Ψ
ΗΛΑ σηκώνουν τα χέρια τους οι ειδικοί επιστήμονες που αναζητούν λύσεις για την αντιπλημμυρική προστασία της πρωτεύουσας. Καταγράφοντας για λογαριασμό του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ τις αλλοιώσεις που υπέστησαν τις τελευταίες δεκαετίες τα ρέματα της Αττικής από τον ανθρώπινο παράγοντα, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ζημιές είναι ανεπανόρθωτες και γι’ αυτό προτείνουν λύσεις απελπισίας.


Ο Ποδονίφτης, ένα από τα μεγαλύτερα ρέματα της Αττικής, που έγινε ευρύτατα γνωστό πριν από δύο χρόνια όταν έπνιξε στη λάσπη την Αττική, έχει καλυφθεί σε ποσοστό 50%. Στη λεκάνη απορροής η δομημένη επιφάνεια αυξήθηκε κατά 170% τα τελευταία 50 χρόνια: ενώ το 1945 κάλυπτε το 22% της συνολικής έκτασης της λεκάνης απορροής, σήμερα καλύπτει το 60%! Αντιθέτως, η δασική έκταση, που λειτουργεί σαν φυσικό σφουγγάρι, το διάστημα αυτό παρουσίασε μείωση 70%.


Οι εν λόγω αλλαγές που συντελέστηκαν την τελευταία πεντηκονταετία έχουν περιορίσει δραστικά τα περιθώρια παρεμβάσεων μεγάλης κλίμακας, όπως είναι τα αντιπλημμυρικά και αποστραγγιστικά έργα. Ολα τα σχέδια και οι… καλές προθέσεις σκοντάφτουν στη «διαμορφωμένη κατάσταση» των ρεμάτων.


Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν οι επιστήμονες του τμήματος Αγρονόμων – Τοπογράφων Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), που για λογαριασμό του ΥΠΕΧΩΔΕ εδώ και δύο χρόνια αναζητούν λύσεις για τη σωτηρία της Αττικής από τις καταστροφικές πλημμύρες. Οπως προκύπτει από το μελέτη που εκπόνησε για το ΥΠΕΧΩΔΕ το εργαστήριο εγγειοβελτιωτικών έργων και διαχείρισης υδατικών πόρων ­ υπό τις οδηγίες του καθηγητή κ. Γ. Τσακίρη ­, για τη «διευθέτηση των ρεμάτων της Πικροδάφνης και του Ποδονίφτη», η αντιπλημμυρική θωράκιση της Αττικής θα αρχίσει από τις… υδρορροές των σπιτιών!


Δεν πρόκειται για σκωπτικό λογοπαίγνιο. Εκεί συγκλίνουν οι προτάσεις των ειδικών επιστημόνων για την εξασθένηση των ορμητικών χειμάρρων που δημιουργούνται στο πρώτο ψιλόβροχο. «Τις ώρες αιχμής τα νερά από τις στέγες των σπιτιών πρέπει να διοχετεύονται μέσω των υδρορροών σε βαρέλια ή σε υπόγειες δεξαμενές»!


Οσον αφορά τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στο πεδινό μέρος της λεκάνης απορροής; Εκεί, σύμφωνα με τους ερευνητές του ΕΜΠ, «θα πρέπει να ληφθούν μέτρα μείωσης της πλημμυρικής αιχμής με χρήση προσωρινών ταμιευτήρων. Θα πρέπει να εντοπιστούν περιοχές, όπως πάρκα και αθλητικές εγκαταστάσεις, οι οποίες σε περίπτωση πλημμύρας να κατακλύζονται προσωρινά με νερό προκειμένου να έχουμε μείωση της αιχμής της πλημμύρας»!.


Η λήψη αυτών των μέτρων, που εν πρώτοις μοιάζουν με σταγόνα στον ωκεανό, όπως εξηγεί ο κ. Τσακίρης, οφείλεται στις ιδιαιτερότητες που κατεγράφησαν στην περιοχή. «Διαπιστώσαμε ότι στην περίπτωση του Ποδονίφτη το ορεινό τμήμα δεν διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, όπως συμβαίνει στα περισσότερα ρέματα. Τα έργα που προτείνουμε για το ορεινό τμήμα δεν αναμένεται να είναι πολύ σημαντικά. Παρ’ όλα αυτά κρίνουμε σκόπιμη τη λήψη μέτρων για τον έλεγχο της μεταφοράς φερτών υλικών και την προστασία του εδάφους από τη διάβρωση».


Χαρακτηριστικό είναι ότι από την καταγραφή της περιοχής διαπιστώθηκε επίσης ότι «πολλές βιομηχανίες και βιοτεχνίες που χτίστηκαν κοντά στο ρέμα του Ποδονίφτη χρησιμοποιούν συστηματικά το ρέμα για την απομάκρυνση των αποβλήτων τους! Σύμφωνα με τα αποτελέσματα διπλωματικής εργασίας που εκπόνησαν για το ΕΜΠ οι κυρίες Δέσποινα Μιχάλογλου και Μαρία Πικούνη, το 3,32% της λεκάνης απορροής καλύπτεται σήμερα από βιομηχανικές μονάδες. «Με τον τρόπο αυτό το ρέμα που βρισκόταν μέσα στην αστική περιοχή της λεκάνης απορροής καλύφθηκε και εξαφανίστηκε κάτω από όγκους μπετόν, μπαζών και σκουπιδιών».


Για τους λόγους αυτούς, προσθέτει ο κ. Τσακίρης, είναι επιτακτική ανάγκη η προστασία και η άμεση επέμβαση στο ρέμα του Ποδονίφτη, το οποίο έχει χάσει τον φυσικό του χαρακτήρα. «Εστω και τώρα, για παράδειγμα, θα πρέπει να μη συνεχίσουμε να μεγαλώνουμε τους συντελεστές δόμησης. Αρκεί να αναφερθεί ότι αν είχαμε στην Αττική τη βροχή της Κορίνθου, θα γινόταν βιβλική καταστροφή. Η Αττική πλημμυρίζει όταν το ύψος της βροχής είναι 120 χιλιοστά. Στην Κόρινθο είχαμε 300 χιλιοστά»!