Η συντήρηση εκδηλώνεται πάντα ως ανησυχία. Ξεκινάει από την επίκληση κινδύνων, υπαρκτών ή κατασκευασμένων, προσθέτει φόβο στην περιγραφή και καλεί στη συμμόρφωση και την αποδοχή των κατεστημένων σχέσεων. Γιατί διαφορετικά το μέλλον θα είναι ζοφερό! Αλλοτε ψιθυρίζει και άλλοτε φωνάζει. Μόλις προχθές, οπαδός αυτής της αντίληψης, ανήσυχος και φοβισμένος, ανακάλεσε στη μνήμη τον Μάιο του 2012.
Τότε που στις εκλογές εκείνες το λεγόμενο πολιτικό σκηνικό έγινε «κομμάτια» και οι παλαιές παραστάσεις κομματικής ισχύος και επιρροής έλαβαν εικόνα κατάρρευσης. Οι πρώτες μέρες του νέου έτους προσκομίζουν πλούσιο σχετικό υλικό, τόσο από τον μικρό μας τόπο, όσο και από την παγκόσμια σκηνή. Οι λευκές σελίδες του χρόνου μπροστά μας θα γεμίσουν εύκολα με ανησυχία και φόβο.
Η δήλωση της κυρίας Καρυστιανού, παράδειγμα, ότι προετοιμάζει πολιτικό κόμμα που σύντομα θα ανακοινωθεί έφερε μια μικρή αναταραχή στην πολιτική αγορά. Η ενδιαφέρουσα δημοσκοπική καταγραφή της αποδοχής της προκαλεί ανησυχία στους παραδοσιακούς εκφραστές και μια επίκριση, σαν από καιρό οργανωμένη, ξεσηκώνεται αίφνης με προσανατολισμό κοινό από ανθρώπους που δεν έχουν τίποτα κοινό. Η ανησυχία τούς ενώνει.
Ο πολιτικός αναβρασμός που βγαίνει στην επιφάνεια διεκδικεί μορφή και δημόσια έκφραση, αν και ακόμη η έντασή του παραμένει κατά πολύ υπόκωφη, προετοιμάζει μια αναμόρφωση και μια πολιτική ανασύσταση του σημερινού κομματικού κορμού. Αυτό προκαλεί αμηχανία στην παραδοσιακή αντίληψη που το αδιέξοδό της γίνεται μεγαλύτερο από την αδυναμία κατανόησης των νέων συνθηκών και των εν δυνάμει νέων εκλογικών κριτηρίων και συνακόλουθα συμπεριφορών που πρέπει να περιμένουμε.
Η κρίση υποβάθρου που ζούμε φέρνει μαζί της και μια αλλαγή αυτών των κριτηρίων. Η αντίθεση σε μια κοινωνική και πολιτική συνθήκη, όπως σήμερα έχει κυρίως ως άρνηση αυτή εγκατασταθεί, είναι ακατέργαστη και μόνο στέρεο θεμέλιο της ύπαρξής της είναι η ατομική εμπειρία. Η ατομική εμπειρία έχει μέσα της όλες τις απαντήσεις.
Η επιλογή της απόρριψής της δεν χρειάζεται πολιτικό πρόγραμμα, η εμπειρία μόνη της είναι και προτάσεις και επιχειρήματα και πρόγραμμα. Μόνο μειδίαμα προκαλεί η απαίτηση που ζητάει σε μια φάση παρόμοιας μεταβολής από επίδοξους νέους εκφραστές της οικονομικές αναλύσεις, γεωπολιτικές γνώσεις και υψηλούς τίτλους.
Σε αδυναμία οι παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις να εργασθούν για την ανασύσταση του εαυτού τους και του συνολικού τρόπου της θεσμικής λειτουργίας της χώρας, όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, τόσο θα αναδιπλώνονται στον εαυτό τους. Η ανησυχία για την τύχη τους, ανησυχία εν πολλοίς προσωπική, θα τις φέρνει πιο κοντά σε συντηρητικές επιλογές και η προάσπιση του υπάρχοντος πλαισίου θα γίνει ο κοινός τόπος τους.
Η κρίση υποβάθρου όμως τα έχει όλα μεταβάλλει. Αυτό που έρχεται δίκαια γεννάει ανησυχίες και προκαλεί φόβο. Από τις διεκδικήσεις, τη στάση και την αντοχή των αγροτών ως τα γεγονότα της καθημερινά κλιμακούμενης ποικιλότροπης βίας και μαζί τους όλα τα ενδιάμεσα, όλα μιλάνε δυνατά για αυτό που πια δεν αντέχει, για την ανασύνταξη που δεν μπορεί να περιμένει.
Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον που μοιάζει εντελώς νέο, μια μικρή χώρα καλείται να ξαναδεί με θάρρος τον εαυτό της. Προσπερνώντας κατασκευασμένες από την εξουσία ανησυχίες και αποκρούοντας υπαρκτούς κινδύνους και βάσιμους φόβους. Διαφορετικά της απομένει η ησυχία της στασιμότητας και της παραίτησης.
*Ο κ. Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας.
