Με έμφαση στην κωμωδία ο σκηνικός χειμώνας υπόσχεται αμφίβολη ποιότητα αλλά προσφέρει άφθονη ποσότητα θεάτρου
Η Πέμυ Ζούνη και ο Γρηγόρης Βαλτινός, για τρίτη χρονιά μαζί στο θέατρο «Λαμπέτη», επιμένουν στο ένα έργο και δεν ενδίδουν στο πολλαπλό ρεπερτόριο
Σε λιγότερο από οκτώ μήνες οι θεατρικές σκηνές της Αθήνας θα φιλοξενήσουν 120, τουλάχιστον, παραστάσεις: το πρώτο συμπέρασμα της χειμερινής περιόδου μοιάζει απειλητικό και μεταφράζεται σε «θέατρο μέρα παρά μέρα». Με την κωμωδία να κυριαρχεί, ο φετινός χειμώνας διαθέτει λίγο (ή και πολύ) από όλα, ενώ ο Κάρλο Γκολντόνι φαίνεται να έχει την τιμητική του. Ακολουθούν ο Σαίξπηρ και ο Στρίντμπεργκ, καθώς και οι Ιονέσκο, Πίντερ και Χάινερ Μίλερ. Η χρονιά διαθέτει επίσης Ο’ Νιλ, Τσέχοφ και Ντε Λακλό, Ζολά και Μπέκετ, Γκαίτε και Αλμπι, ενώ δεν λείπουν ο Ουγκό, ο Σέπαρντ, ο Σίλερ, ο Μάμετ, ο Μποντ, ο Ντε Φίλιππο αλλά και ο Ιψεν. Ούτε το ελληνικό έργο απέχει του φετινού θεατρικού χάρτη, αν και παραμένει περιορισμένο.
Οι θίασοι στοχεύουν στην ποικιλία και στην ποσότητα: από το ένα άκρο φθάσαμε στο άλλο. Μέσα στην τελευταία πενταετία, ένα ένα τα θέατρα εγκαταλείπουν το παραδοσιακό είδος «μια παράσταση, μια σεζόν» και πολλαπλασιάζουν τις σκηνές τους. Η ίδια σκηνή γίνεται «Κεντρική» και «Β’ σκηνή»Ω έργο στήνεται στο ισόγειο, στον πρώτο όροφο αλλά και στον δεύτερο, στο υπόγειο αλλά και στο γκαράζ, στην ταράτσα και στο πατάρι, στην αποθήκη και στον εξώστη,… στον κήπο και στη βεράντα.
Αυτός ο πολλαπλασιασμός είναι επόμενο να αναστατώσει το ελληνικό θέατρο. Στα «πλην» (τηρουμένων των αναλογιών και των εξαιρέσεων) εντάσσονται οι θίασοι και οι θιασάρχες που γεννιούνται εκ του μηδενός (όπως ο νεοσυσταθείς θίασος του Στράτου Τζώρτζογλου και του Κωνσταντίνου Καζάκου στο θέατρο «Τζένη Καρέζη» με τις «Επικίνδυνες Σχέσεις» του Λακλό, σε σκηνοθεσία Κώστα Καζάκου), οι ηθοποιοί που σκηνοθετούν ή παρουσιάζουν τα δικά τους έργα (όπως η Νίκη Τριανταφυλλίδη η οποία στο δικό της θέατρο ανεβάζει δικό της έργο, τη «Μαγιάτικη νύχτα», σε δική της σκηνοθεσία με την ίδια πρωταγωνίστρια), καθώς και οι τηλεοπτικοί θίασοι που ανατέλλουν με ένα σίριαλ και δύουν μαζί με αυτό, είδος που φέτος φαίνεται να απουσιάζει.
Στα «συν» πρέπει να υπολογίσουμε ότι αυτή η πολυφωνία έφερε στην επιφάνεια τη νέα γενιά ταλαντούχων καλλιτεχνών, ηθοποιών και σκηνοθετών, που οι μεγάλες σκηνές δεν θα τους φιλοξενούσαν εύκολα στο ξεκίνημά τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους σκηνοθέτες Νικαίτη Κοντούρη, Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, Βαρβάρα Μαυρομμάτη, Κωνσταντίνο Αρβανιτάκη, Θωμά Μοσχόπουλο, Πέρη Μιχαηλίδη, Μιχαήλ Μαρμαρινό, Βασίλη Νικολαΐδη, Στάθη Λιβαθηνό και τους ηθοποιούς Αρη Λεμπεσόπουλο και Αμαλία Μουτούση. Στα θετικά συνυπολογίζεται και η γνωριμία του ελληνικού κοινού με συγγραφείς και έργα που «από χέρι» αφορούσαν λίγους, όπως, μεταξύ άλλων, ο Μπερνάρ Μαρί Κολτές, ο Στίβεν Μπέρκοφ, ο Ντέιβιντ Μάμετ ή ο Χάινερ Μίλερ.
Αυτό που άλλοτε (και τώρα) έκαναν το Εθνικό Θέατρο (με τις σκηνές του) αλλά και το Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν (στην αρχή μόνο με το Υπόγειο και ύστερα με το Θέατρο της οδού Φρυνίχου) ακολουθούν σήμερα πολλά από τα ελεύθερα θέατρα. Η πρόσφατη επιχορήγηση από το ΥΠΠΟ (συνολικού ύψους ενός δισεκατομμυρίου δραχμών) ήρθε να επιβραβεύσει αυτές τις προσπάθειες, οι οποίες πολλαπλασιάζονται επικινδύνως.
Την αρχή που έκανε ο Γιάννης Χουβαρδάς με το Θέατρο του Νότου, το 1991 στο «Αμόρε» (ο οποίος συνεχίζει να κινείται στο ίδιο μοντέλο), πολλοί ακολούθησαν στην περιφέρεια αλλά προσφάτως και στο κέντρο. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, επίσης, πολλοί θίασοι, μικροί και περιθωριακοί τότε, απέκτησαν τη δική τους στέγη, οπότε και άρχισαν να στήνουν το ρεπερτόριό τους. Φέτος τα περισσότερα θέατρα προτείνουν εναλλασσόμενο ρεπερτόριο. Από δύο και ως επτά έργα θα παρουσιάσουν τα θέατρα: Εμπρός, Απλό, Στοά, Ανοιχτό, Ερευνας, Οδού Κυκλάδων, Οδού Κεφαλληνίας, Ριάλτο, Αθηνά, Κάτια Δανδουλάκη, Αλκυονίς, Των Καιρών, Νίκης Τριανταφυλλίδη, Κνωσός, Τεχνονώρος, Κέα, Ηλιου, Ημέρας, Αττις, Οδού Ερμού, Αντιθέατρο.
Μειοψηφία πλέον αποτελούν οι πλέον παραδοσιακοί θίασοι, που δεν ενέδωσαν στο πολλαπλό ρεπερτόριο. Από το κλασικό ρεπερτόριο ξεχωρίζουν η Κατερίνα Μαραγκού που με τον Πέτρο Φυσσούν ανεβάζουν το έργο του Ο’Νιλ «Πόθοι κάτω από τις λεύκες» (Αθηνών), ο Σπύρος Ευαγγελάτος που σκηνοθετεί τη «Μαρία Στιούαρτ» του Σίλερ με τις Λήδα Τασοπούλου και Μαρία Σκούντζου (Αμφι-Θέατρο), ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ με τη Νόνικα Γαληνέα στον «Χορό του Θανάτου» του Στρίντμπεργκ (Ιλίσια).
Εργα του σύγχρονου ρεπερτορίου θα παρουσιάσουν ο Τάκης Βουτέρης και οι Μάνος Βακούσης και Στάθης Λιβαθηνό με το έργο του Σαμ Σέπαρντ «Αγρια Δύση» (Εξαρχείων), ο θίασος Πέμυς Ζούνη – Γρηγόρη Βαλτινού και Σταύρου Ζαλμά με «Το στοίχημα» (Λαμπέτη), ο Δάνης Κατρανίδης με τη Φιλαρέτη Κομνηνού στο «Παιχνίδι της μοναξιάς» του Γουίλιαμ Γκίμπσον (Αλφα) ενώ κωμωδίες και σάτιρες προτείνουν η Ξένια Καλογεροπούλου με τις «Υπηρέτριες» του Γκολντόνι σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου (Πόρτα), οι Αννα Παναγιωτοπούλου – Μίρκα Παπακωνσταντίνου – Μίμης Χρυσομάλλης με τους «Τρομερούς γονείς» του Κοκτό, ο θίασος του Νικήτα Τσακίρογλου και της Χρυσούλας Διαβάτη με τη «Γυναίκα με τις παραισθήσεις» (Διάνα), ο Γιάννης Μπέζος με τη Ναταλία Τσαλίκη στη «Λοκαντιέρα» του Γκολντόνι (Αναλυτή), η Σμαρούλα Γιούλη στη «Φιλουμένα Μαρτουράνο» με τον Αντώνη Θεοδωρακόπουλο (Διονύσια), η Μάρθα Καραγιάννη με την Χριστίνα Θεοδωροπούλου το «Χαμάμ γυναικών» στο Μπρόντγουεϊ.
Το ελληνικό έργο επιλέγουν η Ελένη Κούρκουλα με τον Κώστα Ρηγόπουλο στο «Καληνύχτα Μαργαρίτα», ο Σταμάτης Φασουλής με την καινούργια κωμωδία των Ρέππα – Παπαθανασίου (Βεάκη), η Μιμή Ντενίση με τη «Θεοδώρα» στο Ακροπόλ, ο Λάκης Λαζόπουλος με την «Κυριακή των παπουτσιών» (Αλίκη), η Δήμητρα Παπαδοπούλου με δική της κωμωδία και την Ελένη Ράντου (Αμιράλ).
Λίγο προτού η αυλαία του φετινού χειμώνα σηκωθεί για τις 120 και πλέον παραστάσεις, παραμένει ζητούμενο η προσέλευση και η ανταπόκριση του κοινού. Τα θέατρα, με πρόσχημα την ποιότητα ή την ποικιλία, με εχέγγυα την ως τώρα πορεία τους, τους σημαντικούς συγγραφείς, τους προκλητικούς θιάσους ή τα «προχωρημένα» έργα τους, εκτίθενται από σκηνής. Η παράσταση αρχίζει… Πού θα ηχήσουν τα όργανα εφέτος; Η περιοχή γύρω από το Γκάζι προβλέπεται να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον του κοινού αλλά και η Πλάκα εμφανίζει ξαφνική κινητικότητα
Μετά από 17 χρόνια ο Γιώργος Νταλάρας επιστρέφει στη νύχτα ενώ η Δήμητρα Γαλάνη μεταφέρει το πρόγραμμά της από το «Χάραμα» Καισαριανής στον «Μύλο» Θεσσαλονίκης
Εκρηξη σχημάτων πενταμήνου διαρκείας από τα μέσα του Οκτωβρίου στο κέντρο και στην περιφέρεια. Πρωταγωνιστής δεν είναι η παραλία αλλά το Γκάζι. Η περιοχή που, αναβαθμισμένη, διεκδικεί την προτίμηση της νεολαίας δεν έχει εφέτος τον Νότη Σφακιανάκη αλλά τον Σάκη Ρουβά. Ο Notis εγκατέλειψε το «Γκάζι» για να δοκιμάσει τις αντοχές των σουξέ του σε έναν πιο συμβατικό χώρο, το πρώην Rex, που πλέον θα λέγεται «Rex – Oasis». Αλλάζει όνομα και το «Γκάζι» όμως. Ως «Χάος» θα υποδεχθεί την Αννα Βίσση και το έτερον μετά τον Σφακιανάκη είδωλο της νεολαίας τον Ρουβά. Αν η νεολαία που αγαπάει τα σουξέ ξοδέψει την ενέργειά της στο «Χάος», οι υπόλοιποι θα την διοχετεύσουν ενδεχομένως στην «Ιερά Οδό»: έναν καινούργιο χώρο, χιλίων τετραγωνικών, που θα στεγάσει την επιστροφή του Γιώργου Νταλάρα στα κέντρα διασκεδάσεων 17 χρόνια μετά τις εμφανίσεις του στις μπουάτ της Πλάκας. Οι παραστάσεις θα αρχίσουν στα μέσα του Νοεμβρίου με εναλλασσόμενους τους φιλοξενούμενους καλλιτέχνες. Οι «Πυξ Λαξ» είναι οι πρώτοι γκεστ.
Καινούργιο είναι και το μαγαζί «Γραμμές», επίσης στο Γκάζι, που θα παρουσιάζει καλλιτέχνες από τη νέα ελληνική σκηνή σε εναλλασσόμενο πρόγραμμα. Μέχρι στιγμής σίγουρη θεωρείται η εμφάνιση εδώ της Μελίνας Κανά και της Λιζέτας Καλημέρη. Εναλλασσόμενο πρόγραμμα, πρακτική των τελευταίων χρόνων για ευνόητους λόγους, θα ακολουθήσει και το «Χαμάμ», ένας πολύ ατμοσφαιρικός χώρος στα Πετράλωνα. Πρεμιέρα στα μέσα του Οκτωβρίου με δύο τραγουδοποιούς: τον Γιώργο Ζήκα και τον Τάκη Μπουρμά. Αρκετά είναι και τα σχήματα που θα περάσουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα και από τη «Σφενδόνα» της Λ. Αλεξάνδρας. Ο Διονύσης Σαββόπουλος μαζί με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου στην πρώτη τους κοινή εμφάνιση. Γύρω στις γιορτές θα τραγουδήσει εδώ και τα καινούργια της τραγούδια η Ελευθερία Αρβανιτάκη. Η Αρβανιτάκη είχε εμφανιστεί στη «Σφενδόνα» και πέρυσι με φιλοξενούμενο καλλιτέχνη τον Ara Dinkjian των «Night Ark» (ο Ara θα έρθει για μία συναυλία στο «Ρόδον» στις 18 Οκτωβρίου).
Στο ανανεωμένο άλλωστε «Ρόδον» θα εμφανίζεται από τις 19 Δεκεμβρίου η Αλκηστις Πρωτοψάλτη με νέους τραγουδιστές.
Λίγα μέτρα πιο πάνω από τη «Σφενδόνα» είναι τα «9/8», όπου το λαϊκό τραγούδι θα διαδέχεται το λαϊκό ώσπου να βγει ο χειμώνας. Τώρα εμφανίζεται εκεί η Μαριώ από τη Θεσσαλονίκη με τη Λιζέτα Καλημέρη, ενώ αμέσως μετά τα μικρόφωνα θα πάρουν η Μαίρη Λίντα και ο Βαγγέλης Κορακάκης.
Εφέτος υπάρχει μια κινητικότητα και στην Πλάκα. Στη «Μέδουσα» το σχήμα είναι ενισχυμένο και λαϊκό. Η Κατερίνα Κούκα θα έχει δίπλα της δύο συνθέτες, τον Χρήστο Νικολόπουλο και τον Γιάννη Σπανό, δύο νέους τραγουδιστές, τον Γεράσιμο Ανδρεάτο και τον Δημήτρη Μπάση, και έναν χορογράφο, τον Κωσταντίνο Ρήγο. Στο «Zoom», της οδού Κυδαθηναίων, θα εμφανίζονται για ένα μήνα οι «Αγαμοι θύται» ξεκινώντας στις 11 Οκτωβρίου. Τραγούδια και καυστικά νούμερα για τρεις ώρες. Πώς γίνεται η «Οδύσσεια» του Ομήρου κωμωδία; Πού κάνουν clubbing οι συνταξιούχοι; Πώς αναλύει τον παλαιοκομματικό εκσυγχρονισμό η γιαγιά Ζαφείρω; Αυτά είναι μερικά μόνο από τα θέματα προς εξέταση. Ο Ιεροκλής Μιχαηλίδης με την εκλεκτή παρέα του και τον Ακη Σακελλαρίου σε φιλική συμμετοχή.
Οι «Αγαμοι θύται» «κατεβαίνουν» από τη Θεσσαλονίκη και η Δήμητρα Γαλάνη «ανεβαίνει» στη συμπρωτεύουσα όπου θα ξεχειμωνιάσει στον «Μύλο» (από τις 24 Οκτωβρίου) μαζί με τους μουσικούς της ΚΟΕΜ του Σταύρου Ξαρχάκου. Η δομή του προγράμματος που η Γαλάνη θα παρουσιάσει είναι αυτή που είχε στο «Χάραμα». Το δημοφιλές κέντρο της Καισαριανής θα φιλοξενήσει εφέτος τον Μανώλη Μητσιά.
Πού αλλού θα πάει εφέτος η νεολαία; Στα «13 φεγγάρια». Η Αναστασία Μουτσάτσου, ο Παντελής Θαλασσινός, η Αθηνά Μόραλη όπως και πέρυσι αλλά και ο Κώστας Μακεδόνας με τα καινούργια τραγούδια που του έγραψε ο Χρήστος Νικολόπουλος. Ετερον νεανικό σχήμα είναι αυτό που έφτιαξαν οι: Βασίλης Λέκκας, Κώστας Μάντζιος, Αρετή Μπέλλου για το μαγαζί «Μουσώνα», πρώην Diva (πίσω από το ξενοδοχείο Caravel). Στην ίδια περιοχή, στο «Taboo», θα εμφανίζεται η Τάνια Τσανακλίδου με τον Κώστα Μπίγαλη.
Το καταναλωτικό τραγούδι, τα σουξέ και τα χορευτικά θα δράσουν, ως συνήθως, στην παραλία και στη λεωφόρο Συγγρού. Ο Λευτέρης Πανταζής με τον Στέφανο Κορκολή και τη νεαρά Φιόνα θα συμπράξουν στο «Ποσειδώνιο». Η Καίτη Γαρμπή με τουλάχιστον τρία καλοκαιρινά σουξέ θα υποδεχθεί το κοινό της στο «Διογένης Παλάς» μαζί με τον επίσης επιρρεπή στα σουξέ Βασίλη Καρρά. Στη «Νεράιδα» οι κυρίες είναι πολλές: Βίκυ Μοσχολιού, Αντζελα Δημητρίου, Λίτσα Διαμάντη, Σαμπρίνα, Εφη Σαρρή. Στο κοινό δεν θα είναι μόνο άνδρες. Ο Χρήστος Δάντης με την Κατερίνα Τοπάζη θα τραγουδούν στη «Γέφυρα» στο Φαληρικό Δέλτα, ενώ ο Μάκης Χριστοδουλόπουλος και η Χριστίνα Μαραγκόζη στα «Νέα Δειλινά», στη Γλυφάδα. Στην ίδια περιοχή, στα «Αστέρια», θα εμφανιστούν οι «Ζιγκ – Ζαγκ» με την Κωνσταντίνα και τον Αγγελο Διονυσίου.
Αρχές Οκτωβρίου και δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί όλα τα σχήματα. Εκκρεμεί το πού θα εμφανιστεί η Χάρις Αλεξίου, η οποία όμως, δεν σκοπεύει να ξεκινήσει πριν από τα Χριστούγεννα. Αννα Βλαβιανού
