Συνομοσπονδία: η λέξη-κλειδί για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή

Η νέα ισραηλινή κυβέρνηση, δεξιά και εύθραυστη, δεν δίνει ελπίδες για πρόοδο προς την ειρήνη

Συνομοσπονδία: η λέξη-κλειδί για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή | tovima.gr

ΤΟ ΒΗΜΑ – NEW YORK TIMES

Η νέα ισραηλινή κυβέρνηση, δεξιά και εύθραυστη, δεν δίνει ελπίδες για πρόοδο προς την ειρήνη. Αλλά δεν πρέπει να απογοητευτούμε. Ακριβώς λόγω του ότι η κυβέρνηση του Βενιαμίν Νετανιάχου είναι ευάλωτη, ίσως αισθανθεί πιεσμένη να παρουσιάσει κάποια δέσμευση για την ειρήνη. Τα πιο μετριοπαθή κόμματα του Ισραήλ ίσως ακόμη και να συμμετείχαν σε μια κυβέρνηση συνεργασίας αν εφαρμοζόταν πάγωμα στην ανέγερση των οικισμών και ξανάρχιζαν σοβαρές συνομιλίες με τους Παλαιστινίους.
Όποτε σκέφτομαι το μέλλον του Ισραήλ, επιστρέφω στην ιδέα μιας ισραηλοπαλαιστινιακής συνομοσπονδίας αντί της κλασικής λύσης των δύο κρατών. Αν παραδεχτούμε ότι οι δυο λαοί μας ζουν υπερβολικά κοντά μεταξύ τους για να διαχωριστούν εντελώς, μπορεί επιτέλους να πείσουμε τις δυο πλευρές να κάνουν ιστορικούς συμβιβασμούς.
Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Είναι κατά των συμφερόντων και των δύο πλευρών να χωρίσουμε τεχνητά τον τόπο. Πρέπει να χαράξουμε ένα σύνορο, αλλά όχι ένα Σινικό Τείχος. Το Ισραήλ και η Παλαιστίνη πρέπει να είναι ανεξάρτητα κράτη σε μια συνομοσπονδία, καθένα με την Βουλή και την κυβέρνησή του αλλά με κοινές δομές για αμοιβαία ζητήματα όπως το νερό, οι υποδομές, το περιβάλλον, η αστυνομία και οι υπηρεσίες άμεσης δράσης.
Μοιάζει επίσης λογικό ότι η εξωτερική πολιτική κάθε πλευράς θα είναι χωριστή, ενώ η ασφάλεια πρέπει να συντονίζεται στενά και από τους δύο. Οι Παλαιστίνιοι θα επωφεληθούν από την συγκατοίκηση με ένα ανεπτυγμένο κράτος με το οποίο θα μοιράζονται κοινά συμφέροντα. Οι ισραηλινοί έποικοι που επιθυμούν να παραμείνουν στην Παλαιστίνη θα μπορούν να το κάνουν αρκεί να σέβονται τους παλαιστινιακούς νόμους.
Έχω συζητήσει στο παρελθόν την ιδέα με συναδέλφους μου, αλλά όλοι την απέρριψαν. Η κοινή γνώμη, είπαν, δεν είναι έτοιμη για συγκατοίκηση, προτιμάει το διαζύγιο. Αλλά σήμερα είναι σαφές ότι αυτό ήταν λάθος: το μόνο που έκανε η επιδίωξη του πλήρους διαχωρισμού είναι να τροφοδοτεί την γενικότερη ατμόσφαιρα μίσους,
Ούτε η παλαιστινιακή πλευρά δεν έχει προωθήσει την συγκατοίκηση. Πολλοί Παλαιστίνιοι την έχουν απορρίψει ως πηγαίνοντας στο κρεβάτι με τον εχθρό. Γι’ αυτό δεν φιγουράριζε στη συμφωνία που έκανα το 1995 με τον Μαχμούντ Αμπάς, πρώην διαπραγματευτή και νυν πρόεδρο.
Σήμερα είναι πλέον σαφές ότι καμία μόνιμη συμφωνία για πλήρη διαχωρισμό δεν είναι δυνατή ενώ οι βαθιές διαφωνίες για την ασφάλεια και την παρουσία των ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη θα παραμένουν άλυτες. Αλλά η συνομοσπονδία μοιάζει μια εφικτή ιδέα.
Γιατί;
Μια από τις μεγαλύτερες απειλές προς την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων είναι ότι η εξάπλωση των οικισμών είναι μη αναστρέψιμη. Οι φανατικοί και των δύο πλευρών υποστηρίζουν ότι αυτό καθιστά ανέφικτη τη λύση των δύο κρατών. Αλλά η ιδέα της συνομοσπονδίας ανατρέπει αυτή την άποψη. Θα επιτρέψει στους δυο λαούς να εκπληρώσουν τις εθνικές τους φιλοδοξίες και παράλληλα να επωφεληθούν από την ενέργεια και τις ικανότητες του άλλου.
Αν σχεδιαστεί με σεβασμό προς τις πολιτικές ευαισθησίες, η ιδέα αυτή καλύπτει και πολλές απόψεις περί του πώς πρέπει να μοιάζει η λύση των δύο κρατών. Οι νομοταγείς εβραίοι έποικοι μπορούν να παραμείνουν σε παλαιστινιακά εδάφη αρκεί παρόμοιος αριθμός παλαιστινίων πολιτών που σήμερα ζουν εκτός Ισραήλ να μπορούν να εγκατασταθούν εντός των συνόρων του Ισραήλ. Τα σύνορα θα μπορούσαν να ακολουθήσουν εκείνα του 1967 _ αν οι οικισμοί περιέρχονταν στην παλαιστινιακή δικαιοδοσία. Η Ιερουσαλήμ θα μπορούσε να περιλαμβάνει την πρωτεύουσα της Παλαιστίνης στα ανατολικά και την πρωτεύουσα του Ισραήλ στα δυτικά _ και μια ειδική περιοχή για κοινούς θεσμούς. Την ασφάλεια στην Παλαιστίνη θα μπορούσε να την εγγυηθεί μια πολυεθνική δύναμη, την οποία θα επιβλέπει από κοινού η συνομοσπονδία.
Πολλά ακόμη πρέπει να συζητηθούν στις διαπραγματεύσεις. Αλλά ποια εναλλακτική είναι καλύτερη; Πάρα πολλοί Ισραηλινοί φοβούνται ότι ένας γάμος ενός κράτους θα καταστρέψει είτε την ταυτότητά μας είτε την δημοκρατία μας. Και ένα διαζύγιο δύο κρατών είναι απίθανο να οδηγήσει σε μια ευημερούσα και σταθερή Παλαιστίνη. Όσο δύσκολο και αν είναι να επιτευχθεί, η συνομοσπονδία μου φαίνεται η πιο ρεαλιστική και πρακτική επιλογή.
*Ο κ. Yossi Beilin έχει διατελέσει υφυπουργός Εξωτερικών και υπουργός Δικαιοσύνης του Ισραήλ
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk