Η «επανάσταση» του «Σούπερ Μάριο»

Ο Μάριο Ντράγκι φέρει μια αύρα ιδιαίτερη, που δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κανείς αν βρεθεί μαζί του. Είναι η αύρα του ανθρώπου που σφύζει από αυτοπεποίθηση

Ο Μάριο Ντράγκι φέρει μια αύρα ιδιαίτερη, που δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κανείς αν βρεθεί μαζί του. Είναι η αύρα του ανθρώπου που σφύζει από αυτοπεποίθηση. Οταν μπαίνει στην αίθουσα των συνεντεύξεων Τύπου στο κτίριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στη Φρανκφούρτη είναι άνετος σε βαθμό… εκνευριστικό. Και δύσκολα μπορεί κάποιος να αισθάνεται τόσο άνετα όσο έδειχνε ότι ήταν ο Ντράγκι την περασμένη Πέμπτη.
Με τις κάμερες των κορυφαίων διεθνών ειδησεογραφικών δικτύων στραμμένες επάνω του, ο 67χρονος ιταλός τραπεζίτης και πρόεδρος της ΕΚΤ ανακοίνωσε το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (Quantitative Easing – QE) που όλοι είχαν μεν προεξοφλήσει αλλά «καίγονταν» να μάθουν τις λεπτομέρειές του. Η υπόσχεση αγοράς και κρατικών ομολόγων των χωρών-μελών της ευρωζώνης, σε ένα πρόγραμμα συνολικού ύψους περίπου 1,1 τρισεκατομμυρίων ευρώ είναι το πραγματικό… μπαζούκα με σκοπό αυτή τη φορά την τόνωση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Και όσοι νομίζουν ότι τέτοιου είδους αποφάσεις λαμβάνονται εύκολα πίσω από τις βαριές πόρτες της ΕΚΤ μάλλον δεν έχουν την παραμικρή ιδέα για τις ισορροπίες που πρέπει να τηρηθούν.
Η διαδοχή του Τρισέ


