Καθώς το 2025 φτάνει στο τέλος του, η ανασκόπηση των οικονομικών επιδόσεων της χώρας αναδεικνύει, για μια ακόμη χρονιά, τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) «Ελευθέριος Βενιζέλος» ως έναν από τους πλέον κρίσιμους μοχλούς της ελληνικής οικονομίας και απασχόλησης.
Πέρα από το γεγονός ότι είναι η βασικότερη πύλη εισόδου ξένων επισκεπτών στη χώρα, ο ΔΑΑ λειτουργεί ως ένας ισχυρός οικονομικός οργανισμός, του οποίου η δραστηριότητα διαχέεται σε πληθώρα τομέων, ενισχύοντας το ΑΕΠ, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και προωθώντας τη διεθνή διασυνδεσιμότητα της Αθήνας και της Ελλάδας.
Ο εντυπωσιακός οικονομικός απολογισμός του 2025
Η συμβολή του ΔΑΑ στην εθνική ευημερία δεν είναι απλώς θεωρητική, αλλά αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα εντυπωσιακά οικονομικά μεγέθη.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, το 3,8% του ΑΕΠ της χώρας, που αντιστοιχεί σε €8,6 δισεκατομμύρια, στηρίζεται άμεσα ή έμμεσα στη δραστηριότητα του οικονομικού οικοσυστήματος του ΔΑΑ. Η δραστηριότητα αυτή δεν αφορά μόνο τις αεροπορικές λειτουργίες, αλλά και το ευρύ φάσμα των μη αεροπορικών δραστηριοτήτων (όπως εμπορικοί χώροι, στάθμευση, κ.ά.) που αναπτύσσονται εντός του αεροδρομίου, δημιουργώντας μία διαρκή ροή εσόδων και μία αέναη οικονομική κινητικότητα.
Σε όρους απασχόλησης, η συνολική επίδραση της λειτουργίας του ΔΑΑ είναι εξίσου σημαντική, καθώς υπολογίζεται σε 214 χιλιάδες θέσεις εργασίας, αριθμός που αντιστοιχεί στο 4,2% της συνολικής εγχώριας απασχόλησης.
Ο αερολιμένας, λειτουργώντας ως ένας επιχειρηματικός «μικρόκοσμος», παρέχει θέσεις εργασίας τόσο εντός του πυρήνα των δραστηριοτήτων του (π.χ. προσωπικό αεροδρομίου, αεροπορικές εταιρείες) όσο και έμμεσα σε συνεργαζόμενους κλάδους όπως ο τουρισμός, οι μεταφορές, το λιανικό εμπόριο και η εστίαση.
Τέλος, η συνολική συνεισφορά του ΔΑΑ στα έσοδα του Δημοσίου υπολογίζεται σε €2,7 δισεκατομμύρια, ποσό που καταδεικνύει την κεφαλαιώδη σημασία του για τη δημοσιονομική σταθερότητα της Ελλάδας.
Η σημασία της διασυνδεσιμότητας
Η λειτουργία του ΔΑΑ ως βασικού επιταχυντή της επιχειρηματικής δραστηριότητας στη χώρα επιβεβαιώνεται και από την εξυπηρέτηση περίπου του 40% της συνολικής αεροπορικής επιβατικής κίνησης της Ελλάδας διαχρονικά. Η σημασία αυτής της κίνησης υπερβαίνει κατά πολύ τον αριθμό των επιβατών, καθώς άπτεται του ζητήματος της απευθείας διασυνδεσιμότητας.
Όπως υπογραμμίζει η σχετική Έκθεση του ACI EUROPE, κάθε αύξηση 10% στην απευθείας διασυνδεσιμότητα ενός αεροδρομίου μεταφράζεται αυτομάτως σε +0,5% αύξηση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Αυτή η αύξηση δεν φέρνει μόνο οικονομικά, αλλά και σημαντικά κοινωνικά οφέλη, όπως η μείωση του δείκτη φτώχειας, η αύξηση των δεικτών πρόσβασης στην εκπαίδευση και η γενικότερη ευημερία.
Εντός του 2024, το δίκτυο του ΔΑΑ προσέφερε συνδέσεις προς 157 προορισμούς σε 55 χώρες, εξυπηρετούμενο από περισσότερες από 68 αεροπορικές εταιρείες. Η επιβατική κίνηση ανήλθε στους 31,85 εκατομμύρια επιβάτες, σημειώνοντας άνοδο 13,1%.
