Ο Ολυμπος, το βουνό των θεών, είναι ένας επίγειος παράδεισος για κάθε φυσιολάτρη. Διαθέτει μοναδική χλωρίδα και πανίδα, ένα σκηνικό απαράμιλλης ομορφιάς. Η ανάβαση στον Ολυμπο είναι μια ξεχωριστή εμπειρία και για έναν ακόμα λόγο, τα πολλά και ιδιαίτερα καταφύγια που διαθέτει. Εκτός από το αίσθημα ασφάλειας και τη δυνατότητα ξεκούρασης που προσφέρουν, τα καταφύγια αποτελούν και χώρους συνάντησης και συναναστροφής ανθρώπων από όλα τα μέρη της Γης.
Στο βουνό υπάρχουν 14 καταφύγια, εκ των οποίων 8 είναι τα βασικά και 6 έκτακτης ανάγκης. Τα βασικά είναι το Καταφύγιο Σταυρός στα 930 μ., τα Κρεβάτια (1.005 μ.), η Κορομηλιά (1.013 μ.), οι Βρυσοπούλες (1.805 μ.), η Πετρόστρουγκα (1.925 μ.), ο «Σπήλιος Αγαπητός» (2.049 μ.), ο «Χρήστος Κάκαλος» (2.640 μ.) και ο «Γιώσος Αποστολίδης» (2.697 μ.), ενώ τα έκτακτης ανάγκης είναι τα καταφύγια Ανω Πηγάδι στα 1.400 μ., Σαλατούρα – Πυροφυλάκιο (1.850 μ.), Λιβαδάκι (2.100 μ.), Βρυσοπούλες (2.450 μ.), Χριστάκη (2.550 μ.) και Αγιος Αντώνιος (2.815 μ.).
Η ανάβαση στο βουνό ήταν κάτι άγνωστο, μέχρι τη στιγμή που ο πρώτος ορειβάτης, ο λιτοχωρίτης κυνηγός Χρήστος Κάκαλος, οδηγώντας τον περίφημο φωτογράφο Φρεντερίκ Μπουασονά, έφθασε το 1913 μέχρι την κορυφή, κάνοντας έτσι ευρέως γνωστό το βουνό. Σιγά σιγά άρχισαν να χτίζονται και τα καταφύγια.
Το πρώτο καταφύγιο που δημιουργήθηκε ήταν ο «Σπήλιος Αγαπητός» (πήρε το όνομά του προς τιμήν του πρώτου προέδρου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας Αναρρίχησης – ΕΟΟΑ). Βρίσκεται πάνω σε ένα φυσικό μπαλκόνι με ύψος περ. 2.100 μ. και εξυπηρετεί τους ορειβάτες που ανεβαίνουν τη διαδρομή «Πριόνια-Μύτικας».
Με το πέρασμα του χρόνου τα καταφύγια άρχισαν να αυξάνονται, όσο αυξάνονται και οι λάτρεις της ορειβασίας που επισκέπτονται τον Εθνικό Δρυμό του Ολύμπου. Αναβάτες από ολόκληρο τον κόσμο έχουν επισκεφθεί το βουνό των θεών για τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, προκειμένου να θαυμάσουν τη μαγεία της μοναδικής φυσικής του ομορφιάς.
Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί πως δεν χρειάζεται οι επισκέπτες να έχουν την έγνοια της αναζήτησης διαμονής εφόσον, σχεδόν σε ολόκληρο τον Ολυμπο, υπάρχουν διαθέσιμα κέντρα φιλοξενίας.
Τα σύγχρονα ορειβατικά καταφύγια είναι εξοπλισμένα με ποικίλα μέσα για την εξυπηρέτηση των ορειβατών. Διαθέτουν έναν κεντρικό χώρο με τζάκι και δωμάτια με κουκέτες για τη διαμονή. Η κουζίνα προσφέρει όσα χρειάζονται για ένα γεύμα, βασικό για την ανάκτηση δυνάμεων των επίδοξων κατακτητών της κορυφής. Ας σημειωθεί ότι τα καταφύγια έκτακτης ανάγκης δεν έχουν τη δυνατότητα εφοδιασμού, εκτός αν το φροντίσουν οι εθελοντές, γι’ αυτό και οι ταξιδιώτες είναι υποχρεωμένοι να έχουν μαζί τους τα αναγκαία εφόδια.
Το υψόμετρο και οι δύσκολες καιρικές συνθήκες καθιστούν εξαιρετικά δύσκολο τον ανεφοδιασμό. Πολλές φορές χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα ζώα. Ευτυχώς, πλέον φωτοβολταϊκά πάνελ εξασφαλίζουν την ενεργειακή αυτονομία των καταφυγίων, ενώ οι δεξαμενές συλλογής βρόχινου νερού αξιοποιούνται για την εξασφάλιση νερού.
Ο Ολυμπος, το μυθικό βουνό του δωδεκάθεου, δεν χρειάζεται διαφήμιση. Ο Μύτικας (Πάνθεον) και το Στεφάνι (Θρόνος του Δία), οι πιο διάσημες κορυφές, προκαλούν δέος και σήμερα, όσο και στην αρχαιότητα, οπότε και θεωρήθηκε η κατοικία των θεών. Επισκέπτες από όλον τον κόσμο (κάθε χρόνο το επισκέπτονται κατά μέσο όρο 18.000 άτομα) συρρέουν για να θαυμάσουν το μοναδικό φυσικό περιβάλλον, να απολαύσουν διαδρομές υψηλής αισθητικής αξίας, να αναμετρηθούν με τις δυνάμεις τους και να ζήσουν μια εμπειρία ζωής. Τα καταφύγια απλώς βοηθούν στην ολοκλήρωση των διαδρομών.
Αξίζει όλοι μας, έστω και για μία φορά στη ζωή μας, να επισκεφθούμε το μαγικό βουνό των θεών. Αρκεί να έχουμε πάντα στον νου μας ότι η ανάβαση στον Ολυμπο μπορεί να κρύβει και κινδύνους, καθώς η μορφολογία του εδάφους, οι απότομες κλίσεις, οι χαμηλές θερμοκρασίες, οι ισχυροί άνεμοι μπορεί να βάλουν τους άπειρους και απροετοίμαστους ορειβάτες σε περιπέτειες.
Ο Ολυμπος μας προσκαλεί να τον κατακτήσουμε, αρκεί να έχουμε στοιχειώδη φυσική κατάσταση, κατάλληλα εργαλεία και, φυσικά, σύνεση.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στην εφημερίδα TO BHMA της Κατερίνης που κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» στις 22 Φεβρουαρίου 2026.
