Σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές που οδήγησαν σε κλείσιμο δρόμων και σε αποκλεισμό εκατοντάδων χωριών, προβλήματα στην ηλεκτροδότηση και κερδοσκοπία με το πετρέλαιο έφερε στην επιφάνεια ο χιονιάς. H κυβέρνηση γλίστρησε στο χιόνι και έσπασε την… ετοιμοπόλεμη «γυάλινη» εικόνα που έδινε, τηλεοπτικά ιδίως, τις ημέρες πριν από την επέλαση του χιονιά, ο οποίος, άλλωστε, σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, δεν ήταν και τόσο ισχυρός. H Ιθάκη, η Κεφαλλονιά, η Ανατολική Αττική, ορισμένα νησιά του Αιγαίου και η Βόρεια Εύβοια παρέμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα – σε ορισμένες περιοχές και χωρίς νερό – και περίπου 450 χωριά αποκλεισμένα. Ακόμη και στην Αττική, σχεδόν από την αρχή των χιονοπτώσεων, με λίγους πόντους χιονιού, η κίνηση των οχημάτων σε ορισμένες περιοχές, όπως στο Γαλάτσι, στο Πολύγωνο, στο Χαλάνδρι, στα Βριλήσια, στα Μελίσσια, ακόμη και στον Λυκαβηττό, γινόταν μόνο με αλυσίδες.


H κυβέρνηση διά στόματος κυβερνητικού εκπροσώπου κ. Θ. Ρουσόπουλου παρά τα σοβαρά προβλήματα που παρουσιάζονται εμφανίζεται ικανοποιημένη με την κινητοποίηση της κρατικής μηχανής. «Ο κρατικός μηχανισμός κινείται αποτελεσματικά στη βάση ενός σχεδίου που είχε εγκαίρως εκπονηθεί» δήλωνε. Στο ίδιο μήκος κύματος ο υπουργός Εσωτερικών κ. Πρ. Παυλόπουλος την περασμένη Τετάρτη τόνιζε ότι «ο κρατικός μηχανισμός δουλεύει κανονικά, ιδιαίτερα προβλήματα δεν υπάρχουν». Οποία εξαίρεσις, η «σαλαμοποίηση» της Εθνικής Αθηνών – Θεσσαλονίκης, η άβατη οδός Κηφισιάς στην καρδιά της Αθήνας, τα παγωμένα σπιτικά της Κεφαλλονιάς που περίμεναν τους τεχνικούς της ΔΕΗ με το πλοίο της γραμμής, το οποίο δεν απέπλεε όμως από την Πάτρα λόγω της κακοκαιρίας – το πλοίο κάποτε έφθασε αλλά το νησί και κρυώνει, και φως δεν έχει ακόμη. Επρόκειτο για τυχαία γεγονότα, σύμφωνα με τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Γ. Σουφλιά. «Ηταν ένα τυχαίο γεγονός σύγκρουσης κάποιων αυτοκινήτων. Δίπλωσε κάποια νταλίκα» είπε ο υπουργός αναφερόμενος στο κλείσιμο της Εθνικής στα Τέμπη που έκοψε τη χώρα στα δύο για 18 ώρες. Κάποια νταλίκα που είχε προηγουμένως περάσει ανενόχλητη από τα διόδια χωρίς αντιολισθητικές αλυσίδες. Και προσέθεσε: «Τα τυχαία γεγονότα και αυτά που συνέβησαν είτε στα Τέμπη είτε στην Κεφαλλονιά δεν μπορεί να τα αποφύγει κανείς». Πάντως την ίδια ημέρα, βράδυ Τετάρτης, ο πρωθυπουργός κ. K. Καραμανλής σε ομιλία του σε εκδήλωση της Γραμματείας Γυναικών της ΝΔ έδειξε να μην ενστερνίζεται τους ισχυρισμούς ότι ο κρατικός μηχανισμός λειτούργησε άψογα, εκφράζοντας τη συμπάθειά του στους πολίτες, στις οικογένειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξαιτίας της κακοκαιρίας.


* «Τσάι και συμπάθεια»


Ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Π. Φούρλας, συντονισμένος επίσης στον ρυθμό τού «όλα πάνε καλά, όλα πάνε καλά», ανέδειξε σε μέγα επίτευγμα το γεγονός ότι παρείχαν νερό, κουβέρτες, σταφίδες, ψωμί, κρουασάν, χυμούς και τσάι στους αποκλεισμένους της εθνικής οδού. Πώς αλλιώς μπορεί να εκληφθεί παρά ως… μεγαλοψυχία αφού, όπως υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, «υπάρχει και θέμα ατομικής ευθύνης και προσωπικής ασυνειδησίας των πολιτών». «Αντε μη σας αφήσουμε νηστικούς και παγωμένους για να γίνει το μάθημα πάθημα» ίσως ήταν η προηγούμενη σκέψη της κυβέρνησης.


* Καζούρα


Το… μάθημά τους πάντως πήραν την Τρίτη το πρωί και εκατοντάδες γονείς στην Αθήνα που έστειλαν το πρωί τα παιδιά τους στο σχολείο αλλά ειδοποιήθηκαν ξαφνικά γύρω στις 11.30 π.μ. ότι πρέπει να τα πάρουν σπίτι. Τα σχολεία, όπως ανακοινώθηκε, θα έκλειναν, με αποτέλεσμα όσοι εργάζονταν να μην ξέρουν πώς να πάρουν τα παιδιά τους. Τα σχολεία παρέμειναν κλειστά ως και την Παρασκευή σε πολλές περιοχές της χώρας, ακόμη και σε ορισμένες στη Νομαρχία Αθηνών. Κλειστά παρέμειναν επίσης τα πανεπιστημιακά ιδρύματα και τα TEI της Αθήνας, όπου δεν έγιναν εξετάσεις, ενώ δεν λειτούργησαν ούτε τα δικαστήρια στην πρωτεύουσα.


Την ίδια ώρα τα λεωφορεία του ΟΑΣΑ σταματούσαν σε διάφορα σημεία προς τα βόρεια και ανατολικά προάστια της Αττικής εξαιτίας της ολισθηρότητας του χιονισμένου οδοστρώματος. Οι αρμόδιοι γνώριζαν ότι αυτού του είδους τα λεωφορεία που έχουμε προμηθευτεί δεν μπορούν να φορέσουν αντιολισθητικές αλυσίδες. Είναι κατασκευασμένα για κίνηση σε αστικό οδικό δίκτυο. Οι δρόμοι εντός αστικού ιστού, στο κέντρο μιας πρωτεύουσας, θεωρείται αυτονόητο ότι δεν κλείνουν με λίγους πόντους χιονιού, το οποίο οι αρμόδιοι πρέπει να καθαρίζουν ώστε να εξυπηρετούνται οι πολίτες στις μετακινήσεις τους μέσα στην πόλη…


Με τις πρώτες νιφάδες χιονιού έκλεισε ακόμη και η Λ. Κηφισιάς, όπου για τέσσερις ώρες έμειναν εγκλωβισμένοι οδηγοί στα οχήματά τους. Ηταν αρκετό ένα «δίπλωμα» νταλίκας λόγω ολισθηρότητας για να κλείσει το ρεύμα προς Αθήνα, ενώ από το θεραπευτήριο «Υγεία» και πάνω οι μετακινήσεις προϋπέθεταν αντιολισθητικές αλυσίδες. Τα ιδιωτικά αυτοκίνητα όμως κινούνταν με δυσκολία και σε πολλούς άλλους δρόμους της Αττικής καθώς τα εκχιονιστικά δεν επαρκούσαν. Κλειστός ο δρόμος προς Βαρνάβα, εμπόδισε τα συνεργεία της ΔΕΗ να επιδιορθώσουν τη βλάβη στο δίκτυο. Κλειστός και ο δρόμος προς τη χωματερή των Ανω Λιοσίων – ο Δήμος Αθηναίων έκανε έκκληση στους δημότες να μην κατεβάζουν τα σκουπίδια. Το crash test για την αποτελεσματικότητα των συνεργείων που εργάζονταν για να παραμείνουν οι δρόμοι ανοικτοί ήταν αρνητικό.


* «Ακραία φαινόμενα»


«Είναι ακραία τα καιρικά φαινόμενα που ζούμε και δεν είμαστε προετοιμασμένοι ως χώρα για τέτοιας έντασης κακοκαιρία» δήλωνε την περασμένη Τετάρτη ο υπουργός Δημόσιας Τάξης κ. Γ. Βουλγαράκης. Ετσι μπήκε στο παιχνίδι την περασμένη Τετάρτη και ο υπουργός Εργασίας κ. Π. Παναγιωτόπουλος, ο οποίος έκανε έκκληση στους εργοδότες με συνεργεία που κάνουν εξωτερικές δουλειές να περιορίσουν όσους εργάζονται στην ύπαιθρο, να μειώσουν όσο μπορούν την καταπόνησή τους και να αυξήσουν τα μέτρα προστασίας προσφέροντάς τους τη δυνατότητα να εκτίθενται λιγότερο στην επιδείνωση των καιρικών φαινομένων. «Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται ήδη και το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας και δεν θα θέλαμε να βρεθούμε στη δυσάρεστη θέση να πάρουμε περισσότερα μέτρα και να υπάρχουν και οι σχετικές κυρώσεις» προειδοποίησε ο κ. Παναγιωτόπουλος. Ναι, όλοι οι οικοδόμοι θα έριχναν μπετά με τον χιονιά… Καλά που προνόησε ο υπουργός να τους σταματήσει…


* Σχέδιο… Θου-Βου


Την ίδια ώρα ο κ. Ρουσόπουλος τόνιζε ότι ο κρατικός μηχανισμός κινείται αποτελεσματικά βάσει σχεδίου. Εν τούτοις, επεσήμανε ότι, «αν υπάρχουν ευθύνες, θα αποδοθούν». H καλή ημέρα όμως από το πρωί φαίνεται. Και δεν φάνηκε. Μέρες πριν οι αρμόδιοι, συναρμόδιοι και λοιποί ειδικοί παρήλαυναν στις τηλεοράσεις διαφημίζοντας ετοιμότητα και δημιουργώντας πανικό για την επικείμενη χιονοκαταστροφή. Το περίφημο Συντονιστικό Οργανο όμως της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ) συνεδρίασε την Κυριακή το βράδυ, λίγες ώρες πριν από την έναρξη των χιονοπτώσεων. H ΓΓΠΠ δεν είχε προγραμματίσει εγκαίρως την αποστολή αλατιού σε σχεδόν καμία νομαρχία της χώρας – κάτι που έπρεπε να έχει γίνει από τον Σεπτέμβριο. «Τρεις επιστολές είχα στείλει για αλάτι, την τελευταία τον Νοέμβριο, ζητώντας 400 τόνους αλατιού, αλλά δεν έστειλαν» λέει χαρακτηριστικά ο νομάρχης Πειραιά και αντιπρόεδρος της Ενωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδος (ENAE) κ. Γ. Μίχας. Και προσθέτει: «Αν δεν είχα πάει στις αλυκές Μεσολογγίου να πάρω το αλάτι, δεν θα είχαμε ούτε κόκκο».


Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ENAE, θα έπρεπε κάθε χρόνο να επιμερίζονται χρήματα στις νομαρχίες για πολιτική προστασία. «Οχι να τα κρατά ο κεντρικός μηχανισμός. Οταν υπάρξει ανάγκη, είναι πλέον αργά. H Εύβοια, η Φλώρινα, η Θεσπρωτία, η Κοζάνη, ο Πειραιάς και η Αθήνα δεν έχουν πάρει ακόμη ούτε ένα ευρώ για την ενοικίαση των μηχανημάτων που χρησιμοποίησαν στις περυσινές φυσικές καταστροφές (πλημμύρες στην οδό Χαλκίδας, στον Πειραιά κ.α.)» επισημαίνει ο κ. Μίχας. Μάλιστα τονίζει ότι στη Βόρεια Ελλάδα δεν έχουν την απαραίτητη τεχνική υποδομή (γκρέιντερ, φορτωτές κ.ά.), με χαρακτηριστική την περίπτωση της Φλώρινας, όπου για το σύνολο του οδικού δικτύου των 800 χιλιομέτρων δεν υπάρχουν παρά τρία-τέσσερα εκχιονιστικά μηχανήματα για διάνοιξη των αποκλεισμένων δρόμων. Σε έναν τέτοιον σχεδιασμό δεν ήταν έκπληξη η απουσία πρόνοιας για τους αστέγους.


«Δεήσεις» για ρεύμα και υστερία στους δέκτες




Οι χιονοθύελλες προκάλεσαν διακοπές στην ηλεκτροδότηση σε ορισμένες περιοχές της χώρας εξαιτίας βλαβών του εναέριου δικτύου μεταφοράς και διανομής αλλά δεν μπορεί να οφείλονται σε αυτές οι καθυστερήσεις στην αποκατάστασή τους. Και στο σημείο της αποκατάστασης των βλαβών η ΔΕΗ βεέθηκε έκθετη απέναντι στους καταναλωτές, οι οποίοι ξεπάγιασαν σε αρκετές περιοχές της χώρας. Οι Κεφαλλονίτες, βέβαια, τι να πουν; Βρέθηκαν να διεκδικούν το ρεκόρ της συσκότισης αφού ως το τέλος της εβδομάδας δεν είχαν αποκατασταθεί σε όλο το νησί οι βλάβες του δικτύου. Τα αντανακλαστικά των αρμοδίων πάγωσαν και στον Βαρνάβα, όπου η ΔΕΗ αναζητεί υπαιτίους για την πολύωρη καθυστέρηση στην επαναφορά του ρεύματος…


Αρμόδιοι, συναρμόδιοι και ειδικοί χιονολόγοι γέμισαν τις μικρές οθόνες εν όψει της προαναγγελθείσης χιονοεπέλασης, με κυβερνητικά στελέχη να διαφημίζουν την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού. Μέρες προτού ενσκήψει η κακοκαιρία η τηλεοπτική ειδησεογραφία είχε καλύψει στον χιονιά σημαντικές ειδήσεις. Το κλίμα υστερίας καλλιεργήθηκε με βάση τα μηχανάκια της AGB που τα τρέφει η αγωνία του τηλεθεατή. «Θύμα» του χιονιά έπεσαν και γεγονότα όπως η επίσκεψη του βρετανού υπουργού Εξωτερικών Τζακ Στρο στην Κύπρο εν όψει του νέου γύρου συνομιλιών σε Αθήνα και Αγκυρα, το προεκλογικό σκηνικό στην Παλαιστίνη, το νομοσχέδιο για την τροποποίηση του εκλογικού συστήματος στην τοπική αυτοδιοίκηση, η επίσημη επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια στην Ιταλία, το νομοσχέδιο για την εκποίηση των δημοσίων ακινήτων…