Στο εννεάμηνο του 2025, η ανοδική πορεία συνεχίστηκε με την κίνηση να φτάνει τα 26,2 εκατομμύρια επιβάτες, αυξημένη κατά 6,7% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στην εξωτερική κίνηση (+8,5%), αναδεικνύοντας την Αθήνα ως έναν από τους πλέον συνδεδεμένους κόμβους της Ευρώπης (8η θέση πανευρωπαϊκά), με θεαματική ανάπτυξη στις αγορές των ΗΠΑ και της Μέσης Ανατολής. Συγκεκριμένα, οι απευθείας υπερατλαντικές πτήσεις καταγράφουν εντυπωσιακή άνοδο, συνδέοντας την Αθήνα με 9 πόλεις των ΗΠΑ και φτάνοντας τις 103 εβδομαδιαίες συχνότητες, σχεδόν διπλάσιες σε σύγκριση με δύο χρόνια πριν.
Το σχέδιο επέκτασης, μία επένδυση στο Μέλλον
Η δυναμική ανάπτυξη της επιβατικής κίνησης κατέστησε επιτακτική την ανάγκη για στρατηγική επιτάχυνση του Προγράμματος Επέκτασης Αεροδρομίου (AEP). Το Πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται στο εγκεκριμένο Χωροταξικό Σχέδιο (Master Plan) του 2019, προβλέπει τη σταδιακή αύξηση της δυναμικότητας του αεροδρομίου έως και 50 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως.
Η Εταιρεία προχώρησε στη στρατηγική απόφαση να συνδυάσει και να επιταχύνει τις φάσεις επέκτασης 33MAP και 40MAP, με στόχο τη βελτιστοποίηση της δυναμικότητας στα 40 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό. Ο συνδυασμός αυτός αποφέρει πολλαπλά οφέλη:
- Βελτιστοποίηση δυναμικότητας: Αύξηση στα 40 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, έναντι των 33 εκατομμυρίων του αρχικού σχεδιασμού, και μάλιστα με ταχύτερη υλοποίηση.
- Ανάπτυξη μη αεροπορικών χώρων: Επιτάχυνση της ανάπτυξης των εμπορικών χώρων από τα 13.500 τ.μ. στα 34.000 τ.μ. (αύξηση της τάξης του +150%), με παράλληλη βελτίωση των επιβατικών ροών.
- Ποιότητα υπηρεσιών: Εφαρμογή βελτιστοποιημένων διαδικασιών και μείωση των οχλήσεων κατά τη διάρκεια των έργων.
Το βασικότερο μέρος του έργου περιλαμβάνει την περαιτέρω επέκταση του Κύριου Αεροσταθμού (MTB) και του Δορυφορικού Αεροσταθμού (STB), προσθέτοντας συνολικά περίπου 148.000 τ.μ. (+68%) σε νέες εγκαταστάσεις διαχείρισης επιβατών, αίθουσες επιβίβασης, νέες θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών, διευρυμένους χώρους λιανικής και εστίασης, καθώς και τις απαραίτητες τροποποιήσεις οδικού δικτύου. Σημαντικό είναι πως το Πρόγραμμα δεν απαιτεί κανένα πρόσθετο διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης ή τροχόδρομους.
Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει, και προχωρούν βάσει χρονοδιαγράμματος, οι εργασίες κατασκευής δύο κρίσιμων έργων:
- Πολυώροφος Χώρος Στάθμευσης Οχημάτων: Με δυναμικότητα περίπου 3.365 θέσεων (στον υφιστάμενο χώρο P1).
- Νέος Βορειοδυτικός Χώρος Στάθμευσης Αεροσκαφών: Θα παρέχει 32 απομακρυσμένες θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών τύπου Code C.
Η ολοκλήρωση αυτών των δύο έργων αναμένεται το Β’ τρίμηνο του 2027. Επιπλέον, βρίσκεται σε εξέλιξη η διεθνής διαγωνιστική διαδικασία για την επέκταση του Κύριου Αεροσταθμού, με την προσέγγιση «Πρώιμης Συμμετοχής Εργολάβου (ECI)», με την επιλογή του αναδόχου να αναμένεται στις αρχές του 2026.
