Σταμάτης Φασουλής: Ο κόσμος αλλάζει με κόπο και αίμα

Ο δικηγόρος στην αίθουσα του δικαστηρίου. Ο ηθοποιός πάνω και κάτω από τη σκηνή. Οι ένορκοι. Το κοινό. «Ο δικηγόρος Ντάροου», το θεατρικό του Ντέιβιντ Ρίντελς

Ο δικηγόρος στην αίθουσα του δικαστηρίου. Ο ηθοποιός πάνω και κάτω από τη σκηνή. Οι ένορκοι. Το κοινό. «Ο δικηγόρος Ντάροου», το θεατρικό του Ντέιβιντ Ρίντελς που βασίζεται στο ομώνυμο έργο του Ιρβινγκ Στόουν, μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα πραγματικό πρόσωπο, τον Κλάρενς Ντάρελ (δικηγόρο που έζησε στην Αμερική στα τέλη του 19ου αιώνα). Τον δικό του μονόλογο ερμηνεύει ο Σταμάτης Φασουλής στο θέατρο Χορν, σε μια παράσταση που τελικά κάνει διάλογο με θύτες και θύματα, με δικαστές και εισαγγελείς, με φίλους, συγγενείς και έρωτες. Ο ίδιος σχολιάζει στο «Βήμα» δέκα φράσεις του κειμένου που μοιάζει να γράφτηκαν σήμερα.
Βγάλτε απ’ τον κόσμο τούτο όλους αυτούς που έχουν πιει, και θα εξαφανίσετε αμέσως την ποίηση, τη λογοτεχνία, όλα τα μεγαλοφυή έργα. Φαντάζεστε τι ποίημα θα ‘γραφε ένας ποιητής πίνοντας ένα ποτήρι γάλα;
«Πέρα από το εξωτερικό αστείο αυτής της φράσης, υπάρχει ένα κρυφό νόημα που ο κόσμος καταλαβαίνει και στο οποίο ανταποκρίνεται. Ομολογώ ότι δεν το περίμενα.
Τι θέλει να μας πει λοιπόν; Μήπως ότι η ποίηση δεν μπορεί να υπάρξει αν κάτι είναι αντισηπτικά νηφάλιο; Πολλές φορές το μεθύσι δεν είναι με το ποτό, είναι και από πολλά άλλα. Μεθάς από έρωτα, από έμπνευση, μπορεί και από οργή κι άλλες φορές από χαρά. Δεν σημαίνει ότι προτρέπουμε κάποιον να πίνει… Είναι θέμα παραίσθησης. Πρέπει να απομακρυνθείς από την πραγματικότητα για να την αποκαλύψεις».
Η ζωή μου δεν ήταν τέλεια, ήταν όμως ανθρώπινη. Ισως υπερβολικά ανθρώπινη.
«Στην περίπτωση ενός δικηγόρου, ενός δικαστή, ο νόμος λειτουργεί λίγο σαν το γάλα. Πρέπει να τον μπολιάσει με κάτι ανθρώπινο. Χρειάζεται έλεος και ανθρωπιά ο νόμος, κρίση και λογική, κατανόηση. Εννοιες που αντιφάσκουν, αλλά είναι και απαραίτητες».
Θέλουμε να συνεχίσουμε να ζούμε. Ισως κάποτε θελήσουμε να ζει και ο συνάνθρωπός μας.
«Αυτή είναι η μεγάλη φράση του έργου. Είναι πάνω και από το έργο – είναι και η άποψη του Ντάροου για τη ζωή. Σήμερα αποφεύγουμε ή και φοβόμαστε να ζήσουμε έτσι. Σε μια κοινωνία που αποθεώνει τη μονάδα, είναι τόσο δύσκολο να υπερασπιστείς την ομάδα, το ομαδικό πνεύμα.
Μην μπερδεύουμε τον φθόνο με τη ζήλια. Απέχει πολύ το ένα από το άλλο. Είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα. Οχι, δεν είμαστε τόσο άγριοι. Δεν έχω εμπιστοσύνη στα λόγια των ανθρώπων πια, αλλά στις πράξεις και στις κινήσεις τους, στα βλέμματά τους. Κι είναι καλύτερα έτσι.
Τα νέα παιδιά πάντως, στο θέατρο που ξέρω, δεν φθονούν. Παλιότερα ίσχυε αυτό. Σήμερα όχι. Και ας μεγάλωσε η προηγούμενη γενιά στα πούπουλα για να πέσει στα σκατά. Αυτό είναι ένα σοκ, ακόμη βρίσκονται σε κρίση. Ας είμαστε όμως λίγο επιεικείς με τους ανθρώπους. Επιεικείς εμείς με τους άλλους και οι άλλοι επιεικείς μαζί μας. Μην πάμε μακριά… Η μάνα μας μαζί με το χαστούκι μάς έδινε και ένα μεγάλο φιλί».
Δεν είναι ότι πιστεύω στον σοσιαλισμό. Είναι ότι πιστεύω πως οι σιδηρόδρομοι πρέπει να είναι στην υπηρεσία του κράτους και όχι το κράτος στην υπηρεσία των σιδηροδρόμων.
«Ζούμε μια περίοδο κρίσης, αναπροσαρμογής. Νομίζω ότι αυτό που έρχεται είναι ένα κράτος που θα δουλεύει για το κράτος, για να τρώει το κράτος. Το φοβάμαι πολύ αυτό. Οσο κι αν αυτοπροσδιορίζεται ως προοδευτική, αυτή η παράταξη που θα πάρει την εξουσία μιλάει για την επανίδρυση του κράτους. Στην εποχή μας… Και ότι θα πάρουμε πίσω όλους τους δημοσίους υπαλλήλους.
Μα τι όραμα μπορεί να είναι σήμερα το Δημόσιο; Να γίνουμε πάλι όλοι Δημόσιο; Μπορεί το μικροαστικό όραμα του ’50 και του ’60 να είναι το αίτημα της Αριστεράς σήμερα; Γιατί; Για να πάρει ψήφους; Τόσα λάθη έχουν κάνει οι Ελληνες, δεν θα κάνουν άλλο ένα;».

Ο καπιταλισμός είναι η πηγή της φτώχειας, της δυστυχίας και του εγκλήματος.
«Φοβάμαι ότι κάθε -ισμός είναι η πηγή της φτώχειας, της δυστυχίας και του εγκλήματος. Αλλά καθετί που έρχεται για να εφαρμοστεί πάνω στη μάζα – μάζα και όχι άνθρωποι – με κάνει να ανατριχιάζω».
Ο φόβος του Θεού σού κλείνει τον δρόμο της γνώσης. Καλύτερα να έχεις αμφιβολίες. Οι αμφιβολίες οδηγούν στην έρευνα και η έρευνα είναι η αρχή της σοφίας.
«Ενας μεγάλος ηγέτης της Αριστεράς είχε πει ότι μόλις οι άνθρωποι αποκτήσουν παιδεία δεν θα υπάρχει πια η θρησκεία… Οχι, δεν έγινε αυτό. Δεν είναι θέμα μόνον γνώσης, αλλά και κυττάρου. Ενας ατέρμονος διάλογος του DNA με τον κοινωνικό περίγυρο, ο οποίος φτιάχνει κάθε φορά κι ένα καινούργιο πρόσωπο, αλλά αυτό είναι και ολέθριο. Πολλές φορές συνυφαίνει το άγνωστο με το μέλλον, και το μέλλον με τον θάνατο. Και αυτό δεν μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε».
Εχουμε προκαταλήψεις για το χρώμα των άλλων, για τη θρησκεία των άλλων, για τις πολιτικές πεποιθήσεις των άλλων, για την εμφάνιση των άλλων, προκαταλήψεις ακόμη και για το ντύσιμο των άλλων. Είμαστε γεμάτοι προκαταλήψεις. Βλέπεις, έτσι μας μεγάλωσαν.
«Εχουμε πολλές προκαταλήψεις, αλλά δεν τις εκδηλώνουμε κοινωνικά, μόνον πρακτικά».
Ναι, δεν θα ‘πρεπε να υπάρχουν φυλακές. Δηλαδή πιστεύετε ότι αν εξαφανίζαμε τις φυλακές, θα υπήρχαν περισσότεροι εγκληματίες;
«Οι φυλακές δεν εμποδίζουν το έγκλημα. Ισως να το πολλαπλασιάζουν κιόλας καθώς μετατρέπονται σε εκκολαπτήρια κακοποιών. Δεν σωφρονίζουν, εκδικούνται».
Ο κόσμος δεν αλλάζει έτσι, θέλει κόπο. Σε μερικές περιπτώσεις θέλει και αίμα.

«Εχει τόσο δίκιο. Αυτό ο Ντάροου δεν είναι κάτι που το προτείνει στον κόσμο. Δεν ζητάει να τον πιστέψουν. Καταλήγει λέγοντας τι του έμαθε η ζωή. Και είναι σίγουρος γι’ αυτό».
«Να ζητάς το καινούργιο είναι πιο γοητευτικό από το κεκτημένο»

Κύριοι, δεν θα ισχυριστώ ότι ο εργάτης έχει πάντα δίκιο. Κάποιες φορές έχει και άδικο. Κάποιες φορές είναι σκληρός και διεφθαρμένος και συχνά παράλογος. Το ξέρω.

«Φυσικά και έχει δίκιο ο Ντάροου. Και έχει σημασία που κάτι τέτοιο το λέει ένας δικηγόρος που υπερασπίζεται τους εργάτες και το εργατικό κίνημα.
Στα καθ’ ημάς τώρα, αυτό είναι ένα σύνδρομο της μεταπολίτευσης, το οποίο τώρα αρχίζει πια και φθίνει. Οσο γι’ αυτούς που τα λένε σήμερα, το μόνον που έχω να πω είναι να μην τους εμπιστευόμαστε… Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης και μέλλων πρωθυπουργός μού θυμίζει τη φράση του Γκράουτσο Μαρξ: «Αυτές είναι οι ιδέες μου. Αν σας αρέσουν. Αν δεν σας αρέσουν, έχω κι άλλες…».
Οι περισσότεροι θέλουν να μην αλλάξει τίποτε. Μιλούν διαρκώς για τα κεκτημένα. Αλλά το να ζητάς το καινούργιο είναι πιο γοητευτικό από το κεκτημένο. Δεν πιστεύω ότι με την παιδεία λύνονται όλα. Πιστεύω στη φαντασία».

πότε & πού:

Θέατρο Δημήτρης Χορν (Αμερικής 10).
Παραστάσεις κάθε Τετάρτη & Κυριακή στις 20.00 και κάθε Πέμπτη – Παρασκευή – Σάββατο στις 21.00.
Εισιτήρια: 20 – 18 – 17 – 15 ευρώ

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

«Ο δικηγόρος Ντάροου» του Ντέιβιντ Ρίντελ.
Απόδοση: Σταμάτης Φασουλής.
Σκηνοθεσία: Νίκος Χατζόπουλος.
Σκηνικά: Μανόλης Παντελιδάκης.
Κοστούμια: Ντένη Βαχλιώτη.
Μουσική: Λεωνίδας Μαριδάκης.
Με τον Σταμάτη Φασουλή

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Μυστικά και ψέματα Οι περισσότεροι θα περάσουν τις ημέρες και νύχτες των Χριστουγέννων στην Αθήνα με παρουσίες σε διακριτικά ιδιωτικά δείπνα αλλά... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk