Το βιβλίο «Ουδέν καινόν υπό την έρευνα» της Λούλας Σιγάλα από τις εκδόσεις Γράμματα, που αποπειρώμαι να παρουσιάσω σήμερα, έχει δύσκολο περιεχόμενο και ενδιαφέρει κυρίως όσους ασχολούνται με την έρευνα στην Ελλάδα. Το πρώτο κεφάλαιο αφιερώνεται στο Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ), του οποίου η συγγραφέας υπήρξε επί 32 χρόνια νομική σύμβουλος. Το σχετικό κείμενο αναφέρεται αναλυτικά στην αποστολή και στο έργο του ιδρύματος σε συσχετισμό με τη συνεισφορά σε αυτό όλων των προέδρων και διευθυνόντων συμβούλων κατά τη διάρκεια της εκεί θητείας της. Με συγκίνηση είδα να προβάλλεται ιδιαίτερα η συνεισφορά του αείμνηστου καθηγητή Αντώνιου Κονταράτου, με τον οποίο υπήρξαμε στενοί φίλοι από τα παιδικά μας χρόνια έως τον πρόωρο θάνατό του.
Η συγγραφέας αναφέρεται λεπτομερώς στις δράσεις και γενικά τη συνεισφορά του ΕΙΕ καθ’ όλη την εκεί διαδρομή της σε συσχετισμό και με την προσωπική συμβολή της. Χρόνια μαθητείας, όπως γράφει, σε νερά αχαρτογράφητα και σκληρής δουλειάς σε ένα περιβάλλον όπου βομβαρδίστηκε από ερεθίσματα και αλλαγές μελών ΔΣ, προέδρων και διευθυνόντων συμβούλων, σχέσεων με το υπόλοιπο ερευνητικό ιστό της χώρας, σχέσεων με την πολιτική ηγεσία, σχέσεων με τους ερευνητικούς οργανισμούς της αλλοδαπής και εν τέλει άνοιγμα προς την ΕΕ και τα προγράμματα για την έρευνα.
Η ανάγνωση του κεφαλαίου αυτού δυσχεραίνεται δυστυχώς από τα αναρίθμητα αρκτικόλεξα και ακρωνύμια, που πάντως προσφέρεται η αποκρυπτογράφησή τους σε κατάλογο 5 σελίδων που προτάσσονται του κειμένου του βιβλίου. Η συγγραφέας, έχοντας ως βάση το ΕΙΕ, με επαρκή εφόδια και εμπειρία που αποκτήθηκε στην πορεία, κυρίως προσέφερε κατά το τελευταίο διάστημα υπηρεσίες ως διευθύντρια υποστήριξης επί δεκαετία και πλέον, πάντοτε διατηρώντας την ανεξαρτησία του δικηγόρου, με τα πλεονεκτήματα κατά την άσκηση του λειτουργήματος αυτού, φιλοδοξώντας να συνεισφέρει, όπως γράφει, στην ανάλυση και στην εφαρμογή των νομικών και οργανωτικών πλαισίων της έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας στη χώρα.
Μία από τις μεγάλες στιγμές της νομοθετικής πρωτοβουλίας κατά τη δεκαετία του 1980, που απασχόλησε τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας με επικεφαλής τον κ. Παπαηλιού, ήταν η ίδρυση του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας με τον Ν. 1733/1987, ο οποίος έβαλε το πλαίσιο για την κατοχύρωση της ευρεσιτεχνίας, των βιομηχανικών σχεδίων και των εμπορικών σημάτων. Δικηγόρος του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών για τις διεθνείς σχέσεις και συμβάσεις των φορέων με τρίτους ομόλογους οργανισμούς βάσει της σύμβασής της, η συγγραφέας υπήρξε επιφορτισμένη με τα καθήκοντα της διευθύντριας υποστήριξης του ΕΙΕ και υπεύθυνη για τις συμβάσεις χρηματοδότησης ερευνητικών έργων από την ΕΕ και από λοιπούς οργανισμούς με απόφαση του ΔΣ του ιδρύματος. Η συγγραφέας αναφέρεται στη συνεισφορά όλων των προέδρων και διευθυνόντων συμβούλων του ΕΙΕ κατά την εκεί θητεία της, καθώς, όπως γράφει, το ανά χείρας βιβλίο έχει χαρακτήρα ανθρωποκεντρικό και γι’ αυτό είναι συνεχής η αναφορά του σε όλους εκείνους με τους οποίους συνεργάστηκε και με όσους συνέβαλαν στη διαμόρφωση του βιβλίου.
Πάντως, όπως υπογραμμίζει, ο παραγωγικός τομέας στην Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα εξαιτίας της γραφειοκρατίας, όπως π.χ. η κάθε μορφής αδειοδότηση, που είναι χρονοβόρα και πολυδάπανη διαδικασία. Το «Ουδέν καινόν υπό την έρευνα» της Λούλας Σιγάλα είναι ειδικού αλλά εξαιρετικού ενδιαφέροντος βιβλίο, που μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο για όσους ασχολούνται με την έρευνα, και όχι μόνο.
