Από το 1958, όταν ήδη ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διέβλεπε τη σημασία του εγχειρήματος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (το 1961 η Ελλάδα κατέστη συνδεδεμένο μέλος), το εκτός νόμου (από το 1947) ΚΚΕ εξαπέλυε πολεμική κατά των επιδιώξεών του. Μάλιστα η 8η Ολομέλεια του 1958 διατύπωνε τη θέση ότι η προετοιμαζόμενη από την τότε κυβέρνηση Καραμανλή προσχώρηση της Ελλάδας στην Κοινή Ευρωπαϊκή Αγορά «θα έχει καταστροφικές συνέπειες σε βάρος της εθνικής μας οικονομίας». Αλλά και η ΕΔΑ, που είχε ήδη μετατραπεί σε ενιαίο κόμμα από το 1956 με τη συμμετοχή και των κομμουνιστών (μάλιστα το ΚΚΕ διέλυσε το 1958 τις παράνομες οργανώσεις του για να εντάξει το σύνολο των δυνάμεών του στη νόμιμη ΕΔΑ), θεωρούσε την ΕΟΚ «λάκκο των λεόντων». Θα ακολουθήσει η θύελλα των πολιτικών ανατροπών και αναταράξεων της δεκαετίας του 1960 και κατά τη δικτατορία θα «παγώσει» η συμφωνία σύνδεσης, ενώ με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και την επιστροφή του Καραμανλή στην Ελλάδα από την αυτοεξορία του στο Παρίσι, ξαναμπαίνει μπροστά η «ατμομηχανή» ένταξης της χώρας στα ευρωπαϊκά δρώμενα.
Το ΚΚΕ εμφανίστηκε κάθετα αντίθετο σε κάθε διαδικασία που οδηγούσε σε προσχώρηση της Ελλάδας στην «ΕΟΚ των μονοπωλίων». Το ΚΚΕ θα συνεχίσει να επιμένει στην αποδέσμευση της Ελλάδας από τις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και όταν η χώρα κατέστη το δέκατο ισότιμο και πλήρες μέλος της ΕΟΚ, το 1979, θα περάσει σε «νέα φάση» της πάλης κατά της ένταξης και τις συνέπειές της. Το 1981 θα διακηρύξει τη θέση του υπέρ της αποδέσμευσης της χώρας από την ΕΟΚ και θα διαμηνύσει στην ηγεσία του ΠαΣοΚ, που ήδη είχε κατακτήσει την εξουσία στις 18 Οκτωβρίου, ότι «μια κυβέρνηση στηριγμένη στις δημοκρατικές δυνάμεις μπορεί να προχωρήσει άμεσα στην καταγγελία της συμφωνίας ένταξης και να αποχωρήσει από την ΕΟΚ».
ΠαΣοΚ και ΚΚΕ παρά την κοινή θέση τους, όπως αυτή εκφραζόταν στο σύνθημα «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», σταδιακά ήλθαν αντιμέτωπα και σε αυτό το ζήτημα. Το ΚΚΕ θα καταγγείλει τον Ανδρέα Παπανδρέου διότι «απέχει πολύ από τις προεκλογικές επαγγελίες περί διενέργειας δημοψηφίσματος για την πραγματοποίηση μιας ειδικής σχέσης, που προϋπέθετε αποχώρηση της Ελλάδας από την ΕΟΚ» ενώ σύντομα θα τον κατηγορήσει ότι «έχει εναρμονισθεί πλήρως στις απαιτήσεις της ΕΟΚ».
