Μαστίγιο και καρότο από το Βερολίνο

Στην αρχή το μυαλό της δεν πήγε στο κακό. Δίνοντας το πράσινο φως στο περιοδικό «Der Spiegel» να δημοσιεύσει πληροφορίες περί εξόδου της Ελλάδας

Στην αρχή το μυαλό της δεν πήγε στο κακό. Δίνοντας το πράσινο φως στο περιοδικό «Der Spiegel» να δημοσιεύσει πληροφορίες περί εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη σε περίπτωση που μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα αποδεχόταν τις υπάρχουσες μνημονιακές συμφωνίες, η Aνγκελα Μέρκελ υπολόγιζε μέγιστο κέρδος στο πολιτικό επίπεδο και ελάχιστη ζημιά στο χρηματιστικό. Τα γεγονότα τη διέψευσαν. Λίγες ώρες αργότερα όλη η Ευρώπη μιλούσε για τη νέα κρίση του ευρώ. Η καγκελάριος αναγκάστηκε να ανακρούσει πρύμναν. Η επιχείρηση «πίεση στον ΣΥΡΙΖΑ», για να ακούν και οι άλλοι, κατέληξε σε αδιέξοδο. Ενας μετά τον άλλον οι στενοί συνεργάτες της, με επικεφαλής τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Στέφεν Σάιμπερτ, έβγαιναν για να διαβεβαιώσουν ότι οι πληροφορίες του «Spiegel» (και δύο ημέρες αργότερα και της «Bild Zeitung») ήταν αποκυήματα δημοσιογραφικής φαντασίας και ότι η πολιτική της γερμανικής κυβέρνησης δεν προέβλεπε ούτε κατά διάνοια κάποια παραλλαγή του «Grexit».
Αλλαγή πλεύσης


Αυτά και άλλα εξιστορεί τώρα στο «Βήμα» ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος στο Βερολίνο που θέλει να παραμείνει ανώνυμος. «Η Μέρκελ ξέχασε προφανώς ότι οι αγορές δεν καταλαβαίνουν πολλά από πολιτικά τεχνάσματα» λέει. «Και ότι τα μέσα ενημέρωσης περιμένουν πώς και πώς για να μετατρέψουν μια είδηση-κουνούπι σε ελέφαντα».
Το σύνθημα που δόθηκε έτσι αμέσως μετά από την Καγκελαρία ήταν: «Λεκτικός αφοπλισμός». «Η νέα γραμμή μας συνοψιζόταν στη φράση: Σκληροί στο περιεχόμενο, χαλαροί στις διατυπώσεις» λέει ο ίδιος. Και αυτό εφαρμόστηκε αμέσως και στην κοινοβουλευτική πράξη – την περασμένη Τρίτη στην Επιτροπή Προϋπολογισμού της Βουλής, όπου συζητήθηκαν οι εξελίξεις στην Ελλάδα, και δύο ημέρες αργότερα στην Ολομέλεια του Κοινοβουλίου κατά τη συζήτηση μιας επερώτησης της Linke (Αριστεράς) με τον τίτλο: «Το μέλλον της Ελλάδας στον ευρωχώρο».

«Ορισμένοι Σοσιαλδημοκράτες βουλευτές μιλούσαν όσο ποτέ άλλοτε επιθετικά κατά της Ελλάδας. Σε σύγκριση με αυτούς οι Χριστιανοδημοκράτες έμοιαζαν με αρνάκια»
έλεγε έκπληκτος γερμανός δημοσιογράφος. «Ηταν σαν να είχαν ανταλλάξει ρόλους». Αυτό δεν εμπόδισε βέβαια τον Χριστιανοδημοκράτη υφυπουργό Μίχαελ Μάιστερ να προειδοποιήσει ότι «δεν θα υπάρξουν στο μέλλον προγράμματα βοήθειας», αν η νέα ελληνική κυβέρνηση αθετήσει τις υφιστάμενες συμφωνίες.
Το καλό παράδειγμα δίνει φυσικά και η Ανγκελα Μέρκελ. «Ολη μου η προσπάθεια αναφορικά με την ευρωκρίση στόχευε και στοχεύει στη συνολική ενδυνάμωση της ευρωζώνης με όλα της τα μέλη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας» δήλωσε την Παρασκευή σε συνέντευξή της στη «Frankfurter Allgemeine Zeitung». Ωστόσο, πρόσθεσε, «οι προσπάθειες της Ευρώπης για τους Ελληνες γίνονταν και θα γίνονται και με οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση στη βάση της αλληλεγγύης με αντάλλαγμα την επίδειξη προσπάθειας και υπευθυνότητας» εκ μέρους της Ελλάδας. Χωρίς την «επίδειξη» αυτή, άφηνε να εννοηθεί, η αλληλεγγύη δεν θα συνεχιστεί.
Ο Σόιμπλε επιμένει