Η ιταλική καταγωγή του Ντράγκι δεν ήταν, τουλάχιστον στην αρχή, το κατάλληλο διαβατήριο για έναν άνθρωπο ο οποίος ήθελε να διαδεχθεί τον Ζαν-Κλοντ Τρισέ. Ο γάλλος τραπεζίτης και προκάτοχος του Ντράγκι ήταν μια προσωπικότητα με κύρος στους γερμανικούς οικονομικούς κύκλους ήδη από τη δεκαετία του 1980 – όταν ο πρόεδρος Μιτεράν υιοθέτησε τη στρατηγική του «σκληρού φράγκου» για να διασφαλίσει ισοτιμία με το μάρκο.
Με τον Ντράγκι τα πράγματα ήταν αλλιώς. Το εξώφυλλο της εφημερίδας «Bild», τον Φεβρουάριο του 2011, με τίτλο «Mamma Mia!», όταν το όνομα του Ντράγκι άρχισε να κυκλοφορεί για τη διαδοχή Τρισέ ήταν ενδεικτικό. Ακόμη καλύτερο ήταν το συνοδευτικό, πικρόχολο σχόλιο: «Για τους Ιταλούς ο πληθωρισμός είναι τρόπος ζωής, όπως η σάλτσα ντομάτα στα μακαρόνια».
Ωστόσο ο Μάριο Ντράγκι διέθετε τόσο τα διαπιστευτήρια όσο και τις επαφές που είναι απαραίτητα για ένα αξίωμα τόσο απαιτητικό όσο η θέση του προέδρου της ΕΚΤ. Το καλύτερο διαπιστευτήριο ήταν ο ρόλος που διαδραμάτισε κατά τη δεκαετία του 1990, όντας γενικός διευθυντής στο υπουργείο Οικονομικών (1991 – 2001), στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού, του ελλείμματος και του χρέους που ταλάνιζαν τη σημαντικότερη χώρα του ευρωπαϊκού Νότου. Οι περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, η υποτίμηση της λιρέτας και η προώθηση ενός από τα μεγαλύτερα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων ήταν η συνταγή που ακολούθησε και του έδωσε το προσωνύμιο «Σούπερ Μάριο». Οι επιτυχίες του ήταν που έβαλαν τα θεμέλια ώστε η Ιταλία να γίνει τελικά μέλος της ευρωζώνης.
Ανθρωποι με το βιογραφικό του Ντράγκι δεν περνούν απαρατήρητοι από μεγάλες διεθνείς τράπεζες. Μαθητής σε ιησουιτικό σχολείο στη Ρώμη και γόνος μεσοαστικής οικογένειας από τη Ρώμη, με πατέρα που επίσης εργάστηκε στην Κεντρική Τράπεζα της Ιταλίας, όπως και ο ίδιος ο Μάριο Ντράγκι επί πρωθυπουργίας Ρομάνο Πρόντι, απόφοιτος του φημισμένου ιταλικού πανεπιστημίου Sapienza, με διδακτορικό από το ΜΙΤ (υπό τον Φράνκο Μοντιλιάνι) και εξαετή θητεία ως εκτελεστικός διευθυντής στην Παγκόσμια Τράπεζα, προσέλκυσε το ενδιαφέρον της Goldman Sachs.
Ως μία εκ των κορυφαίων αμερικανικών επενδυτικών τραπεζών, τον τοποθέτησε αντιπρόεδρο και εκτελεστικό διευθυντή το 2002. Οσοι του ασκούν κριτική θεωρούν ότι η θητεία του στην Goldman Sachs είναι το «μελανό σημείο» σε ένα, κατά τα άλλα, τέλειο βιογραφικό. Δεν λείπουν μάλιστα εκείνοι που θεωρούν ότι ο Ντράγκι διαδραμάτισε ρόλο ώστε να «μαγειρευτεί» το ύψους του ελληνικού δημόσιου χρέους μέσω ανταλλαγής νομισμάτων.
Η «επανάσταση»


