Τα σενάρια για το ΔΝΤ, το δράμα των υπουργών, οι περιπλοκές με τρόικα

Το… δράμα ξεχειλίζει στα κυβερνητικά γραφεία. Ο ένας μετά τον άλλον οι υπουργοί βάζουν την υπογραφή τους κάτω από νόμους του Μνημονίου

Το… δράμα ξεχειλίζει στα κυβερνητικά γραφεία. Ο ένας μετά τον άλλον οι υπουργοί βάζουν την υπογραφή τους κάτω από νόμους του Μνημονίου, ανατρέποντας προεκλογικές εξαγγελίες αλλά και ολόκληρο το ιδεολογικό κέλυφος που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Ο Χρήστος Σπίρτζης το είπε καθαρά. «Υπογράψαμε τη σύμβαση με πολύ πόνο. Δεν δώσαμε εμείς τα αεροδρόμια. Τα έδωσαν όσοι έκαναν τον διαγωνισμό που έβαλαν τους συγκεκριμένους όρους». «Αν διαφωνεί γιατί δεν παραιτείται ο υπουργός;» διερωτήθηκαν οι περισσότεροι. Υπήρξαν όμως και άλλοι που ερμήνευσαν διαφορετικά τον αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και εκτιμούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ από τότε που κατέρρευσε η αντιμνημονιακή ρητορική έχει υιοθετήσει μια υποδόρια αντιευρωπαϊκή στάση την οποία θεωρούν εξίσου διχαστική και επικίνδυνη.
Ο κάβος και η υπόσχεση