Πολύ πιο συγκεκριμένος έγινε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος σε συνέντευξή του στον «Spiegel», έβαλε τέρμα στα όνειρα περί «κουρέματος» του χρέους. «Τέτοιο θέμα δεν τίθεται» είπε. «Η Ελλάδα δεν έχει προς το παρόν κανένα πρόβλημα με τα χρέη της». Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει, κατά τα άλλα, να συνεχίσει τον σήμερα ακολουθούμενο δρόμο. Και απευθυνόμενος – χωρίς να τον ονοματίζει – στον Αλέξη Τσίπρα πρόσθεσε: «Και οι πολιτικοί στην Ελλάδα πρέπει να προσέξουν να μην υπόσχονται πριν από τις εκλογές περισσότερα πράγματα από εκείνα που θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν μετά από αυτές».
Πιο εμπεριστατωμένη άποψη για τον ρόλο του χρέους στη σημερινή ελληνική οικονομία έχει ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών Νόρμπερτ Μπάρτλε. «Η Ελλάδα δεν θα πληρώνει τόκους για το πρώτο πρόγραμμα βοήθειας (EFSF) ως το 2021 και για το δεύτερο (ESM) ως το 2023» λέει. «Επομένως οποιαδήποτε μικρή ή μεγάλη διαγραφή του δεν πρόκειται να επηρεάσει άμεσα τα άλλα οικονομικά της μεγέθη. Η απαίτηση του κ. Τσίπρα για «κούρεμα» πέφτει έτσι στο κενό».
Η επίπονη διαπραγμάτευση


Και μόνο οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι οι διαπραγματεύσεις με έναν Αλέξη Τσίπρα ως πρωθυπουργό δεν θα είναι ό,τι πιο ειρηνικό. Σίγουρα όμως θα έχουν μεγάλη διάρκεια, αφού θα συμπεριλαμβάνουν, πέρα από την τρέχουσα ατζέντα (παράταση του δεύτερου προγράμματος κ.τ.λ.), και τα «καινοφανή» θέματα της νέας κυβέρνησης.

«Το Βερολίνο θα πάει σε αυτές οπλισμένο με ιώβεια υπομονή»
λέει ο ίδιος αξιωματούχος. «Αυτό και επειδή διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία βασανισμού, όπως τη διακοπή των εμβασμάτων κατά το δοκούν, αλλά και επειδή δεν θέλει να εμφανιστεί ως ο υπαίτιος μιας τυχόν ρήξης».
Το φόβητρο του Grexit θα παραμείνει λοιπόν σίγουρα εξαφανισμένο ως τις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής, και ίσως, ανάλογα με την πορεία των διαπραγματεύσεων, και για λίγους μήνες περισσότερο. Κατόπιν ίσως κάνει ξανά την εμφάνισή του – αυτή τη φορά όμως πολύ πιο «επαγγελματικά» πλασαρισμένο από ό,τι πριν από τρεις εβδομάδες.

Ελμαρ Αλτφάτερ, ομότιμος καθηγητής Πολιτολογίας
«Μείωση χρέους μόνο με συμβιβασμό»

Μόνο με έναν αμοιβαίο συμβιβασμό μπορεί να λυθεί το θέμα του χρέους, υποστηρίζει ο Ελμαρ Αλτφάτερ, ομότιμος καθηγητής Πολιτολογίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.

Μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ θα επιδιώξει ένα δραστικό «κούρεμα» των χρεών. Ρεαλιστική επιδίωξη εν όψει του μη ευνοϊκού γι’ αυτόν συσχετισμού των δυνάμεων;
«Οχι απλώς ρεαλιστική, αλλά η μόνη ρεαλιστική επιδίωξη. Δεν υπάρχει άλλη διέξοδος από μια κρίση χρεών, ούτε καν μέσω της ανάπτυξης, αν λάβει κανείς υπόψη τα χαμηλά ποσοστά ανάπτυξης στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό συνηθίζεται σήμερα, αλλά συνηθιζόταν και στην αρχαιότητα. Χωρίς το «κούρεμα», έλεγε ο Αριστοτέλης, καταλύεται η κοινωνική ειρήνη και τότε δεν βοηθάει το καλύτερο σύνταγμα του κόσμου. Ο μεγάλος Σόλωνας έφτιαξε όχι μόνο ένα σπουδαίο σύνταγμα, αλλά και τις δέουσες συνθήκες για την ειρηνική συμβίωση με τη μορφή της σεισάχθειας, της αναδιάρθρωσης των χρεών, όταν αυτά δεν μπορούν να εξυπηρετούνται».
Μπορεί να υπάρξει μονομερές «κούρεμα» του ελληνικού χρέους;
«Ενα «κούρεμα» δεν μπορεί να γίνει μόνο από τη μια πλευρά, ούτε να εμποδιστεί από την άλλη. Πρέπει να γίνει αντικείμενο διαπραγματεύσεων. Και είμαι απολύτως σίγουρος ότι η νέα ελληνική κυβέρνηση θα βρει έναν συμβιβασμό με τους δανειστές, ενδεχομένως και με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ενδεχομένως και της τρόικας».
Ισχύει ότι σε μια τέτοια διαπραγμάτευση το πλεονέκτημα είναι με τους οφειλέτες, αφού αυτοί δεν έχουν να χάσουν πλέον τίποτε, ενώ οι δανειστές τα πάντα;
«Οχι. Το πάνω χέρι το έχουν πάντα οι δανειστές. Αλλά ένας συμβιβασμός είναι αναγκαίος, για να κερδίσει η χώρα-οφειλέτης μεγαλύτερη πολιτική ευχέρεια, με την οποία θα μπορέσει να υλοποιήσει κατόπιν άλλες αναγκαίες μεταρρυθμίσεις».
Τι θα έπρεπε να είναι στο επίκεντρο ενός προγράμματος των πρώτων 100 ημερών του ΣΥΡΙΖΑ;
«Εν όψει του τεράστιου χρέους, το «κούρεμα» αποτελεί πρώτη προτεραιότητα. Μεγάλο βάρος πρέπει να δοθεί επίσης στην άμεση αντιμετώπιση της φτώχειας. Τα άλλα οικονομικά προβλήματα μπορούν να λυθούν μόνο βαθμιαία»

.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk