ΓΙΑ ΑΛΛΗ μία φορά έντονοι τριγμοί ακούγονται κάτω από την καρέκλα του βρετανού πρωθυπουργού Τζον Μέιτζορ. Εξι μήνες πριν από τις εκλογές, η κυβέρνηση των συντηρητικών μπορεί να πέσει ανά πάσα στιγμή καθώς δεν διαθέτει πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων, ενώ το κυβερνών κόμμα εξακολουθεί να σπαράσσεται για τη συμμετοχή της Βρετανίας στην ευρωπαϊκή ενοποίηση. Το αστείο είναι ότι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία δεν απωλέσθη για το ενιαίο νόμισμα, όπως θα περίμενε κανείς με τόσους «ευρωσκεπτικιστές» βουλευτές που καραδοκούν, αλλά για ένα νοσοκομείο στα περίχωρα του Λονδίνου! Ο βουλευτής του Συντηρητικού κόμματος Τζον Γκορστ αποφάσισε να μη στηρίζει πια την κυβέρνηση δυσαρεστημένος από τις περικοπές δαπανών σε νοσοκομείο της εκλογικής περιφερείας του.
Η κυβέρνηση του κ. Μέιτζορ στηρίζεται πια μόνο στους εννέα βουλευτές του Ενωτικού κόμματος της Βόρειας Ιρλανδίας, με τους οποίους συμπληρώνει τον «μαγικό» αριθμό των 322 βουλευτών, που της επιτρέπουν να κυβερνά τη χώρα. Από τα 651 μέλη της Βουλής των Κοινοτήτων τα 322 στηρίζουν την κυβέρνηση και τα 323 ανήκουν στην αντιπολίτευση, ύστερα από την εκλογική επιτυχία των εργατικών σε επαναληπτική εκλογή την περασμένη εβδομάδα. Τέσσερις βουλευτές δεν ψηφίζουν γιατί ανήκουν στο προεδρείο του σώματος, ενώ υπάρχει και μία κενή έδρα. Ο κ. Γκορστ δεν έχει διευκρινίσει τι θα κάνει στην περίπτωση όπου οι εργατικοί υποβάλουν πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης. Ο κ. Μέιτζορ όμως δεν δείχνει να ανησυχεί ιδιαίτερα, όπως θα έκανε οποιοσδήποτε άλλος στη θέση του.
Ο βρετανός πρωθυπουργός σκοπεύει να παραμείνει στην πρωθυπουργία ως τον προσεχή Μάιο και ελπίζει ότι ο χρόνος που μένει ως τότε θα λειτουργήσει υπέρ του. Πώς θα συμβεί αυτό τη στιγμή όπου όλες οι δημοσκοπήσεις είναι εις βάρος των συντηρητικών; Η πιο πρόσφατη μάλιστα από αυτές, που έγινε από τον οργανισμό Gallup για την εφημερίδα «Daily Telegraph», δίνει προβάδισμα 37 μονάδων στους εργατικούς (59/22). Ο κ. Μέιτζορ είναι κατ’ αρχήν τυχερός γιατί στο άμεσο μέλλον δεν αντιμετωπίζει επικίνδυνες ψηφοφορίες στη Βουλή. Μπορεί να έχασε την πρόσφατη επαναληπτική εκλογή, αλλά την επομένη, που είναι προγραμματισμένη για το τέλος Φεβρουαρίου, σκοπεύει να την αναβάλει για λίγο πριν από τις γενικές εκλογές, τον προσεχή Μάιο, όποτε η απώλεια μιας ακόμη έδρας (όπως προβλέπεται) δεν θα έχει πια τόση σημασία.
Υπέρ του κ. Μέιτζορ λειτουργεί και ο κανονισμός λειτουργίας του κοινοβουλίου, που δεν επιτρέπει στους βουλευτές που φεύγουν από ένα κόμμα να ψηφίζουν εναντίον του, εκτός κι αν ενταχθούν σε άλλο κόμμα. Δύσκολα όμως κάποιος δεξιός «ευρωσκεπτικιστής» θα κάνει το μεγάλο άλμα προς τους εργατικούς ή τους φιλελεύθερους δημοκράτες, οπότε ο πρωθυπουργός είναι σε θέση να «κρατάει τα πρόβατα στο μαντρί» με την απειλή των εκλογών. Ας μην ξεχνάμε ότι το Συντηρητικό κόμμα μπορεί να θέσει εκτός ψηφοδελτίου οποιονδήποτε βουλευτή δεν στηρίζει την κυβέρνηση πριν από τη διάλυση της Βουλής.
Τυπικά λοιπόν ο κ. Μέιτζορ μπορεί να κρατηθεί στην εξουσία, αλλά στην ουσία τι συμβαίνει; Εχει νόημα η παραμονή μιας κυβέρνησης που εκτός από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία έχει χάσει και την αποδοχή εκ μέρους του εκλογικού σώματος; Για ποιον λόγο δεν παραιτείται η κυβέρνηση ώστε η κατάσταση να ξεκαθαρίσει μια ώρα αρχύτερα; Ο βρετανός πρωθυπουργός πιστεύει ότι έχει τη δυνατότητα να αντιστρέψει το ευνοϊκό για τους εργατικούς ρεύμα. Πώς; Τηρώντας κατά γράμμα τις εξαγγελίες του για την ευρωπαϊκή πολιτική της κυβερνήσεώς του. Η Ευρώπη κυριαρχεί τον τελευταίο καιρό στην πολιτική ζωή της χώρας και οι εργατικοί εκμεταλλεύονται τις έντονες διαμάχες που έχουν ξεσπάσει στους κόλπους των συντηρητικών για να υποστηρίξουν ότι το κυβερνών κόμμα καταρρέει και ότι κανείς δεν μπορεί να του εμπιστευθεί τις τύχες της Βρετανίας για μία ακόμη τετραετία.
Η ευρωπαϊκή πολιτική του βρετανού πρωθυπουργού συνίσταται σε μία και μόνη φράση: «βλέποντας και κάνοντας». Οπως δήλωσε και στην πρόσφατη επιτυχημένη (κατά ομολογία και των αντιπολιτευομένων εφημερίδων) συνέντευξή του στο BBC, πρέπει πρώτα να δούμε πότε και με ποιους θα γίνει η νομισματική ένωση και μετά να αποφασίσουμε αν θα πάρουμε μέρος. Παράλληλα έχει αποκλείσει άλλες παραχωρήσεις υπέρ των Βρυξελλών σε μια σειρά από τομείς (συνεργασία σε θέματα εσωτερικής ασφάλειας και δικαιοσύνης, κατάργηση του βέτο, περαιτέρω ενίσχυση των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ενωσης κλπ.). Οι θέσεις αυτές προκαλούν ανάμεικτα συναισθήματα στους βουλευτές και στην εκλογική πελατεία των συντηρητικών, αλλά τουλάχιστον ξεκαθαρίζουν το τοπίο στην κυβερνώσα παράταξη. Οπως παρατηρεί και ο Γουίλιαμ Ρις-Μογκ από τις σελίδες των λονδρέζικων «Times», τώρα που ο κ. Μέιτζορ εμφανίζεται με ξεκάθαρες θέσεις για την Ευρώπη, πρέπει και οι εργατικοί να κάνουν το ίδιο και να μην αρκούνται σε υπεκφυγές και πισωγυρίσματα.
Με αυτό το πλεονέκτημα και με την προβολή του έργου από την εξάχρονη διακυβέρνηση της Βρετανίας από τον ίδιο, ο κ. Μέιτζορ ελπίζει ότι θα φέρει τα πάνω κάτω και θα κερδίσει τις εκλογές. Η αισιοδοξία του είναι μάλλον υπερβολική, αλλά και το 1992 ανέτρεψε όλα τα προγνωστικά και κέρδισε τις εκλογές με σημαντική διαφορά. Μόνο που τότε δεν είχε αντίπαλο τον «χαρισματικό» Τόνι Μπλερ, ούτε οι εργατικοί είχαν κάνει τη «δεξιά» στροφή τους. Ο αγώνας του κ. Μέιτζορ να παραμείνει στην εξουσία, κόντρα σε όλες τις προβλέψεις, προμηνύεται ότι θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Ο Γολγοθάς του Τζον Μέϊτζορ
1991
10-11 Δεκεμβρίου: σύνοδος κορυφής στο Μάαστριχτ.
1992
16 Σεπτεμβρίου: Μαύρη Τετάρτη. Η στερλίνα εγκαταλείπει το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα.
4 Νοεμβρίου: πρώτη εξέγερση των «ευρωσκεπτικιστών».
1993
1 Ιανουαρίου: τίθεται εν ισχύι η Συνθήκη του Μάαστριχτ
20 Μαΐου: το βρετανικό κοινοβούλιο επικυρώνει τη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Την καταψηφίζουν 41 βουλευτές των συντηρητικών.
25 Σεπτεμβρίου: ο κ. Μέιτζορ δηλώνει ότι η Βρετανία δεν θα λάβει μέρος στο ενιαίο νόμισμα στο άμεσο μέλλον.
1994
1 Μαΐου: ο Μάικλ Πορτίλο δηλώνει ότι η Βρετανία δεν πρέπει ποτέ να συμφωνήσει για το ενιαίο νόμισμα.
1995
8 Δεκεμβρίου:η σύνοδος κορυφής της Μαδρίτης αποφασίζει ότι το 1999 θα ξεκινήσει η τελική φάση της νομισματικής ένωσης.
1996
19 Ιανουαρίου: η βρετανική κυβέρνηση ανακοινώνει ότι θα εκδώσει «Λευκή Βίβλο» για την ευρωπαϊκή ενοποίηση.
29 Μαρτίου: αρχίζει στο Τουρίνο η Διακυβερνητική Διάσκεψη για την αναθεώρηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ.
2 Απριλίου: ο κ. Μέιτζορ υπόσχεται ότι θα προκηρύξει δημοψήφισμα αν μια μελλοντική κυβέρνηση των συντηρητικών αποφασίσει να υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα.
10 Απριλίου:ο πολυεκατομμυριούχος επιχειρηματίας σερ Τζέιμς Γκόλντσμιθ ανακοινώνει την ίδρυση του Κόμματος του Δημοψηφίσματος, που τάσσεται εναντίον της νομισματικής ενοποίησης.
22 Σεπτεμβρίου: ο υπουργός Οικονομικών Κένεθ Κλαρκ στηρίζει ανοιχτά το ενιαίο νόμισμα.
17 Νοεμβρίου:
ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Τόνι Μπλερ ανακοινώνει ότι το κόμμα του θα προκηρύξει δημοψήφισμα για το ενιαίο νόμισμα.
8 Δεκεμβρίου:
ο κ. Μέιτζορ εμμένει στην πολιτική τού «βλέποντας και κάνοντας» που έχει υιοθετήσει μετά το τελευταίο συνέδριο του κόμματός του.
