Μετά την τεράστια επιτυχία του «Πάρτυ» θα ήταν εύλογο να αναρωτηθεί κανείς αν η Billie Kark θα βάδιζε ξανά στα μονοπάτια του υπέροχου EP με τίτλο «TZINDA» (το οποίο κυκλοφόρησε το 2023 γεμάτο ατμοσφαιρικά κομμάτια που αντλούσαν έμπνευση από την ηπειρώτικη μουσική) ή αν θα δινόταν ολόψυχα στην electropop. Με το ολοκαίνουργιο άλμπουμ «EREBOS» δίνει η ίδια την απάντηση: προτίμησε την πρώτη επιλογή και έβαλε ξανά την ελληνική παράδοση σε ηλεκτρονικό ηχητικό πλαίσιο. Με αφορμή την πρόσφατη αυτή κυκλοφορία το Βήμα μίλησε με τη νεαρή τραγουδίστρια και δημιουργό για τα καινούργια της τραγούδια, για το σκοτάδι ως μήτρα και για το πόσο δύσκολο είναι να κρατήσει μια σχέση στην εποχή μας. 

Ξέρεις, δεν θα ήταν περίεργο μετά την επιτυχία του «Πάρτυ» να περίμενε κάποιος από εσένα μια δουλειά πιο κοντά σε εκείνο το ύφος.

Εννοείται. Την περασμένη χρονιά έκανα διάφορες συνεργασίες πιο κοντά στο «Πάρτυ». Είχα κι εγώ την ανάγκη να δω – εφόσον αυτό το πράγμα πάει καλά – αν όντως με γεμίζει και με ικανοποιεί, αν είναι κάτι που μπορώ να κάνω παράλληλα. Νομίζω ωστόσο ότι πιο πολύ παραστρατήματα θα χαρακτήριζα αυτές τις απόπειρες, οι οποίες πηγάζουν από την ανάγκη μου να παίζω με διάφορα είδη και να μην περιορίζομαι σε κάτι συγκεκριμένο. Επομένως θα μπορούσαμε να πούμε ότι το «EREBOS» είναι κατά κάποιον τρόπο επιστροφή στις ρίζες. Ισως είναι μια λίγο πιο στιβαρή προσπάθεια. Τσιλιμπούρδισα από εδώ κι από εκεί, αλλά επέστρεψα στον εαυτό μου.

Θα ήθελα να μου πεις λίγα λόγια για τον τίτλο.

Λοιπόν, τον τίτλο τον βρήκε το αγόρι μου, σε μια φάση που είχα κολλήσει και δεν ήξερα πώς να ονομάσω το άλμπουμ. Σκεφτόμουν διάφορα πράγματα, «Υπνος», «Λήθη», ήθελα μια ελληνική λέξη που να συμπυκνώνει πολλά. Το «έρεβος» ταίριαξε τέλεια, γιατί είναι το βαθύ, απόλυτο σκοτάδι. Είναι η δεύτερη οντότητα που δημιουργείται στο Σύμπαν με βάση τη «Θεογονία» του Ησίοδου. Είναι παιδί του Χάους. Είναι μια σκοτεινή διάσταση που έχει ύλη. Μου αρέσει πάρα πολύ αυτή η έννοια. Γιατί μέσα από εκεί γεννιούνται τα πάντα. Εκανα πολλές σκέψεις, αναρωτήθηκα πόσες φορές χανόμαστε και εμείς στο σκοτάδι και πρέπει να βγούμε από αυτό, σκέφτηκα ότι κάποιες φορές μπορεί να είναι και παρηγορητικό, γιατί μας θυμίζει το πρωταρχικό μας στάδιο. Πιο πολύ δηλαδή το αντιμετωπίζω σαν μήτρα το σκοτάδι.

Ετσι όπως μου εξηγείτε το κόνσεπτ και γνωρίζοντας ότι έχετε εμπλακεί ενεργά στην αισθητική διαμόρφωση του δίσκου, θα ήθελα να σας ρωτήσω με ποιες ιδιότητες δουλέψατε πάνω σε αυτόν.

