Το καλοκαίρι του 2010 η Ελλάδα μόλις είχε ενταχθεί στον Μηχανισμό Στήριξης. Η ελληνική αγορά δεχόταν το πρώτο σοκ και προσπαθούσε να καταλάβει τι συμβαίνει. Στα πρόσωπα όμως των μεγαλομετόχων των εταιρειών ιχθυοκαλλιέργειας περίσσευαν τα χαμόγελα, παρά το ζοφερό τοπίο που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται. Οι τιμές των ψαριών στο εξωτερικό, έπειτα από μερικά δύσκολα χρόνια, είχαν αρχίσει να αυξάνονται και οι προοπτικές τους ήταν ακόμη καλύτερες.
Αιφνιδίως όμως τα χαμόγελα «πάγωσαν», όταν διαπίστωσαν ότι ένας «περίεργος τύπος» από τη Γεωργία αγόραζε συνεχώς μετοχές των εταιρειών τους από τη διασπορά του Χρηματιστηρίου. Οταν μάλιστα έγιναν γνωστές οι προθέσεις του, σύμφωνα με τις οποίες σκόπευε να επενδύσει περί τα 200 εκατ. ευρώ προκειμένου να συγχωνευθούν οι τρεις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου στις οποίες απέκτησε σοβαρή συμμετοχή για να δημιουργηθεί μια μεγάλη εταιρεία που θα πρωταγωνιστήσει στη διεθνή αγορά, ένιωσαν να φεύγει το έδαφος κάτω από τα πόδια τους.
Προσφάτως ο κ. Κahka Βendukidze πέτυχε τον πρώτο του στόχο: απέκτησε την τρίτη σε μέγεθος εταιρεία του κλάδου, τη Δίας. Και οι άλλες δύο, η Νηρέας και η Σελόντα των κκ. Αρ. Μπελλέ και Ι. Στεφανή αντιστοίχως, σχεδιάζουν τη νέα τακτική τους. Ο κ. Μπελλές έκανε λόγο για έναν «έντιμο συμβιβασμό».
Ο κ. Στεφανής μιλώντας προς «Το Βήμα» τονίζει ότι δεν έχει αντίρρηση να συμμετάσχει στην επιχειρούμενη συγχώνευση, υπό την προϋπόθεση όμως ότι «θα υπάρχει ρεαλισμός και σχέδιο». Και όπως εξηγεί, ο γεωργιανός επιχειρηματίας «πιστεύω ότι εμφανίστηκε ως από μηχανής θεός το 2010. Φάνηκε ότι μπορούσε να παίξει έναν ρόλο στη δημιουργία μιας μεγάλης συγχώνευσης. Απεδείχθη όμως εκ των πραγμάτων ότι δεν υπήρχε σχέδιο». Και προσθέτει: «Μας ενδιαφέρει να συμμετάσχουμε αλλά να υπάρχει ρεαλισμός και πλάνο. Πρόσφατα απέκτησε τη Δίας, ας περιμένουμε να δούμε πώς θα εξελιχθεί». Προτείνει μάλιστα: «Θα μπορούσε ίσως η συγκέντρωση να γίνει σε δύο στάδια. Χρειάζεται λίγος χρόνος αναμονής έτσι ώστε να γίνει ομαλότερη η διαδικασία. Θεωρώ όμως κρίσιμη εκτός των άλλων και την προάσπιση των συμφερόντων των βασικών μετόχων, δηλαδή να συμπέσουν τα συμφέροντα των δύο πλευρών». Φαίνεται λοιπόν ότι με τον έναν ή τον άλλον τρόπο η συγχώνευση θα προχωρήσει. Είναι πλέον θέμα χρόνου, έστω κι αν το ποσοστό του κ. Βendukidze μειώθηκε από το 25% στο 18% μετά τη συγχώνευση της Σελόντα με την Interfish AE – η πλευρά του κ. Στεφανή ελέγχει το 52%.
Αλλά ο πιο κρίσιμος «γρίφος» που έχουν να λύσουν οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου δεν είναι τόσο η διαχείριση της σχέσης τους με τον κ. Βendukidze και τους σχεδιασμούς του όσο οι σχέσεις τους με τις τράπεζες. Συμπεριλαμβανομένης και της Δίας, οι συνολικές οφειλές προς τις τράπεζες των τριών μεγαλυτέρων εταιρειών υπερβαίνουν κατά πολύ τα 400 εκατ. ευρώ.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο τραπεζικός δανεισμός του Νηρέα και της Σελόντα υπερβαίνει τις ετήσιες πωλήσεις της καθεμιάς. Μόνο οι δύο εταιρείες οφείλουν συνολικά 340 εκατ. ευρώ. Τα μεγέθη είναι τεράστια για τις δυνάμεις τους και ο δανεισμός τους αποτελεί την «αχίλλειο πτέρνα» τους.
Μάλιστα, όπως είπε ο κ. Στεφανής, αυτό το διάστημα βρίσκεται σε συζητήσεις με τις τράπεζες προκειμένου να προχωρήσει σε αναχρηματοδότηση μέρους του δανεισμού του. Φρόντισε ωστόσο πέρυσι να εξυγιάνει τον ισολογισμό της εταιρείας του και να σβήσει τις «αμαρτίες του παρελθόντος». Γι΄αυτόν τον λόγο και στη διάρκεια του 2011 εμφάνισε ζημιές ύψους 52 εκατ. ευρώ και μειώθηκε η καθαρή θέση της εταιρείας του κατά 50 εκατ. ευρώ. Βέβαια εφέτος εκτιμά ότι θα έχει κέρδη αφού τόσο το λαβράκι όσο και η τσιπούρα διατηρούν τις υψηλές τιμές στη διεθνή αγορά, ενώ παράλληλα ενίσχυσε την παρουσία του στην Τουρκία, «η οποία είναι σοβαρή αγορά, έχει καλύτερα κοστολόγια και καθόλου γραφειοκρατία».

Δυναμική η ελληνική παρουσία
Ο κλάδος της ιχθυοκαλλιέργειας είναι από τους δυναμικότερους της ελληνικής αγοράς τροφίμων και παίζει σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι από τους 250.000 τόνους ψαριών που είναι η μεσογειακή παραγωγή, οι ελληνικές εταιρείες παράγουν περίπου τους 130.000 τόνους. Και μάλιστα οι τέσσερις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, οι Νηρέας, Σελόντα, Δίας και Ανδρομέδα, ελέγχουν το 80% της παραγωγής, ενώ οι άλλες 76 εταιρείες κατέχουν μόνο το 20%. Ο κλάδος συνολικά αποτελείται από 328 μονάδες, απασχολούν 12.000 εργαζομένους και περί τους 10.000 εποχικούς εργάτες.
Αυξημένες οι εξαγωγές
Πέρυσι οι πωλήσεις του ομίλου Σελόντα ανήλθαν στα 128,7 εκατ. ευρώ έναντι 119 εκατ. ευρώ το 2010 σημειώνοντας αύξηση κατά 8%. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 85% των πωλήσεων πραγματοποιείται στις ξένες αγορές και μόλις το 15% στην εσωτερική αγορά, η οποία εμφανίζει κάμψη κατά 5%. Συνολικά ο κλάδος της ιχθυοκαλλιέργειας το 2011 είχε εξαγωγές αξίας περίπου 550 εκατ. ευρώ. Το 2012, όπως λέει ο κ. Στεφανής, είναι μια πολύ καλή χρονιά για το λαβράκι και μια σχετικά καλή χρονιά για την τσιπούρα. Εξηγεί συγκεκριμένα ότι εφέτος η τιμή του λαβρακιού είναι 5,10 λεπτά το κιλό ενώ πέρυσι ήταν 4,20 ευρώ και της τσιπούρας είναι 5,08 ευρώ το κιλό ενώ το 2011 ήταν 5,40 ευρώ. Το 2011 η εταιρεία πούλησε 20.200 τόνους ψάρια. Στις αρχές του 2012 η Σελόντα απέκτησε το 79,1% του μετοχικού κεφαλαίου της τουρκικής Fjord Marin Turkey εξαγοράζοντας τη συμμετοχή της νορβηγικής εταιρείας Fiord Marin AS που ανερχόταν στο 44% αντί 2,55 εκατ. ευρώ. Οι ετήσιες πωλήσεις της ανέρχονται στα 25 εκατ. ευρώ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