«Ολη την περίοδο των γιορτών στα νοσοκομεία γινόταν “πόλεμος”. Και σήμερα ακόμη οι εισαγωγές με αναπνευστικά προβλήματα λόγω των κρουσμάτων της γρίπης δεν δείχνουν να μειώνονται…».

Οι φράσεις λοιμωξιολόγου που πέρασε τις προηγούμενες ημέρες δυο 24ωρα εφημερίας στα εξωτερικά ιατρεία μεγάλου πανεπιστημιακού νοσοκομείου της πρωτεύουσας δίνει χαρακτηριστικά την εικόνα που δημιούργησε στο εθνικό σύστημα υγείας η ξαφνική «επίθεση» γρίπης αλλά και αναπνευστικών ιών.

Ειδικά φέτος όμως το πρόβλημα έχει δύο όψεις. Κι αυτό γιατί φαίνεται ότι διανύουμε τη χρονιά με τους λιγότερους εμβολιασμούς κατά της γρίπης, με μεγάλη μερίδα των συμπολιτών μας (ειδικά δε εκείνων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή ηλικιωμένους) να αντιμετωπίζουν το θέμα με σκεπτικισμό.

Οι προηγούμενες δυο εβδομάδες φαίνεται ότι τελικά έφεραν ουρές έξω από τα φαρμακεία για εμβολιασμό και οι εμβολιασμένοι πολίτες αυξήθηκαν κατά περίπου 100.000 τις τελευταίες ημέρες (φτάνοντας συνολικά τις 2.125.000), ωστόσο αυτό δεν αρκεί για να αποτραπούν οι βαριές νοσήσεις.

Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), την εβδομάδα που ακολούθησε την εορταστική περίοδο, τα περιστατικά γρίπης και αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) αυξήθηκαν κατακόρυφα. Ειδικά δε η γρίπη «σαρώνει». Οι εισαγωγές ασθενών στην Εντατική εξαπλασιάστηκαν, ενώ καταγράφηκαν δύο ακόμη θάνατοι, ενός 50χρονου που έπασχε από νοσογόνο παχυσαρκία και ενός 79χρονου. Και οι δύο ασθενείς δεν είχαν κάνει αντιγριπικό εμβόλιο.

«Πόλεμος» στον «Ευαγγελισμό»

Στον «Ευαγγελισμό», την ημέρα των Θεοφανίων, οπότε εφημέρευε, καταγράφηκε ρεκόρ εισαγωγών. Εγιναν 277 εισαγωγές ασθενών, από 180 που καταγράφονται υπό κανονικές συνθήκες, ενώ περίπου 1.000 άτομα πέρασαν από τα εξωτερικά ιατρεία. «Τέτοια εφημερία είχα να δω πολλά χρόνια» σχολιάζει μιλώντας στο «Βήμα» ο διοικητής του «Ευαγγελισμού», Τάσος Γρηγορόπουλος. Ανάλογες συνθήκες επικρατούν και στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία». «Γίνεται χαμός. Δεκάδες περιστατικά με γρίπη και RSV. Είχαμε και δύο COVID-19» αναφέρει παιδίατρος.

Αναμένεται αύξηση

«Στα νοσοκομεία σε πανελλαδικό επίπεδο, ειδικά στα μεγάλα, προσέρχονται καθημερινά από 100 έως 150 εμπύρετα περιστατικά με ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, κυρίως γρίπη. Περίπου το 10% αυτών των περιστατικών χρειάζεται τελικά εισαγωγή» αναφέρει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Δημοσίων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ), Μιχάλης Γιαννάκος, ο οποίος προσθέτει ότι αναμένεται αύξηση των κρουσμάτων από τις 15 έως τις 30 Ιανουαρίου, λόγω των επαφών των εορτών. «Εχουμε ήδη βαριές νοσήσεις και νοσηλείες σε ΜΕΘ, και σχεδόν όλοι οι βαριά νοσούντες είναι ανεμβολίαστοι» σημειώνει.

Πιέζεται το σύστημα

Οπως αναφέρει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, τα νοσοκομεία πλέον «πιέζονται», διότι αφενός στα παθολογικά περιστατικά τα διαθέσιμα κρεβάτια δεν επαρκούν, αφετέρου δεν λειτουργεί επαρκώς το σύστημα της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης. Εξίσου όμως «όταν μέσα σε μία νύχτα προσέρχονται 150 ασθενείς και από αυτούς οι δέκα χρειάζονται νοσηλεία, γίνεται σαφές ότι δεν έχουμε επαρκή πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και προσωπικούς οικογενειακούς γιατρούς. Αν υπήρχαν επαρκώς στελεχωμένα Κέντρα Υγείας και δωρεάν Οικογενειακός Γιατρός, αυτή η πίεση δεν θα υπήρχε. Το δε χειρότερο είναι ότι λοιμώδη περιστατικά νοσηλεύονται ακόμη και σε χειρουργικές κλινικές, γεγονός που συμβάλλει στο να έχουμε από τα υψηλότερα ποσοστά ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων στην Ευρώπη, τόσο σε νοσήσεις όσο και σε θανάτους». Ενα άλλο ζήτημα που θίγει ο κ. Γιαννάκος είναι αυτό της διακομιδής περιστατικών για νοσηλεία στα μεγάλα αστικά κέντρα και δη στην Αττική από άλλες περιοχές της χώρας. «Το 50% των εισαγωγών στα μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής, της Θεσσαλονίκης και της Περιφέρειας προέρχεται από άλλους νομούς, επειδή εκεί δεν υπάρχουν παθολόγοι και νοσηλευτές και δεν μπορούν να συγκρατήσουν τα περιστατικά λόγω έλλειψης προσωπικού» αναφέρει.

Οι νοσήσεις παιδιών

Αυξημένη παραμένει και η πίεση στα παιδιατρικά νοσοκομεία της χώρας, καθώς οι λοιμώξεις του αναπνευστικού βρίσκονται σε ανοδική πορεία από τις αρχές Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με την Ευανθία Μπότσα, παιδίατρο-λοιμωξιολόγο και διευθύντρια Ιατρικής Υπηρεσίας, στο «Αγία Σοφία», το κύμα που καταγράφεται αυτή την περίοδο αφορά κυρίως τη γρίπη, ενώ ακολουθεί ο RSV και σε πολύ μικρότερο βαθμό η COVID-19, με τα παιδιά να αποτελούν τη βασική ομάδα που επηρεάζεται. Οι προσελεύσεις στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) κυμαίνονται το τελευταίο διάστημα μεταξύ 400 και 450 παιδιών ανά εφημερία, αριθμός αυξημένος κατά περίπου 15% σε σύγκριση με τις προηγούμενες εβδομάδες. Σύμφωνα με την κυρία Μπότσα, «τα νούμερα στο Παίδων είναι παρόμοια σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, ενώ ένα ποσοστό 10%-15% των περιστατικών χρειάζεται τελικά νοσηλεία».

Οι ηλικίες που νοσούν καλύπτουν όλο το φάσμα, ωστόσο τα παιδιά που εισάγονται στις κλινικές είναι στην πλειονότητά τους κάτω των 4 ετών. «Οσο μικρότερη είναι η ηλικία, τόσο πιο βαριά μπορεί να είναι η κλινική εικόνα, ιδιαίτερα για τον RSV» σημειώνει η κυρία Μπότσα, προσθέτοντας ότι «προς το παρόν δεν υπάρχουν διασωληνωμένα παιδιά λόγω γρίπης, ενώ ορισμένα σοβαρά περιστατικά RSV υποστηρίζονται με μάσκες C-PAP, ώστε να αποφευχθεί η εισαγωγή στη ΜΕΘ».

Με το άνοιγμα των σχολείων οι επιστήμονες προειδοποιούν για πιθανό δεύτερο κύμα κρουσμάτων. «Συνήθως μέσα σε μία εβδομάδα μετά την επιστροφή στα σχολεία παρατηρείται νέα αύξηση» αναφέρει η κυρία Μπότσα, καλώντας τους γονείς να μη στέλνουν άρρωστα παιδιά σε σχολεία και παιδικούς σταθμούς, ώστε να περιοριστεί η διασπορά των λοιμώξεων.

Χαμηλοί οι εμβολιασμοί

Οι εμβολιασμοί, ειδικά για τη γρίπη, παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλοί, αναφέρει η επιστημονική κοινότητα. Ακόμη κι αν αυξήθηκαν κατά περίπου 100.000 τις τελευταίες ημέρες, φτάνοντας συνολικά τις 2.125.000, αυτό δεν αρκεί για να αποτραπούν οι βαριές νοσήσεις. Χρειάζεται να επιταχυνθούν οι εμβολιασμοί και να επανέλθει η «ξεχασμένη», τα τελευταία χρόνια, χρήση μάσκας. Επίσης, παρά τη σύσταση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για το εμβόλιο της γρίπης στα παιδιά κάτω των 5 ετών, η ανταπόκριση παραμένει περιορισμένη.

Σύμφωνα με την Ιωάννα Παυλοπούλου, καθηγήτρια Παιδιατρικής – Λοιμωξιολογίας και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, ο εμβολιασμός κατά της γρίπης μπορεί να γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας του ιού, από την έναρξή της έως και το τέλος της, που συνήθως υπολογίζεται στα τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου. «Συνεπώς, δεν είναι αργά για κάποιον να εμβολιαστεί ακόμη και τώρα. Ακόμη και αν το φετινό εμβόλιο δεν περιλαμβάνει κάποιο συγκεκριμένο υποστέλεχος, όπως το Κ, συμβάλλει σημαντικά στην προστασία από τη βαριά νόσηση και μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών» σημειώνει. Η κυρία Παυλοπούλου κάνει ιδιαίτερη μνεία στα παιδιά. «Ακόμη κι αν δεν είχαν εμβολιαστεί νωρίτερα στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών, είναι σημαντικό να εμβολιαστούν αυτή την περίοδο. Ποτέ δεν είναι αργά, καθώς τα παιδιά είναι πιο ευαίσθητα σε ορισμένα στελέχη του ιού. Ο εμβολιασμός τους προστατεύει τόσο τα ίδια όσο και το άμεσο οικογενειακό τους περιβάλλον».

Να σημειωθεί ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα παρατηρήθηκε ανησυχία από την πλευρά των φαρμακοποιών για δυσλειτουργία στην προμήθεια αντι-ιικού φαρμάκου για τη γρίπη αλλά και για διαφαινόμενη πιθανή έλλειψη εμβολίων λόγω της μεγάλης προσέλευσης πολιτών στα φαρμακεία. Ωστόσο, οι αρμόδιοι του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) αναφέρουν ότι η κατάσταση είναι απόλυτα ελεγχόμενη.