Οι Ευρωπαίοι βάζουν ξανά το χέρι στην τσέπη

«Εξι χρόνια αρκετά, δεν θα γίνουνε εφτά» λένε οι Ευρωπαίοι, που φέρονται αποφασισµένοι να αφήσουν πίσω τους τις µεµψιµοιρίες, τις γκρίνιες και τη µιζέρια της κρίσης και να συνεχίσουν τη ζωή τους όσο καλύτερα µπορούν. Διότι είναι, όντως, παράδοξο το εύρηµα πανευρωπαϊκής έρευνας που διενήργησε η Boston Consulting Group: παρά το ότι τα µεγάλα λόγια για έξοδο από την κρίση, για ανάπτυξη και ευηµερία δεν πείθουν τους Ευρωπαίους, παρά το ότι όλοι ανησυχούν για το µέλλον, όλο και περισσότεροι καταναλωτές αποφασίζουν να χαλαρώσουν το ζωνάρι και να ξοδέψουν για να ζήσουν το σήµερα –να ξοδέψουν όχι όµως µε δανεικά, όπως παλαιότερα! Θα έλεγε κανείς ότι έπειτα από έξι χρόνια συρρίκνωσης των εισοδηµάτων και αρνητικού, εν γένει, οικονοµικού κλίµατος, οι Ευρωπαίοι ενστερνίζονται τη ρήση «η φτώχεια θέλει καλοπέραση». Είναι µια εξέλιξη θετική –αρκεί να µην τρώει κάποιος από τα έτοιµα… –στο µέτρο που η τόνωση της κατανάλωσης θα ενισχύσει και την αναιµική σε πολλές περιοχές της Ευρώπης αναπτυξιακή διαδικασία.

«Από τη μια πλευρά, οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται πιο ανήσυχοι από όσο ήταν το 2009 σε ό,τι αφορά τις οικονομικές εξελίξεις που έρχονται. Η ανησυχία αυτή αποτυπώνεται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, καθώς η κρίση προσλαμβάνει, κατά μία έννοια, χαρακτήρα κανονικότητας» σημειώνει στη γαλλική «Figaro» ο διευθυντής της Boston Consulting Group Φρανσουά Ομπρί. «Από την άλλη πλευρά ωστόσο», προσθέτει, «ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός Ευρωπαίων προσαρμόζει την κατανάλωσή του στην όχι ευνοϊκή οικονομική κατάσταση που έχει παγιωθεί τα τελευταία χρόνια και η οποία θα συνεχιστεί. Ετσι, δεν διστάζει να αρχίσει και πάλι να καταναλώνει για την ευχαρίστησή του».

Σύμφωνα με την έρευνα, που διενήργησε η BCG μεταξύ 2.500 καταναλωτών σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, το 33% των Ευρωπαίων μείωσε τις δαπάνες του (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων για διατροφή) από το 2009 και εντεύθεν. Το 2013 μόνο το 25% εξακολουθούσε να δαπανά λιγότερα από όσα δαπανούσε προτού ξεσπάσει η κρίση. Αυτό δείχνει ότι το 8% των ερωτηθέντων επανέφερε τις καταναλωτικές του δαπάνες στα προ της κρίσεως επίπεδα, παρά το ότι το διαθέσιμο εισόδημά του ουδόλως βελτιώθηκε το διάστημα αυτό. Οι χώρες στις οποίες παρατηρείται, ως επί το πλείστον, το φαινόμενο αύξησης των καταναλωτικών δαπανών είναι η Γερμανία και η Γαλλία. Και αυτή είναι μια θετική εξέλιξη, καθώς πρόκειται για τις δύο πολυπληθέστερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (αριθμούν αθροιστικά πάνω από 146 εκατ. κατοίκους).

Συγκεκριμένα στη Γερμανία μόνο ένας στους έξι καταναλωτές δήλωναν το 2013 ότι κατανάλωναν με μεγάλη αυτοσυγκράτηση (βεβαίως οι Γερμανοί είναι εκ φύσεως συγκρατημένοι, αλλά τέλος πάντων), ενώ το 2009 ένας στους τέσσερις είχε σφίξει το ζωνάρι. Στη Γαλλία ένας στους τέσσερις κατανάλωνε πέρυσι με φειδώ, ενώ προ πενταετίας τις δαπάνες του είχε μειώσει ένας στους τρεις. Σημειωτέον ότι από την αύξηση της κατανάλωσης δεν θα επωφεληθούν μόνο οι χώρες στις οποίες αυτή καταγράφεται αλλά όλες οι χώρες της ΕΕ. Μάλιστα περισσότερο θα επωφεληθούν οι χώρες που εξάγουν γεωργικά προϊόντα και που εισάγουν… τουρίστες, όπως είναι η Ελλάδα. Διότι η αύξηση της κατανάλωσης αφορά κατά κύριο λόγο δαπάνες για ταξίδια, για τρόφιμα, για ενδύματα, για είδη πολυτελείας και για έπιπλα.

Ειδικότερα τις δαπάνες τους για διακοπές δηλώνουν ότι θα αυξήσουν οι Γάλλοι, οι Γερμανοί, οι Ισπανοί και οι Βρετανοί. Τις δαπάνες για καλά αγροτικά προϊόντα δηλώνουν ότι θα αυξήσουν οι Γάλλοι, ενώ οι Γερμανοί θα επενδύσουν σε είδη διακόσμησης, σε έπιπλα και σε οικιακές συσκευές. Οι Ισπανοί αυξάνουν την κατανάλωσή τους σε κρασιά, σε ποτά, σε σοκολάτες και σε άλλα προϊόντα ευζωίας και οι Αγγλοι βάζουν βαθύτερα το χέρι στην τσέπη για να ακολουθήσουν τη μόδα και για να απολαύσουν ενδύματα και υποδήματα πολυτελείας. Διότι έξι στους δέκα Εγγλέζους είχαν κόψει τις πολυτέλειες αυτές από το 2009 και εντεύθεν. Το 43% εξ αυτών σπεύδει να αποκτήσει ό,τι του έλειψε τόσο τα χρόνια αυτά…

Αν οι Εγγλέζοι σπεύδουν να αγοράσουν τα Gucci και τα Burberry που τους έλειψαν και οι Ισπανοί εγκαταλείπουν τα φτηνιάρικα κρασιά και τα γλυκά για να απολαύσουν κάποιο ακριβό Μπορντό ή μια σοκολάτα από τον Leonidas, στη Γαλλία ελάχιστοι καταναλωτές (μόλις το 5%) διστάζουν ακόμη να φορτώσουν με φρέσκα φρούτα και λαχανικά το καλάθι τους στο σουπερμάρκετ –το αντίστοιχο ποσοστό το 2009 ήταν 20%! Σε ό,τι αφορά τα καταναλωτικά ξεθαρρέματα των Γάλλων, αυτά είναι εν γένει γαστριμαργικού τύπου, σύμφωνα με την έρευνα της BCG. Συγκεκριμένα, παρατηρείται μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης ψαριών (είναι πανάκριβα στη Γαλλία), οστράκων και επίσης κρέατος.

«Οι καταναλωτικές προτεραιότητες διαφέρουν από μια χώρα στην άλλη, με τις γενικότερες όμως τάσεις για αύξηση των δαπανών να επιβεβαιώνονται και να παγιώνονται και αυτό είναι ένα καλό νέο» τονίζει ο διευθυντής του Boston Consulting Group Φρανσουά Ομπρί. Ο γάλλος ερευνητής συμπληρώνει ωστόσο ότι για τις επιχειρήσεις δεν μπορεί να παρατηρήσει κανείς μια ανάλογη τάση αύξησης των δραστηριοτήτων τους. «Προσώρας παρατηρείται μια υστέρηση σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη στρατηγικών προώθησης των προϊόντων και ανταπόκρισης των επιχειρήσεων στις προσδοκίες των καταναλωτών κάθε χώρας» υπογραμμίζει.