• Αναζήτηση
  • Ο Τραμπ, οι Πολωνοί και η αντιπαράθεση για το Ολοκαύτωμα

    Ο νόμος που υπέγραψε πέρυσι ο αμερικανός πρόεδρος αναφορικά με την αποζημίωση Εβραίων που έχασαν την περιουσία τους σήκωσε θύελλα αντιδράσεων από ακροδεξιούς ακτιβιστές

    Το περασμένο Σάββατο, χιλιάδες ακροδεξιοί ακτιβιστές και υποστηρικτές έφθασαν μέχρι την πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βαρσοβία προκειμένου να διαμαρτυρηθούν ενάντια σε έναν νόμο που υπέγραψε πέρυσι ο Τραμπ, αναφορικά με την αποζημίωση Εβραίων που έχασαν την περιουσία τους στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος

    Οταν ο πρόεδρος Τραμπ απευθύνθηκε στον πολωνικό λαό κατά τη διάρκεια της βαρυσήμαντης ομιλίας του στη Βαρσοβία στις 6 Ιουλίου 2017, τα όσα έλεγε ηχούσαν σαν μελωδία στα μέλη της δεξιάς κυβέρνησης της Πολωνίας, αλλά και σε πολλούς εκπροσώπους της άκρας Δεξιάς που θεωρούνται σημαντικοί στη χώρα.

    «Το θεμελιώδες ζήτημα της εποχής μας είναι εάν η Δύση έχει τη βούληση να επιβιώσει. έχουμε εμπιστοσύνη στις αξίες μας ώστε να τις υπερασπιστούμε με κάθε κόστος; Εχουμε αρκετό σεβασμό στους πολίτες μας για να προστατεύσουμε τα σύνορά μας; Εχουμε την επιθυμία και το θάρρος να διατηρήσουμε τον πολιτισμό μας κόντρα σε όλους όσοι είναι έτοιμοι να τον ανατρέψουν και να τον καταστρέψουν;» αναρωτιόταν ο Τραμπ ενώπιον ενός ενθουσιώδους πλήθους, που τον χειροκροτούσε κυματίζοντας την αστερόεσσα και την πολωνική σημαία.

    Οι υποστηρικτές της δεξιάς κυβέρνησης της Πολωνίας είχαν μείνει εκστασιασμένοι ακούγοντάς τον, και ορισμένοι ακροδεξιοί εθνικιστές που παρέμεναν μέχρι τότε σκεπτικοί, άρχισαν να τρέφουν περισσότερες ελπίδες για τον Τραμπ. Δύο χρόνια μετά, ο ενθουσιασμός των ίδιων πάντα εθνικιστών για το πρόσωπο του αμερικανού προέδρου μετατράπηκε σε απόλυτο θυμό.

    Οι αποζημιώσεις Εβραίων

    Το περασμένο Σάββατο, χιλιάδες ακροδεξιοί ακτιβιστές και υποστηρικτές έφθασαν μέχρι την πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βαρσοβία προκειμένου να διαμαρτυρηθούν ενάντια σε έναν νόμο που υπέγραψε πέρυσι ο Τραμπ, αναφορικά με την αποζημίωση Εβραίων που έχασαν την περιουσία τους στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Ωστόσο, το πολωνικό κυβερνών κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η χώρα ήταν θύμα των Ναζί, ότι οι Πολωνοί δεν φέρουν καμία ευθύνη για το Ολοκαύτωμα και ότι αντίθετα η Πολωνία είναι εκείνη που πρέπει να αποζημιωθεί και όχι να υποχρεωθεί να αποζημιώσει άλλους.

    «Για τον Τραμπ, που συστήνεται ως φίλος του Ισραήλ και της πολωνικής δεξιάς κυβέρνησης, οι διαμαρτυρίες αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν case study» γράφει χαρακτηριστικά ο ανταποκριτής στο Βερολίνο της «Washington Post» Ρικ Νόακ. Σε τι; Αναφορικά με τους κινδύνους της παγκόσμιας συνεργασίας μεταξύ εθνικιστικών κινημάτων.

    «Ενώ η ομιλία του το 2017 στη Βαρσοβία θεωρήθηκε ότι συμβολίζει την ανάδυση του εθνικιστικού διεθνισμού εκείνη την εποχή», συνεχίζει ο Νόακ, «η μαζική διαδήλωση του περασμένου Σαββάτου στην ίδια πόλη έδειξε τα όριά της».

    Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι η Πολωνία, όντας σημαντικό κέντρο της εβραϊκής ζωής της Ευρώπης πριν το Ολοκαύτωμα, υπέφερε πολύ από τη ναζιστική κατοχή και ότι επίσης οι ναζιστικές θηριωδίες στοχοποίησαν εκατομμύρια χριστιανούς και άλλους «εχθρούς». Παρά το γεγονός ότι πολλοί Πολωνοί υποστηρίζουν ότι τα βάσανα των προγόνων τους δεν αναγνωρίστηκαν ή πως δεν αποζημιώθηκαν όσο έπρεπε, την ίδια ώρα ερευνητές θεωρούν ότι ορισμένοι Πολωνοί συνεργάστηκαν με τους Ναζί.