Η μετακόμιση του Ντράγκι στη Φρανκφούρτη συνδυάστηκε φυσικά και με μερικές δόσεις καλής τύχης. Αλλωστε κανείς δεν μπορεί να είναι «μια ομάδα μόνος του» – οι καλοί συμπαίκτες είναι απαραίτητοι. Και ο ίδιος είναι ένας άνθρωπος που του αρέσει να συνεργάζεται. «Εμπιστεύομαι τους ανθρώπους που εργάζονται μαζί μου. Τους δίνω ευθύνες. Τους είπα ότι πρέπει να λαμβάνουν αποφάσεις οι ίδιοι» είχε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του στο «Reuters».
Ο Ντράγκι είναι ένας άνθρωπος που δεν πιστεύει ότι οι σωστές αποφάσεις απαιτούν να εξαντλείται κάποιος στη δουλειά. Δεν είναι οπαδός των μακροχρόνιων συσκέψεων ούτε του αρέσει να κάνει κήρυγμα στους συνεργάτες του. Ατομα που έχουν πρόσβαση στον τρόπο λειτουργίας της ΕΚΤ επί Ντράγκι λένε ότι ο πρόεδρος έχει τις δικές του απόψεις, αλλά παράλληλα εκτιμά ιδιαίτερα και ακούει εκείνες των άλλων. Διαθέτει επίσης τρομερή αυτοπεποίθηση στη γοητεία του και στην πειθώ του, ώστε να περνά τις δύσκολες αποφάσεις μέσα από συμπληγάδες και να κερδίζει την υποστήριξη της Ανγκελα Μέρκελ.
Η αλήθεια είναι ότι από την ανάληψη των καθηκόντων του, πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, η ΕΚΤ έχει προχωρήσει σε βήματα ανήκουστα πριν από μερικά χρόνια. Το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και η περίφημη πλέον φράση του πως «θα κάνει ό,τι χρειάζεται» για να σώσει το ευρώ, στις 26 Ιουλίου 2012 στο Λονδίνο, είναι οι δύο κορυφαίες κινήσεις. Δεν είναι όμως οι μόνες. Τα επιτόκια του ευρώ έχουν πέσει στο 0,05%, έχουν δοθεί δάνεια στις τράπεζες για να ενισχύσουν τη ρευστότητα, ενώ επιβάλλεται αρνητικό επιτόκιο σε όσα πιστωτικά ιδρύματα «παρκάρουν» χρήματα στην ευρωτράπεζα.
Η έλευση Ντράγκι στη Φρανκφούρτη συνδυάστηκε με την αποχώρηση δύο γερμανικών «ιεράκων» της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της νομισματικής ορθοδοξίας. Ο πρώτος ήταν ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος Γιούργκεν Σταρκ και ο δεύτερος ο πρώην επικεφαλής της Bundesbank Αξελ Βέμπερ.
Ο αντικαταστάτης του Σταρκ στο πανίσχυρο εξαμελές Εκτελεστικό Συμβούλιο ήταν ο σημερινός υφυπουργός Εργασίας Γεργκ Ασμουσεν. Πρόσωπο με πολύ καλό πολιτικό αισθητήριο, ο Ασμουσεν συνεργάστηκε άψογα με τον Ντράγκι – όχι όμως ως επικεφαλής οικονομολόγος αλλά ως υπεύθυνος για τις διεθνείς σχέσεις και έπαιξε κρίσιμο ρόλο ώστε να πείσει τη γερμανική ελίτ για το πρόγραμμα ΟΜΤ που άνοιξε τον δρόμο για την αγορά κρατικών ομολόγων.
Στη θέση του Σταρκ τοποθετήθηκε ο Βέλγος Πίτερ Πράετ, με εμπειρία από το ΔΝΤ. Ο τέταρτος της «ομάδας κρούσης» είναι ο Γάλλος Μπενουά Κερέ, άνθρωπος που απολαμβάνει την απόλυτη εμπιστοσύνη του Ντράγκι. Ο 67χρονος Ιταλός εκτιμά επίσης πολύ την άποψη του Γερμανού Κρίστιαν Τίμαν, του «κονσιλιέρε» του, με τον οποίο συνομιλεί καθημερινά για όλα.
Η σχέση με τον Βάιντμαν


Σήμερα, ο βασικός αντίπαλος του Ντράγκι στην ΕΚΤ είναι, όπως θα αναμενόταν, ο διοικητής της Bundesbank Γενς Βάιντμαν. Ο επικεφαλής της γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας υπήρξε στο παρελθόν σύμβουλος της Μέρκελ, αλλά δεν θα μπορούσε να αγνοήσει την παράδοση και τη γραφειοκρατία της Bundesbank.
Ο Βάιντμαν έχει εκφραστεί εναντίον της ποσοτικής χαλάρωσης και του ΟΜΤ, αλλά δεν φαίνεται ότι η σύγκρουση είναι προσωπική. Σίγουρα ο Βάιντμαν δεν χάρηκε όταν ο Ντράγκι έκανε την περίφημη δήλωση του Ιουλίου του 2012 εκτός χειρογράφου και αργότερα υποχρεώθηκε να μειοψηφήσει για το ΟΜΤ. Ωστόσο, οι γερμανικές αντιδράσεις είναι έντονες, ρητορικά, αλλά δεν λείπουν όσοι, ιδιωτικώς, αναρωτιούνται αν τελικά η Γερμανία χάνει ή κερδίζει από τις πρωτοβουλίες Ντράγκι. Αλλωστε, ο πανέξυπνος Ιταλός γνωρίζει να καθησυχάζει τις γερμανικές ευαισθησίες, στηρίζοντας παράλληλα την ανάγκη της δημοσιονομικής πειθαρχίας…

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk