ΗΜεγάλη Δευτέρα ήταν η ημέρα της… κρίσεως. Φόνοι, ληστείες, δολοφονική έκρηξη αυτοσχέδιου μηχανισμού, τα spreads καθηλωμένα στα ύψη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προειδοποιεί ότι θα μας βοηθήσει αλλά με τους δικούς του όρους. Αυτή την ημέρα έτυχε να βρίσκεται στην Αθήνα ο κ. Ρόναλντ Χάιφετζ, λέκτορας της έδρας «Βασιλιάς Χουσεΐν μπιν Ταλάτ» (της Ιορδανίας) της Σχολής Τζον Κένεντι του Χάρβαρντ, προσκεκλημένος του κ. Γ. Παπανδρέου για να παραδώσει στα στελέχη του ΠαΣοΚ ένα μάθημα περί διαχείρισης κρίσεων. Η συγκυρία ήταν ιδανική για ένα «φροντιστήριο» με θέμα «Η ηγεσία σε (μόνιμη) κρίση».

Παρ΄ όλα αυτά ο επικοινωνιακός μηχανισμός του Μεγάρου Μαξίμου πρόσθεσε μία επιπλέον κρίση. Μόνο πέντε υπουργοί ( Χ. Παμπούκης, Π. Γερουλάνος, Λούκα Κατσέλη, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου και Τίνα Μπιρμπίλη ) κάθησαν στα «θρανία» της Ιπποκράτους, όπου φιλοξενήθηκε η εκδήλωση, και οι περισσότεροι έφυγαν στο διάλειμμα. Το γραφείο Τύπου του Πρωθυπουργού επιμένει ότι είχαν προσκληθεί όλοι, όμως ορισμένοι από τους απόντες βεβαιώνουν ότι δεν έλαβαν ποτέ την πρόσκληση. Αλλοι ομολογούν ότι έκαναν κοπάνα διότι ήταν λάθος η επιλογή της ώρας και της ημέρας: η παρακολούθηση ενός τετράωρου σεμιναρίου το απόγευμα της Μ. Δευτέρας πριν από ένα άτυπο Υπουργικό Συμβούλιο που είχε συγκληθεί για το πρωί της Μ. Τρίτης με αντικείμενο το Πρόγραμμα Σταθερότητας θα τους τίναζε τον προγραμματισμό της εβδομάδας στον αέρα. Η ανταπόκριση των ευρωβουλευτών ( Στ. Λαμπρινίδης, Συλβάνα Ράπτη , Αννυ Ποδηματά, Γ. Σταυρακάκης , Σπ.Δανέλλης ), των υφυπουργών ( Ι.Πανάρετος, Στ.Αρναουτάκης, Μ. Καρχιμάκης, Φ.Σαχινίδης ), του Γραμματέα του ΠαΣοΚ κ. Σ. Ξυνίδη και αρκετών περιφερειαρχών έσωσε την κατάσταση και βοήθησε να γεμίσουν τα καθίσματα της αίθουσας.

Οι απόντες έτσι δεν άκουσαν την ανησυχητική «προφητεία» του κ. Χάιφετζ στο έντυπο υλικό το οποίο μοιράστηκε στα στελέχη του ΠαΣοΚ, ότι «όταν ανακάμπτει η οικονομίατα πράγματα δεν επιστρέφουν στην ομαλότητα και γι΄ αυτό θα απαιτηθεί ένα διαφορετικό σχήμα ηγεσίας». Στην Ελλάδα η οικονομία προς το παρόν δεν ανακάμπτει και έτσι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για το σχήμα της ηγεσίας. Ο κ. Χάιφετζ πάντως δύσκολα θα αιφνιδίαζε τον Πρωθυπουργό με τις απόψεις του, καθώς αποτελεί έναν από τους αγαπημένους του συγγραφείς και έναν από τους τακτικούς συνομιλητές του. Το όνομά του ακούστηκε για πρώτη φορά στο πασοκικό στερέωμα το 2004, όταν ο κ. Παπανδρέου επιχειρούσε με συνταγές-σοκ να διατηρήσει το κόμμα του στην εξουσία και το επιτελείο του διαφήμιζε τις σχέσεις του με τους παγκόσμιους ειδήμονες των μυστικών της ηγεσίας. Στην ανάπτυξη της σχέσης αυτής συνέβαλε ο κ. Π.Γερουλάνος, ο οποίος ήταν μαθητής του κ. Χάιφετζ και αργότερα εργάστηκε ως βοηθός του. Η συμβουλή του στους ηγέτες να ενθαρρύνουν τις συζητήσεις γύρω τους και να διατυπώνουν ακόμη και διαφορετικές απόψεις ώστε να γίνεται η απαραίτητη ζύμωση πριν από τη λήψη αποφάσεων, θυμίζει έντονα τις συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, με μόνη διαφορά την ταχύτητα στη λήψη των αποφάσεων.

Οι υπουργοί και τα στελέχη του ΠαΣοΚ άκουσαν με ενδιαφέρον τη θεωρία του, ότι σε περιόδους κρίσης ένας ηγέτης μπορεί να πετύχει πολύ περισσότερα πράγματα επειδή αναγκάζεται από τις συνθήκες να πάρει περισσότερα ρίσκα. Ο κ. Χάιφετζ προέτρεψε το ακροατήριό του να έχει ένα ενιαίο και σταθερό μήνυμα το οποίο να επαναλαμβάνει συνεχώς «ωσότου να βαρεθείτε και εσείς οι ίδιοι τον εαυτό σας» είπε. Τους εξήγησε τη διαφορά ανάμεσα στον ηγέτη και στον μάνατζερ και τους παρουσίασε σε διαφάνειες έναν τυφλοσούρτη αμερικανικών προδιαγραφών για τα βήματα που πρέπει να κάνει ένας ηγέτης στη δίνη μιας κρίσης, πώς να αποστασιοποιείται συναισθηματικά από τις επιθέσεις που θα δεχτεί και κυρίως πώς να επιβιώσει ο ίδιος από τον… Αρμαγεδδώνα.

Ο τσελίστας και τα μυστικά της ηγεσίας
ΑΠΟΦΟΙΤΟΣτου Πανεπιστημίου Κολούμπια, της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ και της Σχολής Τζον Κένεντι του ίδιου πανεπιστημίου,ο κ.Χάιφετζ εργάστηκε αρχικά ως γιατρός στην Ψυχιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.Η αναγνώριση όμως ήλθε μέσα από την έρευνά του για τα χαρακτηριστικά της ηγεσίας και ιδίως για το πώς δομείται η ικανότητα προσαρμογής (adaptive leader- ship) στις αλλαγές τόσο στις κοινωνίες όσο και στις επιχειρήσεις.Το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Leadership without easy answers» (Ηarvard Univer- sity Ρress,1994) εκτόξευσε τη φήμη του παγκοσμίως.

Είναι συνιδρυτής της εταιρείας συμβούλων Camb-ridge Leadership Αssociates (CLΑ) και μαζί με τον Μάρτι Λίνσκι παραδίδουν «σεμινάρια ηγεσίας» σε όλο τον κόσμο.Το πελατολόγιο της εταιρείας είναι εντυπωσιακό, περιλαμβάνει πολυεθνικούς κολοσσούς όπως η Citibank, η Google, η Cisco Systems, η Shell, η ΡriceWaterhouse Coopers, μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες,την κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ,τον Βρετανικό Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών (ΒΤ),ιδρύματα,νοσοκομεία κ.ά. Επίσης παρέχει συμβουλές σε πολιτικούς και κυβερνήσεις- αυτό το διάστημα εργάζεται στη Σιγκαπούρη. Στο επίσημο βιογραφικό του αναφέρεται ότι παίζει τσέλο και είχε δάσκαλο τον ρώσο βιρτουόζο Γκρεγκόρ Πιατιγκόρσκι. «Πρέπει να διατηρείς τους ανθρώπους στη ζώνη της παραγωγικής δυσφορίας»

Ο κ. Γ. Παπανδρέου με τον καθηγητή Ρόναλντ Χάιφετζ, ο οποίος είναι ένας από τους αγαπημένους συγγραφείς του Πρωθυπουργού και ένας από τους τακτικούς συνομιλητές του

Ο κ. Χάιφετζ διδάσκει ότι πρέπει να εγκαταλειφθεί η ιδέα ότι «οι ηγέτες γεννιούνται και δεν γίνονται». Στην ιστοσελίδα της εταιρείας του φιλοξενείται η γνωστή φράση του Δαρβίνου ότι «στη διαδικασία της εξέλιξης δεν επιβιώνει ο πιο ισχυρός αλλά αυτός που προσαρμόζεται ευκολότερα» . Ο ρόλος του ηγέτη αλλάζει, υποστηρίζει, και ο σημερινός ρόλος του είναι να βοηθά τους πολίτες να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα και να τους κινητοποιεί προκειμένου να αποδεχτούν τις αναγκαίες αλλαγές.

Οι αλλαγές είναι επώδυνες και η άσκηση της ηγεσίας προκαλεί αντιστάσεις και πόνο. Οι άνθρωποι φοβούνται ότι θα χάσουν κάτι που έχει αξία για αυτούς, μια κατάσταση με την οποία αισθάνονται άνετα και βολικά. Ενας ηγέτης, σύμφωνα με τον κ. Χάιφετζ, πρέπει να προστατεύει τους ανθρώπους από την αλλαγή. Ταυτόχρονα όμως πρέπει και να μην τους προστατεύει. «Είναι επικίνδυνο να προκαλείς τους ανθρώπους με αποφάσεις που θα απαιτούν να αλλάξουν τις προτεραιότητές τους, τις αξίες, τις συνήθειές τους. Είναι επικίνδυνο να προσπαθείς να πείσεις τους ανθρώπους να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες. Και γι΄ αυτότόσοι πολλοί ηγέτες περιθωριοποιούνται,δέχονται επιθέσεις, αλλάζουν πορεία. Πρέπει να έχεις την ικανότητα να φέρνεις το καζάνι σε σημείο βρασμού αλλά όχι κοχλασμού, να διατηρείς τους ανθρώπους στη ζώνη της παραγωγικής δυσφορίας» σημειώνει στις παραδόσεις του.