Το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα εκτιμάται σε περίπου €1,28 δισεκατομμύρια (σε τιμές 2024) και θα υλοποιηθεί κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος 2025-2032, με το 50% να αναμένεται να υλοποιηθεί έως το 2028. Η χρηματοδότηση θα γίνει κυρίως μέσω δανεισμού και εν μέρει από το Κεφάλαιο Αεροπορικών Δραστηριοτήτων μέσω του Προγράμματος Επανεπένδυσης Μερίσματος (Scrip Dividend).
Το Route 2025
Πέρα από τα οικονομικά και αναπτυξιακά μεγέθη, ο ΔΑΑ επιβεβαιώνει τον ηγετικό του ρόλο και στην προστασία του περιβάλλοντος. Η δέσμευσή του μέσω του προγράμματος Route 2025 να επιτύχει Net Zero στις εκπομπές Scope 1 & 2 έως το 2025 (…25 χρόνια νωρίτερα από τον στόχο της παγκόσμιας αεροπορικής βιομηχανίας) τον καθιστά πρωτοπόρο παγκοσμίως.
Η λογική του προγράμματος βασίζεται στη δημιουργία ενός ενιαίου ενεργειακού συστήματος (παραγωγή–αποθήκευση–κατανάλωση καθαρής ενέργειας) που στοχεύει στην μεγιστοποίηση της ενεργειακής αυτονομίας και τη σχεδόν πλήρη μείωση των εκπομπών:
- Φωτοβολταϊκοί Σταθμοί 51 MWp: Παράγουν πάνω από το 100% της ετήσιας κατανάλωσης του αεροδρομίου, με σύνδεση στο εσωτερικό δίκτυο.
- BESS 82 MWh: Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας για σταθερότητα, κάλυψη νύχτας/συννεφιάς και μεγιστοποίηση της ιδιοκατανάλωσης.
- Αντλίες Θερμότητας υψηλών θερμοκρασιών: Πλήρης αντικατάσταση φυσικού αερίου/πετρελαίου για θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό χρήσης.
- Ηλεκτροκίνηση στόλου: Μετατροπή του στόλου οχημάτων (λεωφορεία, Follow-Me, van) με ηλεκτρικό, με φόρτιση αποκλειστικά από την παραγόμενη καθαρή ενέργεια (εξαιρούνται μόνο τα εξειδικευμένα οχήματα Πυροσβεστικής/αεροπορικών λειτουργιών).
Overall Winner: πρώτη θέση ανάμεσα στα αεροδρόμια όλων των κατηγοριών
Η στρατηγική και οι επιδόσεις του ΔΑΑ επισφραγίστηκαν από διεθνή αναγνώριση. Στα ROUTES WORLD 2025 (Χονγκ Κονγκ, Σεπτέμβριος), την κορυφαία συνάντηση του κλάδου, ο ΔΑΑ αναδείχθηκε “Overall Winner”, κατακτώντας την πρώτη θέση ανάμεσα στα αεροδρόμια όλων των κατηγοριών, με τις ψήφους των ίδιων των αεροπορικών εταιρειών. Αυτή η διάκριση επιβεβαιώνει την ηγετική του θέση στον παγκόσμιο χάρτη των αερομεταφορών και την αριστεία του στην ανάπτυξη της παγκόσμιας αεροπορικής διασυνδεσιμότητας.
Εταιρικά, ο ΔΑΑ συνεχίζει την πορεία του ως μία σύγχρονη, εισηγμένη εταιρεία στο Χρηματιστήριο Αθηνών από τον Φεβρουάριο του 2024. Η ισχυρή του θερινή περίοδος το 2025 αποτυπώθηκε και στα οικονομικά μεγέθη εννεαμήνου, με τα συνολικά έσοδα να αυξάνονται κατά 3,5% στα €526,9 εκατομμύρια, κυρίως λόγω της αύξησης της κίνησης και της αναπροσαρμογής των τελών.
Ο ΔΑΑ, ως πρωτοπόρος σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα από το 2001, έχει υποδεχθεί μέχρι σήμερα πάνω από 400 εκατομμύρια επιβάτες και πάνω από 4 εκατομμύρια πτήσεις.
Με γνώμονα τη συνεχή βελτίωση της εμπειρίας των επιβατών, την ανάπτυξη των υποδομών, την επιδίωξη μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών και την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας της Αθήνας ως βιώσιμου προορισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών συνεχίζει να διαδραματίζει κεντρικό και δυναμικό ρόλο στην ανάκαμψη και την περαιτέρω ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
