από τον Ελληνικό Οργανισμό ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το συμπέρασμα;
Όταν με ευθύνη του πρωθυπουργού, κατά τη γνώμη μου, διαβρώνονται οι θεσμοί και καταλύονται συνταγματικά δικαιώματα με την αναιτιολόγητη επίκληση του εθνικού συμφέροντος, τότε είναι εύλογο να υποστηρίζει κανείς ότι εκκολάπτεται ένα αυταρχικό πρότυπο «πρωθυπουργικής εξουσίας».
Οκ. Γρηγόρης Καλφέλης είναι Καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ
