Μπορεί σε ορισμένους τομείς η Ελλάδα να πασχίζει να αποδείξει ότι ανήκει στις προηγμένες χώρες της Ευρώπης, ωστόσο υπάρχει ένας στον οποίον μπορεί (δυστυχώς) να υπερηφανεύεται ότι σύντομα θα αγγίξει όχι μόνο πολλές από τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες αλλά ακόμη και την Αυστραλία ή τις ΗΠΑ. Πρόκειται για αυτόν των αλλεργικών νοσημάτων, στον οποίο η χώρα μας διεκδικεί πλέον επαξίως μια θέση ανάμεσα στα κράτη που βρίσκονται στην κορυφή της… αρνητικής λίστας. Διπλασιασμό εμφανίζει την τελευταία εικοσιπενταετία στην Ελλάδα ο αριθμός των αλλεργικών ατόμων, ενώ μόνο από άσθμα πάσχουν περίπου 400.000 ενήλικους. Ενα στα τέσσερα παιδιά είναι αλλεργικό, έξι στους 100 νεαρούς ενηλίκους παρουσιάζουν ενεργό άσθμα, με αποτέλεσμα να αναγκάζονται να χρησιμοποιούν σε μόνιμη βάση αντιασθματικά φάρμακα, και το 25% των νέων ανθρώπων εμφανίζει αλλεργική ρινίτιδα, εκτιμούν οι ειδικοί. Δεν είναι υπερβολική λοιπόν η άποψη πολλών επιστημόνων σύμφωνα με την οποία η αλλεργία αποτελεί μια «σιωπηλή» – αν όχι και πάντα, καθώς πολλά συμπτώματά της εκφράζονται με άκρως… ηχηρό τρόπο – απειλή που τείνει να λάβει διαστάσεις επιδημίας.
Η ζωή στις μεγαλουπόλεις «κόβει» την ανάσα των παιδιών. Πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη σε δεκάχρονα παιδιά τα οποία κατοικούν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη έδειξε ότι το 11% παρουσίαζε ενεργό άσθμα (ασθματικά συμπτώματα τους τελευταίους 12 μήνες από τη διεξαγωγή της έρευνας) και το 25% ολικό άσθμα (άσθμα που παρουσιάστηκε σε κάποια περίοδο της ζωής του παιδιού). Συγχρόνως αλλεργική ρινίτιδα παρουσίαζε το 19% των μικρών και ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) το 15%.
«Πρωταθλήτριες» σε ό,τι αφορά την εκδήλωση αλλεργιών ανακηρύσσονται οι μεγάλες πόλεις. Αποδεικνύεται μάλιστα ότι όσο μεγαλύτερο είναι το άστυ τόσο χειρότερα είναι τα πράγματα για τους κατοίκους του. Η αλλεργική ευαισθητοποίηση φάνηκε, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, σαφώς υψηλότερη σε άτομα που γεννήθηκαν και διαβίωσαν στην Αθήνα και στον Πειραιά (36%) σε σύγκριση με εκείνα που προέρχονταν από αγροτικές περιοχές (21%).
Δεδομένης της καταστάσεως, τι πρέπει λοιπόν να κάνουν τα αλλεργικά άτομα, ο αριθμός των οποίων ολοένα και αυξάνεται, καθώς το να κλεισθούν σε «αποστειρωμένους θαλάμους» ή σε ιγκλού (οι κατοικίες των Εσκιμώων είναι οι μόνες όπου δεν παρουσιάζονται ακάρεα οικιακής σκόνης, υπεύθυνα για πρόκληση αλλεργιών) μάλλον δεν αποτελεί εφικτή λύση; Το θέμα, που είναι όντως σημαντικό, λαμβάνει τώρα ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις με την έλευση της ωραιότερης για τους περισσότερους ανθρώπους αλλά όχι και για τους αλλεργικούς εποχής, της άνοιξης, οπότε και η γύρη των φυτών, «ένοχη» για πρόκληση αλλεργιών, έχει την «τιμητική» της. Ο γιατρός – αλλεργιολόγος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας κ. Δ. Παπαϊωάννου δίνει απλές αλλά σημαντικές συμβουλές που μπορούν να ακολουθηθούν από τα αλλεργικά άτομα, υπογραμμίζοντας όμως ότι ο κάθε ασθενής πρέπει να αντιμετωπίζεται μεμονωμένα. «Η αλλεργία δεν είναι μια αρρώστια αλλά εκφράζει ένα σύνολο διαφορετικών παθήσεων, διαφορετικών από την άποψη τόσο της αιτιολογίας και της διάγνωσης όσο και της θεραπευτικής προσέγγισης» αναφέρει ο ειδικός και συμπληρώνει: «Για τον λόγο αυτόν η έκφραση “έχω αλλεργία” δεν σημαίνει σχεδόν τίποτε αν δεν συγκεκριμενοποιηθεί η πάθηση».
* Για τα άτομα που αντιμετωπίζουν πρόβλημα αναπνευστικής αλλεργίας συνιστάται η αποφυγή της άθλησης σε ανοιχτούς χώρους πρασίνου και η επιλογή άσκησης σε κλειστές πισίνες ή γυμναστήρια. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι ανοιχτοί χώροι στις μεγάλες πόλεις είναι ακόμη πιο επιβαρημένοι λόγω της μόλυνσης της ατμόσφαιρας, η οποία θεωρείται πέρα από κάθε αμφιβολία επιβαρυντικός παράγοντας για την εκδήλωση άσθματος, ενώ πολλοί ειδικοί τη θεωρούν ακόμη και αιτιολογικό παράγοντα για την εμφάνιση της νόσου. Πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη σε ασθματικά παιδιά και δημοσιεύθηκε στην έγκριτη επιθεώρηση «The Lancet» έδειξε ότι όσα συνήθιζαν να αθλούνται σε περιοχές «πλούσιες» σε όζον και άλλους ρυπογόνους παράγοντες παρουσίασαν πολύ πιο έντονα συμπτώματα της νόσου σε σύγκριση με όσα ασκούνταν σε πιο «καθαρό» περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση έχει επιβεβαιωθεί ότι η ρύπανση προκαλεί βλάβες στους βρόγχους καθώς βοηθά τη διείσδυση των αλλεργιογόνων σε αυτούς.
* Αποφυγή της λήψης τροφών που θεωρείται ότι προκαλούν τροφικές αλλεργίες συχνότερα από άλλες, όπως είναι το γάλα και το αβγό για τα μικρά παιδιά, καθώς και οι ξηροί καρποί, το ψάρι και τα θαλασσινά οστρακοειδή για τους ενηλίκους. Από τα φρούτα τα σύκα και το σταφύλι θεωρούνται πιο επικίνδυνα για πρόκληση τροφικής αλλεργίας.
* Σημαντικό πρόβλημα αλλεργίας ως και αλλεργικό σοκ που, αν δεν αντιμετωπισθεί εγκαίρως, μπορεί να αποβεί μοιραίο για τη ζωή του ατόμου είναι δυνατόν να προκαλέσει το δηλητήριο εντόμων όπως οι σφήκες και οι μέλισσες. Τα άτομα με τη συγκεκριμένη μορφή αλλεργίας πρέπει να αποφεύγουν να φορούν αρώματα ή αντηλιακά λάδια και χαλαρά ρούχα με έντονα χρώματα ή σχέδια, ενώ συνιστάται να κρατούν τα παράθυρα κλειστά κατά τη διάρκεια της ημέρας και να τοποθετούν σήτες σε αυτά.
* Ιδιαίτερη προσοχή σε φάρμακα που έχει φανεί ότι προκαλούν φαρμακευτικές αλλεργίες σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό συγκριτικά με άλλα. Μελέτη σε έλληνες ασθενείς με φαρμακευτική αλλεργία που εκδηλώθηκε κυρίως με αντιδράσεις από το δέρμα έδειξε τους κύριους «ενόχους» μεταξύ των φαρμακευτικών σκευασμάτων. Αυτοί ήταν: αντιμικροβιακά και αντιβιοτικά φάρμακα στο 50% των ασθενών και αναλγητικά – αντιπυρετικά, συμπεριλαμβανομένων της ασπιρίνης και των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, στο 40% των ασθενών. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τους ασθενείς αυτούς ποσοστό της τάξεως του 10% εμφάνισε σοβαρές κλινικές εκδηλώσεις από τη φαρμακευτική αλλεργία.
Φυτά: οι φίλοι που γίνονται «εχθροί»
Οι αλλεργιολόγοι αλλά και οι βοτανολόγοι αναφέρουν ότι, αν και τα φυτά αποτελούν «ανάσα» ζωής τόσο μέσα στα σπίτια όσο και στις πόλεις δεσμεύοντας το διοξείδιο του άνθρακα και «πλουτίζοντας» την ατμόσφαιρα με οξυγόνο, στις περιπτώσεις των αλλεργικών ατόμων ορισμένα εξ αυτών μπορεί και να μετατραπούν από «φίλους» σε «εχθρούς» για την υγεία. Μέσα στο σπίτι «ένοχοι» για αλλεργίες θεωρούνται ο φίκος βενιαμίν, το σπαθίφυλλο και η αμαρυλλίδα. Σημαντικό επίσης είναι στις μεγάλες πόλεις όπου όλοι ζητούν – δικαίως – περισσότερους χώρους πρασίνου να λαμβάνονται υπόψη τα αλλεργικά άτομα πριν από τη φύτευση. Για παράδειγμα, σε αρκετά πάρκα ή και σε ιδιωτικούς κήπους φυτεύονται κυπαρίσσια, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των αλλεργιών οι οποίες προκαλούνται από τη γύρη του συγκεκριμένου είδους. Συγχρόνως η γύρη φυτών και δένδρων όπως το περδικάκι (ή περδικούλι ή αγριοβασιλικός), η ελιά ή η τσουκνίδα δημιουργούν προβλήματα αλλεργίας. Για τον λόγο αυτόν θα ήταν σωστό να προτιμώνται είδη που δεν συνηθίζουν να προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις, όπως είναι τα πεύκα (είδος παρεξηγημένο καθώς δεν αποτελεί έντονο αλλεργιογόνο αφού η γύρη του, που είναι μεγάλη και βαριά, πέφτει συνήθως κάτω από το δένδρο και δύσκολα μεταφέρεται με τον αέρα), οι πορτοκαλιές, οι λεμονιές, οι φοίνικες, οι ροδακινιές ή οι αμυγδαλιές.
