Τομή στο ασφαλιστικό σύστημα επιχειρεί για πρώτη φορά δικαστική απόφαση με την οποία κρίνεται ότι χιλιάδες εργοδότες αλλά και εργαζόμενοι δεν είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν στο ΙΚΑ ασφαλιστικές εισφορές. Η απόφαση που εκδόθηκε από το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών και φέρει τον αριθμό 73/98 θέτει σε νέα βάση την υποχρεωτική ασφάλιση και μεταβάλλει δεδομένα και καταστάσεις που εθεωρούντο ως σήμερα εκ των ων ουκ άνευ. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος», η συγκεκριμένη απόφαση (η δημοσίευσή της έγινε στις 8 Απριλίου) έχει προκαλέσει έντονους προβληματισμούς και αναταραχή στη διοίκηση του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ενώ η νομική της υπηρεσία προσπαθεί να θεμελιώσει επιχειρήματα για να στηρίξει το ισχύον καθεστώς.
Οι συνέπειες αυτής της απόφασης, όπως σχολίαζαν δικαστικοί κύκλοι, είναι και πολλές και σημαντικές. Χιλιάδες εργοδότες που κατέβαλλαν ασφαλιστικές εισφορές αλλά και εργαζόμενοι δίχως να υποχρεούνται θα προσφύγουν τώρα στα δικαστήρια και θα αξιώσουν από το ΙΚΑ την επιστροφή των καταβληθέντων (πρόκειται για ορισμένα δισ. δραχμές) ως αχρεωστήτως καταβληθέντων. Ας δούμε όμως ποια ήταν η αφορμή αλλά και η αιτία για να ασχοληθεί το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών με το φλέγον θέμα των ασφαλιστικών εισφορών και την κοινωνική ασφάλιση εν γένει. Το έναυσμα αποτέλεσε μια προσφυγή που υποβλήθηκε από μια εταιρεία στην ιδιοκτησία της οποίας ανήκουν ιδιωτικά φροντιστήρια για την προετοιμασία των μαθητών για την ανώτατη εκπαίδευση.
Στην προσφυγή υποστηριζόταν μεταξύ άλλων ότι παρανόμως επιβάλλεται υποχρέωση ασφάλισης στο ΙΚΑ των καθηγητών που εργάζονται στα ιδιωτικά φροντιστήρια, αν και οι ίδιοι έχουν ασφαλιστεί ως ελεύθεροι επαγγελματίες (πληρώνονται με δελτίο παροχής) στο ΤΕΒΕ. Νόμος μάλιστα που ψηφίστηκε το 1995 (πρόκειται για τον 2335/95) επέβαλε υποχρεωτικώς ασφάλιση στο ΙΚΑ και για εκείνους που έχουν ήδη ασφαλιστεί σε άλλο ταμείο. Στο δικαστήριο επισημάνθηκε από την πλευρά εκείνων που προσέφυγαν ζητώντας να απαλλαγούν της υποχρέωσης να πληρώνουν ΙΚΑ ότι για να υπαχθεί κανείς στην ασφαλιστική ομπρέλα του Ιδρύματος θα πρέπει να αποδειχθεί, χωρίς καμιά αμφιβολία, ότι παρέχει εξηρτημένη εργασία και δεν ενεργεί ως ελεύθερος επαγγελματίας παρέχοντας την εργασία του.
Αντίθετα το ΙΚΑ υπεραμύνθηκε της άποψης ότι το γεγονός πως κάποιος πληρώνεται με δελτίο παροχής, έχει ασφάλιση σε άλλο ταμείο, δεν σημαίνει ότι απαλλάσσεται της ασφάλισής του προς το Ιδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Το Δικαστήριο όμως έκρινε ότι όταν υπάρχει ασφάλιση σε άλλο ταμείο, όταν οι αμοιβές υπερβαίνουν κατά πολύ εκείνες που καθορίζονται ως μηνιαίος μισθός, όταν ο εργαζόμενος πληρώνεται με δελτίο παροχής, τότε δεν είναι υποχρεωμένος ούτε ο ίδιος ούτε ο εργοδότης του να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές στο ΙΚΑ.
Αν η απόφαση δεν ανατραπεί σε δεύτερο βαθμό είναι βέβαιον ότι το ΙΚΑ, που χάνει δισεκατομμύρια δραχμές, θα ασκήσει έφεση , τότε θα δημιουργηθούν νέα δεδομένα στον ευαίσθητο χώρο των κοινωνικών ασφαλίσεων, ενώ τώρα χιλιάδες εργοδότες, εργαζόμενοι αλλά και το ΙΚΑ αναμένουν με έντονο ενδιαφέρον τις εξελίξεις καθώς ώσπου να εκκαθαριστεί δικαστικά η υπόθεση εισφορές δεν θα καταβάλλονται από χιλιάδες εργοδότες και εργαζομένους, όπως ιδιοκτήτες φροντιστηρίων, βιοτέχνες, ιδιοκτήτες φροντιστηρίων ξένων γλωσσών και χιλιάδες εργαζομένους που έχουν ασφάλεια και σε άλλο ταμείο και πληρώνουν εισφορές και στο ΙΚΑ.
Ο επίκουρος καθηγητής του Εργατικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Α. Μητρόπουλος, από τον οποίο ζητήσαμε να σχολιάσει την απόφαση, δηλώνει ότι «είναι σημαντικότατη η απόφαση καθώς ανατρέπει την ως τώρα πρακτική των υπηρεσιών του ΙΚΑ κατά πολλών χιλιάδων επαγγελματιών, που απαιτούσε ασφαλιστικές εισφορές από εργοδότες και εργαζομένους ανεξαρτήτως του αν υπήρχε για την ίδια εργασία ασφάλιση σε άλλο ταμείο και ανεξαρτήτως του αν η συγκεκριμένη εργασία ήταν εξαρτημένη ή εργασία ανεξάρτητων υπηρεσιών που από τη φύση της μπορούσε να μην ασφαλίζεται στο ΙΚΑ».