Ο Αλέξης Τσίπρας έχει διαβεβαιώσει υπουργούς και βουλευτές του ότι εφόσον η κυβέρνηση περάσει τον κάβο των δύσκολων μέτρων που απαιτούνται για να κλείσει η πρώτη αξιολόγηση, η πορεία στη συνέχεια θα είναι ομαλή. Πολλοί βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ψηφίζουν αδιαμαρτύρητα τα μέτρα επειδή πιστεύουν την υπόσχεση του Πρωθυπουργού ότι το νέο Ασφαλιστικό δεν θα φέρει περικοπές κύριων συντάξεων.
Είναι όμως έτσι; Πηγές με βαθιά γνώση των συσχετισμών που καθορίζουν τις αποφάσεις των εταίρων παρατηρούν ότι η Ελλάδα ισορροπεί επικίνδυνα ανάμεσα στο καλό και στο κακό σενάριο. Την ευνοϊκή εκδοχή περιέγραψε ο Γιάννης Δραγασάκης: Η κυβέρνηση έχει υλοποιήσει πάνω από το 50% των δεσμεύσεών της, ως το καλοκαίρι θα έχει φτάσει στο 80% και έτσι θα μπορούσαν να επιτρέψουν οι δανειστές την αξιοποίηση – για αναπτυξιακούς σκοπούς – τμήματος των 19 δισεκατομμυρίων που «περίσσεψαν» από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Το κακό σενάριο μπορεί να γίνει εφιαλτικό. Τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, θα ξεκινήσει η συζήτηση για τη συμμετοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Η κυβέρνηση έχει εκφράσει την προτίμησή της να φύγει το Ταμείο, όμως από ό,τι φαίνεται δεν θα έχει ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Αν τελικά συνεχίσει το Ταμείο να είναι μέλος του κουαρτέτου και ιδίως αν βάλει κι άλλα χρήματα στο πρόγραμμα, οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν από το μηδέν. Δεν θα πρόκειται δηλαδή για συνέχιση της προηγούμενης συμφωνίας αλλά για μια νέα συμφωνία με νέα προαπαιτούμενα με αιχμή του δόρατος το Ασφαλιστικό.
Η νέα διαπραγμάτευση απειλεί να προκαλέσει περιπλοκές που θα επηρεάσουν όλο το πολιτικό σκηνικό της χώρας μας και μάλιστα ερήμην του. Το ΔΝΤ για να μπει ξανά στο πρόγραμμα αναμένεται να διαπραγματευτεί σκληρά με τους Ευρωπαίους, με τους οποίους διαφωνεί σε αρκετές εκτιμήσεις. Στην Αθήνα υπουργοί που κατέχουν κρίσιμα χαρτοφυλάκια εμφανίζονται καθησυχασμένοι. Η Ντέλια Βελκουλέσκου, λένε, είναι μια ήπιων τόνων τεχνοκράτισσα, η οποία δεν παρεμβαίνει στις συζητήσεις παρά μόνο όταν είναι αναγκαίο και συχνά υποστηρίζει τις κυβερνητικές θέσεις. Ετσι, ελάχιστοι έδωσαν σημασία στη δήλωσή της σε πρόσφατο επενδυτικό συνέδριο στη Νέα Υόρκη ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα της Ελλάδας δεν είναι βιώσιμο, ότι πρέπει να αλλάξει και ότι η μεταρρύθμιση που προτείνει η κυβέρνηση είναι εμβαλλωματική.
Σε αυτή τη φάση η αντιπαράθεση των Ευρωπαίων με το ΔΝΤ γίνεται με το γάντι. Ολες οι λέξεις έχουν τη σημασία τους και πολλές φορές όχι την προφανή. Ενδεικτικό παράδειγμα η δήλωση του αντιπροέδρου της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις ότι η ΕΕ επιθυμεί την εμπλοκή του Ταμείου, αλλά «δεν μπορεί να το αναγκάσει να δώσει πρόσθετα δάνεια στην Ελλάδα». «Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποχωρήσει το ΔΝΤ και να υπάρξει ευρωπαϊκή λύση στο Ελληνικό Πρόγραμμα» έσπευσε να ερμηνεύσει με non paper το Μέγαρο Μαξίμου. Εμπειρότεροι αναλυτές όμως έλεγαν ότι το ΔΝΤ πιέζει για να γίνει βιώσιμο το ελληνικό χρέος και επειδή έχει αποκλειστεί το ονομαστικό κούρεμα, έχει ήδη ζητήσει να παραταθεί η περίοδος χάριτος για 30 χρόνια επιπλέον. Οι Ευρωπαίοι αντιτείνουν ότι αυτό δεν μπορεί να περάσει από τα Κοινοβούλιά τους και αφήνουν να εννοηθεί ότι αν αποχωρήσει το ΔΝΤ θα ψάχνει τα λεφτά του.
Η ύπαρξη πρωτογενών πλεονασμάτων είναι θεμελιώδες στοιχείο της διαπραγμάτευσης. Πηγές που γνωρίζουν τη δυναμική που αναπτύσσεται στις σχέσεις της ΕΕ, της ΕΚΤ, του ESM με το ΔΝΤ, έλεγαν ότι ο συμβιβασμός ενδεχομένως να επέλθει με σκλήρυνση της στάσης των εταίρων στον τομέα των μεταρρυθμίσεων – ο φόβος μήπως αναγκαστούν να ψηφίσουν την άνοιξη και δεύτερο πιο σκληρό Ασφαλιστικό έχει «παγώσει» όσους πολιτικούς αντιλαμβάνονται την κατάσταση – ακόμη και στην επίτευξη των αναγκαίων για τη βιωσιμότητα του χρέους πρωτογενών πλεονασμάτων.
Αλλες πηγές, όμως, πρόσθεταν ότι υπάρχει ο κίνδυνος αν το ΔΝΤ αποφασίσει να μη συμμετάσχει, τότε να απειλήσουν και οι πιο σκληροί της Ευρώπης ότι αποσύρονται και εκείνοι από τη χρηματοδότηση της Ελλάδας. «Αν πουν, εντάξει ας αφήσουμε την Ελλάδα να χρεοκοπήσει, τότε τι θα κάνει η Κριστίν Λαγκάρντ;» έθεταν το ερώτημα. Το σενάριο φαντάζει ακραίο, αλλά ακραία ήταν και η στάση Σόιμπλε τον Οκτώβριο του 2014 όταν εκμαίευσε απόφαση του Eurogroup ότι υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στις μεταρρυθμίσεις με αποτέλεσμα να εξαφανιστούν επενδυτικά κεφάλαια που είχαν εισρεύσει μετά την επιτυχημένη προσπάθεια εξόδου της χώρας στις αγορές. Τότε η κυβέρνηση άρχισε να πανηγυρίζει ότι διώχνει το ΔΝΤ από το πρόγραμμα. Τώρα υπάρχει η απόφαση της 12ης Ιουλίου 2015, η οποία αναφέρει κατηγορηματικά ότι «αν ένα μέλος της ερωζώνης ζητήσει βοήθεια από τον ESM θα πρέπει να υποβάλει αντίστοιχο αίτημα και στο ΔΝΤ. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση ώστε να συμφωνήσει το Εurogroup σε ένα νέο πρόγραμμα από τον ESM. Γι’ αυτό η Ελλάδα θα ζητήσει τη συνεχιζόμενη στήριξη του ΔΝΤ (εποπτική και χρηματοδοτική) από τον Μάρτιο του 2016».
Η άνοιξη θα είναι δύσκολη


Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε μια εφιαλτική άνοιξη, με ανοιχτά μέτωπα που δεν μπορεί να επηρεάσει. Την περασμένη Κυριακή η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ αποφάνθηκε ότι «η ΝΔ, το ΠαΣοΚ και το Ποτάμι επιδίδονται σε μια φτηνή και λαϊκίστικη αντιπολίτευση, που δεν κρύβει την πρόσδεσή τους στο νεοφιλελεύθερο άρμα και την προσπάθεια εξυπηρέτησης συγκεκριμένων συμφερόντων της ολιγαρχίας και της διαπλοκής», ότι η εκλογική βάση της Ενωσης Κεντρώων είναι ρευστή και «οι πολιτικές του θέσεις συνιστούν ένα δημαγωγικό συνονθύλευμα» και ότι «το ΚΚΕ αδυνατεί να κατανοήσει ποια είναι η κυρίαρχη σύγκρουση στην κοινωνία». Μένει να αποδειχθεί αν ο πόνος των υπουργών και η κατασκευή εχθρών σε μια εποχή που απαιτεί συναινέσεις συγκινούν ακόμη την κοινωνία.


Τι ζητεί το ΔΝΤ
Οι διαφωνίες, οι απαιτήσεις και οι προϋποθέσεις

Το ΔΝΤ, το οποίο δεν έχει αποφασίσει ακόμη τι θα πράξει, έχει θέσει δύο βασικές προϋποθέσεις, «ownership and quality». Επιζητεί δηλαδή ισχυρή ιδιοκτησία του προγράμματος από την ελληνική πλευρά και πραγματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Αυτό που διαπιστώνουν οι εκπρόσωποί του και το έχουν μεταφέρει στους άλλους θεσμούς είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν αναλαμβάνει την ευθύνη του προγράμματος, ότι προσπαθεί να περνά κρυφά μέσω τροπολογιών διάφορες ρυθμίσεις ασύμβατες με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε.
Επίσης, διαφωνούν με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού για το πρωτογενές έλλειμμα 0,5% για το 2016 και με το πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% για το 2018. Αν σε όλα αυτά προστεθεί και ο αιφνιδιασμός από το «παράλληλο πρόγραμμα», το οποίο αποσύρθηκε άρον-άρον από τη Βουλή, τότε είναι φανερό ότι η αυξανόμενη έλλειψη εμπιστοσύνης δεν θα βοηθήσει τις συζητήσεις. «Ακόμη και αν η αντιπολίτευση δεν έλεγε λέξη, εμείς σίγουρα θα αντιδρούσαμε σε ένα πρόγραμμα που το μάθαμε από τις εφημερίδες και όταν ζητήσαμε ενημέρωση μας έστειλαν 90 σελίδες λίγο προτού ξεκινήσει το Eurogroup» σχολιάζει κοινοτική πηγή.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk