* Ο κ. Κοσμάς Χαραλαμπίδης ερωτά:
«Σας παρακαλώ θερμά να μου απαντήσετε σε ένα θέμα που αντιμετωπίζω με την Εφορία. Η γυναίκα μου έχει ένα παλιό σπίτι στο όνομά της 95 τ.μ., στο οποίο μένει ο πατέρα της.
Το 2002 έχοντας μόνο ένα παιδί αγοράσαμε με δάνειο ένα καινούργιο σπίτι (107 τ.μ.). Χωρίς απαλλαγή φόρου καθώς, σύμφωνα με την Εφορία, με ένα παιδί οι στεγαστικές μας ανάγκες καλύπτονταν από το ήδη υπάρχον σπίτι.
Το 2004 όμως γεννήθηκε και το δεύτερο παιδί μας, κατ΄ αυτόν τον τρόπο οι στεγαστικές μας ανάγκες είχαν αυξηθεί και δεν καλύπτονταν πλέον από το σπίτι των 95 τ.μ.
Ελάμβανα λοιπόν βεβαιώσεις τόκων από την τράπεζα και κατέθετα αυτές στη φορολογική μου δήλωση για απαλλαγή.
Η Εφορία τις δεχόταν κανονικά και μου έδινε την απαλλαγή των τόκων για την αγορά της δεύτερης κατοικίας.
Πρόσφατα ωστόσο και μετά από έλεγχο η Εφορία μού λέει ότι κακώς κατέθετα τα πιστοποιητικά και ότι δεν δικαιούμαι την απαλλαγή ακόμη και με το δεύτερο παιδί από το 2004.
Εκαναν κατ΄ αυτόν τον τρόπο νέες οίκοθεν εκκαθαρίσεις από το 2004 και ούτε λίγο ούτε πολύ μου ζητάνε να πληρώσω πίσω 12.000
ευρώ!, πράγμα που ασφαλώς αδυνατώ να κάνω.
Οι ερωτήσεις μου είναι:
1) Νομιμοποιείται η Εφορία να προβεί σε μια τέτοια πράξη;
2) Εφόσον η οικογενειακή μου κατάσταση μεταβλήθηκε στην πορεία και το πρώτο σπίτι δεν κάλυπτε πλέον τις ανάγκες μας, γιατί δεν έχω το δικαίωμα απαλλαγής από τους τόκους του δανείου του δεύτερου σπιτιού από την ημέρα απόκτησης του δεύτερου παιδιού;». Απάντηση:
1. Σύμφωνα με τη διάταξη της περίπτωσης γ΄ της παρ. 3
του άρθρου 9 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, ορίζεται ότι το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση την κατά περίπτωση κλίμακα, μειώνεται κατά ποσοστό 20% των δεδουλευμένων τόκων που καταβάλλονται από τον φορολογούμενο για στεγαστικά δάνεια για την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Στην ίδια διάταξη ορίζεται ότι δεν θεωρείται ότι αποκτάται πρώτη κατοικία αν ο υπόχρεος, ή ο άλλος σύζυγος ή τα παιδιά που τους βαρύνουν έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή ισόβιας επικαρπίας ή οίκησης εξ ολοκλήρου ή επί ιδανικού μεριδίου σε άλλη οικία ή οικίες εφόσον το άθροισμά τους υπερβαίνει τα 70 τ.μ. Η επιφάνεια αυτή προσαυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε ένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 25 τ.μ. για το τρίτο παιδί και για καθένα από τα επόμενα παιδιά που βαρύνουν τον υπόχρεο ή τον άλλο σύζυγο. 2. Εφόσον λοιπόν κατά τον χρόνο αγοράς με στεγαστικό δάνειο της κατοικίας των 107 τ.μ. είχατε άλλη κατοικία η οποία κάλυπτε τις στεγαστικές σας ανάγκες, δεν μπορείτε να αφαιρείτε από τον φόρο τους τόκους του στεγαστικού δανείου. Κρίσιμος χρόνος για να αποκτηθεί η δυνατότητα έκπτωσης των τόκων του στεγαστικού δανείου είναι ο χρόνος αγοράς της κατοικίας η οποία πρέπει κατά τον χρόνο αυτόν να είναι πρώτη κατά την έννοια των πιο πάνω διατάξεων.
Αγορά πρώτης κατοικίας από δύο πρόσωπα * Ο κ. Γιάννης Δαλακούρας ερωτά:
«Θέλω να αγοράσω ένα σπίτι στην περιοχή Κορωπίου περίπου στα 85 τ.μ. Το σπίτι θα είναι σε 2 ονόματα, αλλά δεν είμαστε ακόμη παντρεμένοι με την κοπέλα μου. Είναι η πρώτη κατοικία και για τους δυο μας. Θα ήθελα να ρωτήσω τι θα πληρώσουμε στην Εφορία. Θα πρέπει να πληρώσουμε και ΦΠΑ πρώτης κατοικίας; Επίσης, σε περίπτωση όπου η εξόφληση του σπιτιού γίνει μετρητά ή με την προσθήκη κάποιου δανείου, αλλάζει κάτι στη φορολογία;».
Απάντηση:
1. Οταν αγοράζετε πρώτη κατοικία έχετε απαλλαγεί από τον φόρο μεταβίβασης ή τον ΦΠΑ. Για να έχετε αυτή την απαλλαγή θα πρέπει η κατοικία να αγοραστεί στο όνομά σας. Για να γίνει η αγορά και στο όνομα της κυρίας με την οποία συνυπάρχετε και να έχετε απαλλαγή από τον φόρο, θα πρέπει πρώτα να παντρευτείτε. 2. Αν την κατοικία την αγοράσετε με στεγαστικό δάνειο, οι τόκοι του δανείου θα μειώνουν τον φόρο που θα προκύπτει με βάση την κατά περίπτωση κλίμακα φόρου.
Αλλαγή κατοικίας του φορολογουμένου- Υποβολή δήλωσης φόρου εισοδήματος * Η κυρία Ελένη Καρανάσιου ερωτά:
«Ηθελα τη βοήθειά σας σε κάτι. Φέτος παντρεύτηκα, οπότε υποθέτω ότι θα υποβάλω κοινή φορολογική δήλωση με τον σύζυγό μου. Το θέμα είναι ότι εγώ μέχρι πρότινος έμενα στο Χαλάνδρι οπότε και υπέβαλλα στην αρμόδια ΔΟΥ τη δήλωσή μου.Ο άντρας μου έμενε στην Ανοιξη και υπέβαλλε τη δήλωσή του εκεί.Τώρα που νοικιάσαμε σπίτι στο Μαρούσι τι πρέπει να κάνουμε; Να υποβάλουμε τη δήλωση στη ΔΟΥ Αμαρουσίου; Τι ενέργειες πρέπει να κάνουμε και οι δυο μας; Και το πρόβλημα είναι ότι αν αργότερα νοικιάσουμε σε άλλη περιοχή σπίτι θα πρέπει πάλι να αλλάξουμε τα στοιχεία διεύθυνσης και να πάμε σε άλλη ΔΟΥ;».
Απάντηση:
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 63 του ΚΦΕ, αρμόδιος για την παραλαβή των δηλώσεων είναι ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας της κατοικίας του φορολογουμένου. Συνεπώς το 2010 η κοινή δήλωση φόρου εισοδήματος θα υποβληθεί στη ΔΟΥ Αμαρουσίου. 2. Στη διάταξη του άρθρου 76 του ΚΦΕ ορίζεται ότι αν ο υπόχρεος σε δήλωση μεταβάλλει την κατοικία του ή τη διαμονή του έχει υποχρέωση να υποβάλει ως τη λήξη του οικείου οικονομικού έτους στον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας που είναι αρμόδιος πριν από τη μεταβολή τη δήλωση που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 5 της 1027411/842/Δ.Μ./1998 απόφασης του υπουργού Οικονομικών για τον τόπο της νέας κατοικίας ή διαμονής του. Συνεπώς ως τη λήξη του τρέχοντος έτους κάθε ένας από εσάς θα υποβάλει στη ΔΟΥ που ήταν αρμόδια την πιο πάνω δήλωση.
Φορολογία διατροφής που καταβάλλεται στον ένα σύζυγο ή στα παιδιά
* Η κυρία Κωνσταντίνα Δουμουκτσή ερωτά: «Η είσπραξη διατροφής δηλώνεται στην Εφορία και πόσο φόρο πληρώνει κάποιος που εισπράττει διατροφή για το ανήλικο τέκνο του;».
Απάντηση:
1. Σύμφωνα με τη διάταξη της περίπτωσης δ Δ της παρ. 2 του άρθρου 48 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος θεωρείται εισόδημα από ελευθέρια επαγγέλματα η διατροφή που καταβάλλεται στη σύζυγο ή στον σύζυγο η οποία επιδικάστηκε ή συμφωνήθηκε με συμβολαιογραφική πράξη. Η διατροφή που καταβάλλεται στα παιδιά από οποιονδήποτε λόγο δεν θεωρείται εισόδημα και δεν φορολογείται. 2. Στη διάταξη της περίπτωσης δ Δ της παρ. 3 του άρθρου 9 του ΚΦΕ ορίζεται ότι ο φόρος που προκύπτει από την κατά περίπτωση κλίμακα φόρου, μειώνεται κατά ποσοστό 20% του ποσού της διατροφής που καταβάλλεται από τον ένα σύζυγο στον άλλον και επιδικάστηκε ή συμφωνήθηκε με συμβολαιογραφική πράξη. Το ποσό της διατροφής στο οποίο υπολογίζεται η μείωση του φόρου δεν μπορεί να υπερβεί τα 3.000 ευρώ.
Εκχώρηση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας
* Ο κ. Κωνσταντίνος Σαλίβερος ερωτά:
«Εκχώρηση δικαιώματος ενάσκησης επικαρπίας σε ενήλικο τέκνο χωρίς εισόδημα για λόγους φορολογικής ελάφρυνσης από μισθώματα. Απαιτείται συμβολαιογραφική πράξη ή όπως με πληροφόρησαν αυτό γίνεται με απλή αίτηση στην ΔΟΥ σύμφωνα με κάποια νέα εγκύκλιο και ποια αν τη γνωρίζετε;».
Απάντηση:
1. Στις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 20 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος ορίζεται ότι δικαίωμα στο εισόδημα από ακίνητα αποκτά κάθε φυσικό πρόσωπο στο οποίο έχει νόμιμα μεταβιβαστεί με οριστικό συμβόλαιο ή έχει αποκτηθεί με δικαστική απόφαση, ή λόγω χρησικτησίας το δικαίωμα πλήρους κυριότητας, ή νομής, ή επικαρπίας, ή οίκησης, καθώς και κάθε πρόσωπο στο οποίο μεταβιβάστηκε με οριστικό συμβόλαιο το δικαίωμα ενάσκησης της επικαρπίας. Σύμφωνα λοιπόν με τη διάταξη αυτή για τη μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας απαιτείται οριστικό συμβόλαιο. 2. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1142 του Αστικού Κώδικα η προσωπική δουλεία της επικαρπίας συνίσταται στο εμπράγματο του επικαρπωτή για πλήρη χρήση και κάρπωση του πράγματος. Ο επικαρπωτής μπορεί να μεταβιβάσει το δικαίωμα ενάσκησης της επικαρπίας. Η ενάσκηση της επικαρπίας είναι ενοχικό δικαίωμα το οποίο μπορεί να μεταβιβαστεί στον ψιλό κύριο, ή σε τρίτο πρόσωπο με συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο για ορισμένο ή αόριστο χρόνο. Η μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας δεν μεταγράφεται και δεν υπόκειται σε φόρο μεταβίβασης. 3. Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους με την υπ΄ αριθ. 323/2000 γνωμοδότησή του, η οποία έγινε δεκτή από τον τότε υφυπουργό Οικονομικών και κοινοποιήθηκε με το υπ΄ αριθμ. 1061087/ 1289/Α0012/ΠΟΛ. 1277/2000 έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών δέχθηκε ότι είναι δυνατή η μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας από τον κύριο του ακινήτου σε τρίτο πρόσωπο, ως αυτοτελές ενοχικό δικαίωμα, χωρίς τη σύσταση προηγουμένως του εμπράγματου δικαιώματος της επικαρπίας αφού στην περίπτωση αυτή μεταβιβάζεται μόνο το ενοχικό δικαίωμα ενάσκησης της επικαρπίας. Από τη γνωμοδότηση αυτή του ΝΣΚ προκύπτει ότι για τη μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας δεν απαιτείται «οριστικό συμβόλαιο».