Είμαι η παραγωγός του, η συνθέτριά του, η ερμηνεύτριά του, είμαι creative director και παραγωγός και στο οπτικοακουστικό κομμάτι του…

Είσαι τα πάντα σχεδόν. Είναι θέμα συγκεντρωτισμού;

Δεν απολαμβάνω πλέον το να περνούν τα πάντα από τα χέρια μου. Ηταν περισσότερο θέμα ανάγκης – και, όπως είπες, συγκεντρωτισμού. Είναι μια πολύ μεγάλη παγίδα αυτό, γιατί θεωρείς ότι μόνο εσύ μπορείς και κανείς άλλος και προφανώς δεν μπορείς να είσαι το ίδιο καλός σε όλες τις πτυχές μιας δουλειάς. Φανερώνει έναν κρυφό εγωισμό, θεωρώ. Και είναι κάτι που, μετά από αυτή την εμπειρία, αποφάσισα ότι δεν θα το ξανακάνω, παρ’ όλο που απέδειξα στον εαυτό μου ότι μπορώ. Πιστεύω πως όταν μπαίνουν κι άλλοι άνθρωποι μέσα σε ένα project βάζει ο καθένας τη δική του σφραγίδα και ίσως κάποια πράγματα να γίνονται καλύτερα σε σχέση με το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη εμπλοκή ενός μόνο ατόμου.

Πες μου λίγα λόγια για τα τραγούδια.

Νομίζω πως πρώτα από όλα δημιουργήθηκε η «PROCEYXH». Eμπνεύστηκα πολύ από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων, από ένα κομμάτι του Κωνσταντίνου Βήτα που ακούγεται όταν παρουσιάζεται η ιστορία της Ελλάδας. Μου προκαλούσε πάντα τρομερό δέος και ήθελα να κάνω κάτι παρόμοιο. Οι στίχοι είναι όντως μια προσευχή, την οποία κάποια στιγμή είχα γράψει, και κόλλησαν πολύ ωραία. Το «MOIROLOI» παραπέμπει συνειδητά σε ηπειρώτικο μοιρολόι. Και είναι αφιερωμένο σε όλες τις μάνες που έχουν χάσει τα παιδιά τους. Επηρεάστηκα πολύ από την τραγωδία στα Τέμπη, αλλά και γενικότερα από το πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό στον κόσμο τα τελευταία χρόνια. Το «ALISMONO» έχει αυτούσια αποσπάσματα από μια χορωδία πολυφωνική από την Ηπειρο. Ισως είναι το πιο πειραματικό κομμάτι του δίσκου: έχει breakbeat, δεν τραγουδάω. Μου αρέσει πάρα πολύ, και ίσως τα επόμενα τραγούδια μου να κινηθούν προς αυτό το ύφος. Το «ΝΑΝΙΜ» είναι παραδοσιακό νανούρισμα από την Καππαδοκία. Το άκουσα πολύ μικρή σε μια παιδική παράσταση που αγαπάω και έχει μείνει στο μυαλό μου. Το «WAKE UP» είναι το πρώτο τραγούδι μου που γράφτηκε στα αγγλικά. Νομίζω ότι ήταν απλώς μια ανάγκη να κάνω κάτι που να μπορεί να το καταλάβει και κάποιος που δεν μιλάει ελληνικά. Το «FEGGARI KI ASTRA» είναι από τα τελευταία που έγραψα και το ξεχωρίζω γιατί μου φαίνεται απολαυστικό. Ειδικά το δεύτερο part του κομματιού που ανοίγει και γίνεται έτσι λίγο πιο αιθέριο. Είναι από τα κομμάτια μου που θα άκουγα κι εγώ μόνη μου – κι αυτό δεν το λέω συχνά.

Μέσα στα τελευταία χρόνια έχεις κάνει και συνεργασίες, και μάλιστα με ετερόκλητους καλλιτέχνες: από τον Leon of Athens και τη Γιάννα Τερζή μέχρι τον Papazò. Ποιο είναι το κριτήριό σου;

Αυτό που με ενδιαφέρει πιο πολύ είναι να μου φαίνεται ο άλλος καλός άνθρωπος. Δεν νομίζω ότι θα έκανα ποτέ μια συνεργασία με κάποιον με τον οποίο δεν νιώθω ότι μπορώ να επικοινωνήσω, όσο επιτυχημένος και αν είναι. Ολοι αυτοί με τους οποίους έχω συνεργαστεί είναι αγαπημένα μου πρόσωπα και έχω περάσει καλά μαζί τους – και ως προς τη συνεργασία και γνωρίζοντάς τους καλύτερα. Οπότε ναι, αυτό. Τους θαυμάζω πρώτα ως ανθρώπους και μετά ως καλλιτέχνες. Προφανώς και τους εκτιμώ και τους θαυμάζω για το έργο τους, το θεωρώ αυτονόητο αυτό, απλώς αν υπάρχει το ενδεχόμενο μιας σύμπραξης, η προτεραιότητά μου είναι αυτή: να ξέρω ότι αυτή η μουσική που μου αρέσει προέρχεται από μια ήρεμη και καλή ψυχή.

«Το Έρεβος είναι παιδί του Χάους. Είναι μια σκοτεινή διάσταση που έχει ύλη. Μου αρέσει πάρα πολύ αυτή η έννοια. Γιατί μέσα από εκεί γεννιούνται τα πάντα».

Να πούμε λίγα λόγια και για το «Αναρωτιέμαι», ένα τραγούδι σου το οποίο έκανε επιτυχία και αγαπήθηκε. Θα μπορούσες να είχες ακολουθήσει και αυτόν τον δρόμο…

Ναι, θα μπορούσα. Είναι πολύ αγαπημένο κομμάτι. Το έχω γράψει για το αγόρι μου, σε μια φάση που ήμουν πολύ ερωτευμένη και κάπως προσπαθούσα να προσεγγίσω τα δικά του ακούσματα, γιατί του αρέσουν πάρα πολύ τα λαϊκά, τα παραδοσιακά και το ρεμπέτικα τραγούδια. Αποπειράθηκα να δημιουργήσω κάτι που να ανταποκρίνεται στα γούστα του. Και νομίζω το πέτυχα. Δεν ξέρω ωστόσο αν θα μπορούσα να συνεχίσω προς αυτή την κατεύθυνση, δεδομένου ότι χρειάζεται εξειδίκευση και ιδιαίτερες γνώσεις πάνω στη μουσική, τις οποίες νιώθω ότι αυτή τη στιγμή δεν έχω. Αν δηλαδή ήθελα να πάω προς τα εκεί, θα έπρεπε πραγματικά να μελετήσω.

Μου φαίνεται πολύ τρυφερό αυτό που είπες για το αγόρι σου. Αλλά με συγκινεί και αυτό που λες για το πόσο στα σοβαρά παίρνεις τη μουσική δημιουργία.

Ναι. Και νιώθω απατεώνας πολλές φορές. Προέρχομαι από μια πολύ μουσική οικογένεια: η μαμά μου έχει κάνει σπουδές πάνω στο πιάνο, ο αδελφός μου είναι επαγγελματίας μουσικός με χρόνια σπουδών στο εξωτερικό. Παρ’όλο που έχω τελειώσει το μουσικό σχολείο, πολλά απ’ αυτά που ξέρω τα ξέρω εμπειρικά. Δεν έχω υψηλή τεχνική κατάρτιση, δεν ξέρω να παίζω κάποιο όργανο στην εντέλεια. Και πολύ συχνά αναρωτιέμαι: «Για ποιον λόγο να αναγνωρίζεται το δικό μου ταλέντο και να μην αναγνωρίζεται κάποιων άλλων ανθρώπων που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στη μελέτη;». Μετά έρχεται η απάντηση ότι ο καθένας ξεχωρίζει με τον δικό του διαφορετικό τρόπο. Θεωρώ όμως ότι είναι υποχρεωτικό, από τη στιγμή που έχεις κάνει μια επιτυχία, να φροντίσεις να καλλιεργήσεις τις δεξιότητες σου διότι μόνο έτσι δείχνεις πραγματικά σεβασμό στους συναδέλφους σου που το έχουν κάνει.

Πιστεύεις ότι, αν ήσουν άνδρας, θα ένιωθες την ίδια ανάγκη; Γιατί μου περιγράφεις κάτι που συμβαίνει συχνά στις γυναίκες. Αισθάνονται ότι πρέπει να «δικαιούνται» την επιτυχία, να προσπαθούν πάρα πολύ…

Θεωρώ ότι όλοι δικαιούμαστε τα πάντα, ανεξαρτήτως φύλου. Δεν νιώθω τόσο μεγάλη διαφορά ως προς το αν μου αξίζουν καλά πράγματα. Ξέρω όμως ότι πορεύομαι σε αυτόν τον πλανήτη με μια παραπάνω δόση ενοχών για την ύπαρξή μου. Ευτυχώς δεν συγχέω τόσο την ταυτότητά μου ως γυναίκα με το αν αξίζω πράγματα. Το δυσκολότερο πράγμα σε σχέση με το φύλο είναι ότι κινούμαι σε έναν ανδροκρατούμενο επαγγελματικό χώρο. Βέβαια, δεν είναι όλοι cis white males — αλλά ακόμα κι έτσι υπάρχει ένα έξτρα επίπεδο δυσκολίας. 

Μου έλεγες πριν ότι το «MOIROLOI» το εμπνεύστηκες από πράγματα που έχουν συμβεί πρόσφατα στην Ελλάδα και μας έχουν διαλύσει συναισθηματικά. Πώς στέκεσαι απέναντι σε όλες αυτές τις άσχημες ειδήσεις που μας κατακλύζουν σχεδόν καθημερινά, ως μια νέα δημιουργική γυναίκα, σε μια φάση της ζωής σου που θέλεις — και έχεις όρεξη — να κάνεις πολλά πράγματα; 

Με επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό. Σε σημείο που πολλές φορές, μέσα στην προηγούμενη χρονιά, νομίζω ότι πραγματικά παρέλυσα. Κάποιες εβδομάδες βρισκόμουν σε τρομερή ακινησία — και κυριολεκτική και μεταφορική. Δεν είχα όρεξη να βγω έξω, να γράψω, να κάνω όνειρα για τη ζωή μου, να σκεφτώ. Πολλές φορές ήθελα απλώς να κάνω binge μια σειρά και να μην έχω στο μυαλό μου τίποτα. Γιατί όλο το άλλο είναι τόσο ασήκωτο. Νιώθω και τεράστια ευθύνη. Νομίζω ότι πάντα υπήρχε κακό στον κόσμο: σκοτωμοί, ανισότητα. Αυτό που δεν υπήρχε ήταν τόσο μαζική προβολή όλων αυτών. Δεν έχουμε πλέον τη δικαιολογία ότι δεν γνωρίζαμε. Πρέπει να κάνουμε μεγαλύτερη προσπάθεια να καλυτερεύσουμε τον κόσμο. Πρέπει να βοηθήσουμε τον πλανήτη. Γιατί ξέρουμε.

Το τελευταίο διάστημα η υφήλιος έχει αγαπήσει τον Bad Bunny — έναν superstar που εμπνέεται πάρα πολύ από την παράδοση της πατρίδας του. Αντίστοιχη περίπτωση είναι και η Rosalía. Σου αρέσουν;

Ναι, πολύ. Και τρελάθηκα με τον Bad Bunny στο Super Bowl. Δεν με ενθουσιάζει το reggaeton — είναι ένας ρυθμός που μου τη σπάει λίγο, αλλά τους θεωρώ και τους δύο πολύ σπουδαίους καλλιτέχνες. Θεωρώ ότι είναι πρωτοπόροι, πιστεύω ότι είναι καλλιτέχνες με όλη την έννοια της λέξης, τους θαυμάζω πολύ.

Ποιους άλλους αγαπάς πολύ;

Τους Coldplay -περισσότερο για την παλιά τους δισκογραφία. Μου αρέσει πολύ η Raye, την ακούω από τα πρώτα τραγούδια της και έχω πάθει πλάκα μαζί της. Και για την Billie Eilish μπορώ να πω το ίδιο. Ακούω πολύ και τη Ζara Larsson τελευταία.

Λοιπόν, επειδή μου ανέφερες το αγόρι σου ήθελα να σε ρωτήσω πώς έχετε βρεθεί σε μια μακροχρόνια σχέση σε μια εποχή που αυτό φαντάζει δύσκολο;

Ήμασταν δύο πάρα πολύ διαφορετικοί άνθρωποι, φαινομενικά αταίριαστοι. Και μας πήρε αρκετό καιρό το να μπορέσουμε να είμαστε ζευγάρι κανονικά και να είμαστε καλά. Ξεκίνησε, δηλαδή, από situationship, να το πω έτσι. Και οι δύο είχαμε παλαιότερα εφήμερες σχέσεις αλλά όχι κάτι πιο σοβαρό. Νομίζω ότι το πιο σημαντικό ήταν ότι θέλαμε πάρα πολύ ο ένας τον άλλον. Ήταν πολύ έντονη η έλξη. Για κάποιο διάστημα, για περίπου έναν χρόνο, είχαμε σκαμπανεβάσματα — δεν ξέραμε αν μπορούμε να είμαστε μαζί. Σε κάποια φάση, όμως, νομίζω υπερίσχυσε η σκέψη ότι θα ήμουν πολύ πιο δυστυχισμένη χωρίς αυτόν τον άνθρωπο στη ζωή μου, απ’ ό,τι θα ήμουν αν σταματούσα να κάνω κάποια πράγματα που φέρνουν δυσκολία στη σχέση μας. Κάναμε και οι δύο υποχωρήσεις και μπήκαμε σε μια πολύ ενεργή διαδικασία να αλλάξουμε τον εαυτό μας προκειμένου να συμβαδίσουμε. Γιατί είχαμε έναν κοινό στόχο: να είμαστε μαζί. Νιώθω ότι το λάθος που έκανα σε προηγούμενες σχέσεις — και αυτό που ακούω συχνά να συμβαίνει — είναι ότι δεν ήμουν πρόθυμη να αλλάξω τίποτα στον εαυτό μου. Και παρ’ όλα αυτά περίμενα να βρω κάτι ίδιο με εμένα: αυτό το «τέλειο» που να μου ταιριάζει. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο. Επίσης, δεν μ’ αρέσει καθόλου αυτό που λέμε συνέχεια: «δεν χρωστάς τίποτα στον άλλον, κάνεις ό,τι γουστάρεις». Δεν είναι αυτή η άποψή μου. Θεωρώ ότι χρωστάς στον άλλον την ευγένειά σου, την καλή σου διάθεση, τον χρόνο σου. Νιώθω ότι αξίζει να ξεβολευτούμε για τα πράγματα που αγαπάμε. Μου τη σπάει επίσης πάρα πολύ αυτό το «αυτό δεν μου κάνει, πάω στο επόμενο» — σαν ένα ζωντανό Tinder, που νιώθεις ότι οι άνθρωποι είναι αναλώσιμοι και τα ενδεχόμενα άπειρα. Κάποιες φορές δεν είναι κακό να υποχωρείς. Οι σχέσεις είναι ευχάριστες και συχνά απολαυστικές αλλά πάντα είναι και δύσκολες.

Καταλαβαίνω από αυτά που μου λες ότι έχεις κάνει ψυχοθεραπεία…

Σωστά. Θα ήθελα λοιπόν να πω και κάτι άλλο πάνω στο θέμα — ήμουν ένας άνθρωπος που ένιωθε ενοχές σχετικά με τις σχέσεις, γιατί θεωρούσα ότι πρέπει να είμαι μόνη μου και ανεξάρτητη και πολύ δυνατή γκόμενα. Δηλαδή να τα καταφέρνω όλα μόνη μου, να είμαι ok με το να μην έχω κάποιον άνθρωπο στο πλευρό μου, να ανταποκρίνομαι στο μοτίβο της ανεξάρτητης γυναίκας που δεν έχει κανέναν ανάγκη. Και αυτό δημιουργούσε φοβερές δυσκολίες, γιατί δεν ήθελα να κάνω χώρο για κάτι μέσα στη ζωή μου — που μπορεί, ας πούμε, να με έκανε πιο ευάλωτη, να αμφισβητούσε αυτή την παντοδυναμία που νόμιζα ότι είχα. Και κάποια στιγμή, μέσα από τη θεραπεία, συνειδητοποίησα κάτι βασικό: ότι δεν είναι φυσικό να τα κάνουμε όλα μόνοι μας και να είμαστε ανεξάρτητοι 100%. Είναι λογικό να έχεις ανάγκη από μια κοινωνική ομάδα γύρω σου — φίλους, οικογένεια, σχέση — που να σε στηρίζει. Και να κάνεις κι εσύ το ίδιο. Δηλαδή είμαστε κοινωνικά όντα.

INFO

Η Billie Kark θα εμφανιστεί με τους Οdy Ιcons για δύο ακόμα Παρασκευές (20 Μαρτίου και 3 Απριλίου) στο ΙΛΙΟΝ Plus (Κοδριγκτώνος 17, Αθήνα). Μαζί τους στο κλείσιμο της κάθε βραδιάς θα βρίσκονται οι Kobrah Habibi για ένα διονυσιακό πάρτι, ενώ σε κάθε live θα φιλοξενείται κάποιος guest, όπως η Νεφέλη Φασούλη, η Γιάννα Τερζή, ο Akylas και ο Lionder.