    Αντισημιτική ρητορική

    Οι διαφορετικές ιστορικές εκδοχές εξηγούν την πρόσφατη ισραηλινο-πολωνική αντιπαράθεση σε διπλωματικό επίπεδο. Από την πλευρά τους υποστηρικτές ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποστηρίζουν ότι η ένταση αυτή τροφοδοτεί τη αντισημιτική ρητορική και ότι οι ακροδεξιές εθνικιστικές ομάδες εκμεταλλεύονται την ιστορική διαμάχη ώστε να προκαλέσουν εντάσεις εναντίον των Εβραίων.

    Το Πάσχα, για παράδειγμα, παιδιά στην πολωνική πόλη Προύτσνικ ενθαρρύνθηκαν από τους γονείς τους να πάρουν σκουπόξυλα στα χέρια, να πάνε να χτυπήσουν και έπειτα να κάψουν ένα ομοίωμα του Ιούδα, με χαρακτηριστικά που έχουν ταυτιστεί με στερεότυπα για τους Εβραίους, όπως για παράδειγμα οι χαρακτηριστικές κοτσίδες των υπερορθόδοξων Εβραίων.

    Ο υπουργός Εσωτερικών της Πολωνίας χαρακτήρισε το περιστατικό «ανόητο», όμως επικριτές της κυβέρνησης είπαν ότι κορυφαίοι αξιωματούχοι ενσταλάζουν έμμεσα στη συνείδηση του κόσμου συναισθήματα εχθρότητας και μίσους εναντίον των Εβραίων.

    Στη διάρκεια του περασμένου Σαββατοκύριακου, αξιωματούχοι πήραν το μέρος εθνικιστών διαδηλωτών όταν ακύρωσαν την επίσκεψη μιας ισραηλινής αντιπροσωπείας που είχε προγραμματιστεί για τις αρχές της εβδομάδας, καθώς υπήρχαν φόβοι ότι στις συζητήσεις θα προέκυπτε το θέμα των αποζημιώσεων.

    «Οι Αμερικανοί σκέπτονται μόνο τα συμφέροντα των Ισραηλινών και όχι των Πολωνών» δήλωσε στο Associated Press ο 22χρονος διαδηλωτής Καμίλ Βέντστβελ. Αλλος διαδηλωτής, σύμφωνα με το αμερικανικό πρακτορείο, φορούσε πουκάμισο το οποίο έγραφε «Δεν θα ζητήσω συγγνώμη για το Γεντμπάβνε», τον τόπο σφαγής το 1941 Εβραίων από Πολωνούς.

    Το περιστατικό παρέμεινε ως μια σκοτεινή κηλίδα στην ιστορία της Πολωνίας και σημείο αντιπαράθεσης κάθε φορά που εγείρονταν ισχυρισμοί περί πολωνικής εμπλοκής στα ναζιστικά εγκλήματα. Για τους Πολωνούς το θέμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο.

    Χαρακτηριστικά, όταν το 2012 ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε μιλήσει για «πολωνικά στρατόπεδα θανάτου», αντί της διατύπωσης «ναζιστικά στρατόπεδα», Πολωνοί από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα τον είχαν κατακρίνει έντονα. Η ρητορική του Ομπάμα και άλλα παρόμοια παραδείγματα είχαν οδήγησαν στη θέσπιση νόμου, σύμφωνα με τον οποίο κάθε αναφορά περί πολωνικής συνενοχής στις φρικαλεότητες των Ναζί ή συνεργασίας με το Τρίτο Ράιχ ποινικοποιείται. Στόχος ήταν να πάψουν να κατηγορούνται οι Πολωνοί για ναζιστικά εγκλήματα.

    Η αναθεώρηση του νόμου

    Αλλά η λαϊκιστική κίνηση σύντομα αποδείχθηκε εμπόδιο σε μια άλλη λαϊκιστική υπόσχεση της Ακροδεξιάς στην Πολωνία: να πείσει την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να ανοίξει στρατιωτική βάση στη χώρα ως απάντηση στη Ρωσία. Το State Department σύντομα κατέκρινε τη νέα νομοθεσία και ακολούθως το Ισραήλ άσκησε έντονη κριτική για παραποίηση της ιστορικής αλήθειας.

    «Δεν μπορεί κανείς να αλλάξει την Ιστορία και δεν μπορεί να αρνηθεί το Ολοκαύτωμα» δήλωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου στις αρχές του περασμένου έτους. Επειτα από μήνες σταδιακής υπαναχώρησης, ο νόμος αναθεωρήθηκε το περασμένο καλοκαίρι και η πολωνική κυβέρνηση συμφιλιώθηκε αργότερα με τον Τραμπ όταν προσφέρθηκε να δώσει το όνομά του σε αμερικανική στρατιωτική βάση.

    Ομως, η αναθεώρηση του νόμου εξόργισε ορισμένους ακροδεξιούς ψηφοφόρους, οι οποίοι εξέλαβαν την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ ως ανάμειξη στην εγχώρια πολιτική. Ο συνεχιζόμενος αντίκτυπος αποτυπώθηκε το περασμένο Σάββατο, σε μια διαδήλωση υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ίσως τη μεγαλύτερη ανοιχτά αντι-εβραϊκή διαδήλωση στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια.

    Κόσμος
    One Channel
    Ο νέος ενημερωτικός τηλεοπτικός σταθμός της Ελλάδας
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση Οι σαμπάνιες του τσάρου… Η τεράστια ψάθινη καπελίνα με την υπογραφή Eugenia Kim παρασύρθηκε από τους ισχυρούς ανέμους οι οποίοι έπνεαν στα τουρκικά... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk