Η δύναμη της ποίησης
Μπορεί η ακμή της μελοποιημένης ποίησης να καταγράφηκε τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, ένας νεότερος συνθέτης όμως, ο Νίκος Ξυδάκης, αδιαφορώντας για την εξέλιξη των πραγμάτων επανασύνδεσε το νήμα με τη μεγάλη παράδοση του μεταπολεμικού έντεχνου τραγουδιού. Ο Ξυδάκης είναι ο πιο χειραφετημένος, ο πιο αυτόνομος συνθέτης μετά τους μεγάλους του έντεχνου (Χατζιδάκις, Θεοδωράκης). Ενας δημιουργός με μεγάλη συνέπεια σε αυτό που κάνει. Η αυθεντικότητά του τον έσωσε από την επανάληψη και την τυποποίηση. Ο Νίκος Ξυδάκης «παίζει» μόνος του, έξω από ρεύματα, τάσεις, μόδες της εποχής και δισκογραφικές κατευθύνσεις.
Στις δύο συναυλίες που θα δώσει ο Νίκος Ξυδάκης στο Μέγαρο Μουσικής μαζί με την Ελευθερία Αρβανιτάκη, ερμηνεύτρια λεπτών αποχρώσεων και ιδιαίτερου ηχοχρώματος, θα παρουσιάσει τα ποιήματα που επέλεξε να μελοποιήσει: Σαπφώ, Διονύσιο Σολωμό, Γεώργιο Βιζυηνό, Μιχάλη Γκανά, Θοδωρή Γκόνη. Με τη βοήθεια της 12μελούς ορχήστρας θα παρουσιάσει το ανέκδοτο έργο με τίτλο «Ασέα» (γενέτειρα του Νίκου Γκάτσου στον οποίο αφιερώνεται το έργο) σε στίχους Θοδωρή Γκόνη, αλλά και το «Ηρος Αγγελος» σε ποίηση Σαπφούς και απόδοση Οδυσσέα Ελύτη. Οι επιλογές των ποιητών είναι και αυτές ένα τόλμημα. Ο Βιζυηνός, που πρωτίστως είναι πεζογράφος και μετά ποιητής, είναι ίσως το πιο δύσκολο εγχείρημα του συνθέτη. Ο Ξυδάκης ψάχνει στην ποίηση μύθους, σύμβολα, ιστορικά πρόσωπα, χώρους. Παρατηρώντας κανείς τη μουσική του διαπιστώνει ότι η συνέχεια που υπάρχει εδώ υπάρχει και στον λόγο που μελοποιεί. Η μουσική του σε εισάγει με την πρώτη νότα σε ένα συγκεκριμένο κλίμα, σε μια ονειρική ατμόσφαιρα. Και τα λόγια σε ένα παραμύθι ξεχασμένο, που βρίσκει χαραμάδα στο μυαλό των ανθρώπων και προσφέρει διέξοδο από την τρέλα της καθημερινότητας.
Αυτή είναι η δεύτερη φορά που ο Ξυδάκης παρουσιάζει δουλειά του στο Μέγαρο Μουσικής. Είναι όμως η πρώτη φορά που παίζει στη μεγάλη αίθουσα, την Αίθουσα Φίλων της Μουσικής. Οι ζωντανές παρουσιάσεις πάντως των τραγουδιών του είχαν πάντα ως ζητούμενο την ποιότητα. Καλοδουλεμένες ορχήστρες, ιδιαίτερη επιλογή ρεπερτορίου. Ο Ξυδάκης δεν έβγαλε από το συρτάρι τις δύσκολες μουσικές του για να κάνει τον σοβαρό συνθέτη στο Μέγαρο Μουσικής. Βιζυηνό είχε παρουσιάσει και στις «Γραμμές» και στην «Ιερά Οδό» και στο «Μετρό», σε χώρους νυχτερινούς, του ποτού, του τσιγάρου και της διασκέδασης. Εδώ, όμως, σε αυτό τον χώρο έχει τη δυνατότητα να αυτοσχεδιάσει, να πειραματιστεί. Εχει την ευκολία της συγκεκριμένης ατμόσφαιρας, την καθαρότητα του χώρου, την εκ προοιμίου προσοχή του κοινού.
Μινιμαλιστής στη μουσική και στην ερμηνεία, ο Νίκος Ξυδάκης θα σταθεί στη σκηνή του Μεγάρου δίπλα στην Ελευθερία και θα πει με λόγια αληθινά το τραγούδι που εδώ και 20 χρόνια υποστηρίζει: το τραγούδι της απόλυτης διάρκειας.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Οι συναυλίες θα δοθούν στο Μέγαρο Μουσικής την Τρίτη και την Τετάρτη, στις 8.30 μ.μ.
