Οταν κάποτε θα διαβάζουμε πως η Ευρώπη – δηλαδή τα μέσα ενημέρωσής της, οι πολιτικές και ακαδημαϊκές και τεχνοκρατικές ελίτ της, τα συντονισμένα και ασυντόνιστα συμφέροντά της, οι λαοί της (last but not least, που θα έλεγαν και οι άρχοντες των καιρών, Αγγλοσάξονες) – γιόρτασε επί ημέρες και εβδομάδες τα 50 χρόνια της, ίσως κάποιοι να εξηγούν πώς σε αυτήν την επετειακή κενότητα βρέθηκε να υπάρχει αίφνης περιεχόμενο.
Πώς, δηλαδή, συνειδητοποιήθηκε ότι αληθεύει εκείνο που κάποτε έγραψαν οι Will και Ariel Durant, ιστορητές και εκλαϊκευτές συνάμα της διαδρομής των πολιτισμών: «Το μέλλον δεν συμβαίνει απλώς τυχαία, το μέλλον δημιουργείται».
Ενώ λοιπόν οι τελετές και η Διακήρυξη του Βερολίνου ετοιμάζονταν, με Berliner Philarmoniker και τα συναφή, ενώ λόγοι ρητορικοί σκαριφούνταν, ενώ κοινοτοπίες των ευρωπαϊστών προβάρονταν με ενθουσιασμό και κατάνυξη, ξαφνικά επανήλθε στο προσκήνιο κάτι σαν πολιτική. Ηταν η Γερμανία που, προεδρεύουσα, συναισθάνθηκε το δικό της καθήκον; Ηταν η Γαλλία που, ανάμεσα με Σαρκοζί, Σεγκολέν και Μπαϊρού, είδε να έρχεται η παρακμή αν δεν κινηθεί προς κάτι πιο εποικοδομητικό, τόσο από τη δημοψηφισματική τσαντίλα όσο και τις ευρωπαϊστικές απλοϊκότητες; Ηταν η αίσθηση των Βρετανών – εις τας δυσμάς του New Labour του Τόνι Μπλερ – ότι ο ρόλος του μόνιμου φρένου έχει τα δικά του όρια; Ηταν μήπως κάποια αφύπνιση των ίδιων των ελίτ που μορφοποίησαν την 50χρονη «Ευρώπη» (την οποία καλωσόριζαν σχεδόν σαν θαύμα αμερικανικά έντυπα όπως το «Time» ή το «Newsweek», ενώ την ανέλυαν ως πλέγμα προβλημάτων τα ευρωπαϊκά: ο «Monde», η «FAZ», ο «Economist», που περιέγραφε τα υπαρξιακά όνειρα… κλιμακτηρίου), και που βλέπουν ότι η αυτάρεσκη περιχαράκωσή τους τις απέκοψε από τους λαούς; Οι οποίοι από την προσδοκία έπεσαν στην αδιαφορία, ήδη όμως βλέπουν την Ευρώπη με δυσπιστία και – σιγά σιγά – με φοβία…
Ειπώθηκαν τώρα μερικά θεμελιώδη: ότι η ΕΕ δεν μπορεί να μείνει πίσω μόνο και μόνο επειδή ορισμένοι δεν θέλουν να προχωρήσουν – ότι, πάντως, βήματα προς τα εμπρός νοούνται μόνο αν οι λαοί δεν τα αρνούνται -, ότι τα αρνητικά δημοψηφίσματα σεβαστά, αλλά και οι ψήφοι τού «ναι» δεν μπορεί να περιφρονούνται – ότι την πολιτική συναίνεση πρέπει να την επιδιώξουν πολιτικοί, ούτε τεχνοκράτες ούτε ιερατεία -, ότι η Ευρώπη έχει όρια, φθάνει ως εκεί που θέλουν οι Ευρωπαίοι.
Οπότε; Οπότε νέο σχέδιο συνθήκης ως το καλοκαίρι, που θα συμμαζεύει τα σπασμένα του Ευρωσυντάγματος – περιορισμός των φιλοδοξιών αλλά και επεξήγηση στην κοινή γνώμη κάθε χώρας -, νέα προσπάθεια επικυρώσεων ως το 2009, και σύμπτωση της νέας εκκίνησης με τις εκλογές Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ώστε να πουν έναν λόγο και οι λαοί.
Μόνο με σοβαρότητα δημιουργείται το μέλλον.
