Θεμιστοκλέους: Σημαντικές παρεμβάσεις για Ακτινοθεραπεία και Ανακουφιστική Φροντίδα

Στις δράσεις που υλοποιεί το Υπουργείο Υγείας στο πεδίο της βελτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών στους ογκολογικούς ασθενείς, αναφέρθηκε πρόσφατα ο Υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους σε ημερίδα του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) αλλά και με τοποθέτησή του στο ΒΗΜΑ.

Σύμφωνα με τον κ. Θεμιστοκλέους, όσον αφορά στην ανακουφιστική φροντίδα, η διαδικασία βρίσκεται  στο στάδιο όπου το σχέδιο από την Υπουργείο Υγείας θα κατατεθεί στο ΣτΕ, ώστε να εκδοθεί Προεδρικό Διάταγμα, με βάση το οποίο θα καθορίζονται οι προδιαγραφές μετά από πάρα πολλά χρόνια. Οι διαδικασίες από τη σχετική Επιτροπή  έχουν ολοκληρωθεί, καθώς και οι σχετικές εγκρίσεις από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας, ενώ ολοκληρώνονται  οι τελευταίες λεπτομέρειες για να κατευθυνθεί στο ΣτΕ.

Στο πλαίσιο της δημιουργίας μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας, περιλαμβάνονται: η δημιουργία μονάδων στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης «Σταύρος, Νιάρχος», η ολοκλήρωση κατασκευής του οποίου εκτιμάται τον Ιανουάριο του 2027, το Θεαγένειο Ογκολογικό νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης που έχει 40 κλίνες ογκολογικής ανακουφιστικής φροντίδας, ενώ υπάρχει περίπτωση μέσα στους επόμενους 12 με 18 μήνες να έχουμε την πρώτη μονάδα Δημόσιας Ανακουφιστικής Φροντίδας στην Αττική. Είμαστε ήδη στη διερεύνηση δύο προτεινόμενων χώρων για το ποιος είναι ο πιο κατάλληλος έτσι ώστε να ανοίξει αυτή μονάδα. Επίσης έχουμε αδειοδοτήσει την μία μονάδα που υπήρχε μέχρι στιγμής και ήταν σ’ ένα μετέωρο καθεστώς.

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε επίσης ότι σχετικά με τον παιδιατρικό αιματολογικό ογκολογικό καρκίνο, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης, παρ’ όλο που είναι μέρος του Γενικού Εθνικού Σχεδίου Δράσης, είναι έτοιμο και θα ανακοινωθεί μέσα στους επόμενους δύο-τρεις μήνες.

Όσον αφορά στα μηχανήματα ακτινοθεραπείας, των Παιδιατριακών Νοσοκομείων ήδη στην Αττική τοποθετείται  δεύτερο μηχάνημα ακτινοθεραπείας με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF), ενώ θα υπάρχει και τρίτο μηχάνημα σύντομα.

Όπως τονίζει στο ΒΗΜΑ ο Υφυπουργός, γενικότερα  η αναβάθμιση των υπηρεσιών ακτινοθεραπείας αποτελεί πυλώνα της εθνικής πολιτικής για τον καρκίνο και βασική προϋπόθεση για ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και δίκαιο σύστημα υγείας. Τα τελευταία χρόνια υλοποιούμε ένα συνεκτικό σχέδιο ενίσχυσης των υποδομών, του εξοπλισμού και της λειτουργικής δυναμικότητας των δημόσιων μονάδων, με σαφή προσανατολισμό τη μείωση των χρόνων αναμονής.

Η ακτινοθεραπεία αποτελεί θεμελιώδη συνιστώσα της σύγχρονης αντικαρκινικής φροντίδας και κρίσιμο δείκτη ποιότητας και ισότητας στο σύστημα υγείας. Σύμφωνα με ευρωπαϊκά δεδομένα, περίπου 3.000 ασθενείς ανά εκατομμύριο πληθυσμού χρειάζονται ακτινοθεραπεία σε ετήσια βάση. Για την κάλυψη αυτών των αναγκών, στις πλέον ανεπτυγμένες χώρες θεωρείται αναγκαία η λειτουργία περίπου 7 ακτινοθεραπευτικών μηχανημάτων ανά εκατομμύριο πληθυσμού.

Η υφιστάμενη κατάσταση

Σήμερα στη χώρα λειτουργούν 52 ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα και 3 αμιγώς στερεοτακτικά, συνολικά 55 μονάδες. Από αυτά, 28 λειτουργούν στον κρατικό τομέα και 27 στον ιδιωτικό, ο οποίος αποζημιώνεται κανονικά από τον ΕΟΠΥΥ.

Η αναλογία αυτή αντιστοιχεί σε 5,1 μηχανήματα ανά εκατομμύριο πληθυσμού, γεγονός που εξηγεί γιατί, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, εξακολουθούν να παρατηρούνται σε ορισμένες περιπτώσεις αυξημένες αναμονές, κυρίως για ριζικές θεραπείες.

Σημαντικό ορόσημο για την αναβάθμιση της ποιότητας των θεραπειών αποτέλεσε η δωρεά 12 υπερσύγχρονων ακτινοθεραπευτικών μηχανημάτων από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος σε 8 δημόσια νοσοκομεία, η οποία ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2019.

Καθοριστικό ρόλο στη μείωση των λιστών αναμονής διαδραμάτισε, από το 2020 και μετά, η ενεργοποίηση της ολοήμερης λειτουργίας των ακτινοθεραπευτικών κέντρωντου κρατικού τομέα. Οι θεραπείες στο πλαίσιο αυτό παρέχονται χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση για τους ασθενείς, ενώ η δυνατότητα λειτουργίας έως αργά το βράδυ οδήγησε σε αύξηση κατά περίπου 50% της διαθέσιμης θεραπευτικής δυναμικότητας.

Τι αλλάζει το 2026

Έως το τέλος του 2026 προγραμματίζεται η εγκατάσταση 11 νέων ακτινοθεραπευτικών μηχανημάτων:

9 στον κρατικό τομέα, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ και των Περιφερειών, και 2 στον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα, δρομολογείται η αντικατάσταση παλαιών μηχανημάτων που εξακολουθούν να λειτουργούν, ενισχύοντας περαιτέρω την τεχνολογική ασφάλεια και την ακρίβεια των θεραπειών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δημιουργία δύο νέων Κέντρων Ακτινοθεραπείας στο Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας και στο Νοσοκομείο «Η Σωτηρία», με δύο μηχανήματα το καθένα και χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς και η ίδρυση νέου Κέντρου στη Ρόδο, με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

Με την ολοκλήρωση των παραπάνω παρεμβάσεων, η Ελλάδα θα διαθέτει 66 ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα, φθάνοντας τα 6,3 μηχανήματα ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική προσέγγιση των ευρωπαϊκών προτύπων, που ενισχύει αποφασιστικά την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε σύγχρονες και ποιοτικές θεραπείες και αποτυπώνει τη σταθερή πρόοδο που έχει επιτευχθεί.

Η λειτουργία του Κέντρου στη Λαμία αναμένεται να καλύψει σημαντικό μέρος των αναγκών της Κεντρικής Ελλάδας, περιορίζοντας τις μετακινήσεις ασθενών προς την Αττική. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία εθνικού χωροταξικού σχεδίου για την ακτινοθεραπεία, με στόχο κάθε ασθενής να έχει άμεση πρόσβαση σε εύλογη απόσταση από τον τόπο κατοικίας του