Το φάντασμα της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού ξυπνά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Κυβέρνηση και αγορά βρίσκονται επί ποδός και παρακολουθούν στενά την κατάσταση, αφού κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τις διαστάσεις που μπορεί να λάβει η έκταση της σύγκρουσης. Το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη χαράξει τις «κόκκινες γραμμές» του ενεργειακού κινδύνου.

Το όριο συναγερμού για την κυβέρνηση τοποθετείται στα 100 δολάρια το βαρέλι για το αργό πετρέλαιο και στα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα για το φυσικό αέριο. Εάν οι διεθνείς τιμές κινηθούν πάνω από αυτά τα επίπεδα, τότε η Αθήνα θα εξετάσει την ενεργοποίηση ενός πακέτου έκτακτων μέτρων για να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην οικονομία.

Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης των προηγούμενων ετών έχει δημιουργήσει πλέον ένα… οπλοστάσιο παρεμβάσεων, το οποίο είναι έτοιμο να ενεργοποιηθεί εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν. Ο φόβος για ένα νέο κύμα πληθωρισμού είναι αυτός που κινητοποιεί το οικονομικό επιτελείο. Οι ανατιμήσεις στα καύσιμα μπορεί να λειτουργήσουν ως «πολλαπλασιαστής» σε ολόκληρη την οικονομία, επηρεάζοντας από το κόστος μεταφοράς τροφίμων μέχρι τις τιμές των υπηρεσιών.

Η μάχη

Παράλληλα κυβέρνηση προετοιμάζει και παρεμβάσεις ελέγχου της αγοράς και των τιμών στο ράφι. Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έχει ήδη προειδοποιήσει ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία μορφή αισχροκέρδειας, τονίζοντας ότι τα μέτρα που έχουν προετοιμαστεί έχουν στόχο την προστασία της οικονομίας, της κοινωνίας και ιδιαίτερα των καταναλωτών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τόσο τα πρατήρια καυσίμων όσο και οι λιανεμπορικές επιχειρήσεις, όπου υπάρχει ο κίνδυνος οι αυξήσεις κόστους να μεταφερθούν υπερβολικά γρήγορα στις τελικές τιμές. Ο ελεγκτικός μηχανισμός της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή βρίσκεται ήδη σε αυξημένη επιφυλακή, πραγματοποιώντας ελέγχους στην αγορά. Η εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων έχει δείξει ότι ακόμη και μια μικρή αύξηση στις τιμές των καυσίμων μπορεί να αποτελέσει αφορμή για ευρύτερες ανατιμήσεις.

Τι φοβάται η αγορά

Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται και οι ελληνικές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν την κατάσταση με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα. Πηγές από το λιανεμπόριο εκτιμούν ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν σημαντικές ανατιμητικές πιέσεις στα ράφια, ωστόσο η εικόνα μπορεί να αλλάξει εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραταθεί.

Οι επιχειρήσεις παρακολουθούν κυρίως δύο παράγοντες: τη διάρκεια της κρίσης και την πορεία των τιμών της ενέργειας. Εάν το ενεργειακό κόστος αυξηθεί σημαντικά, τότε οι πιέσεις στην παραγωγή και στις μεταφορές θα αρχίσουν να μεταφέρονται σταδιακά και στις τελικές τιμές των προϊόντων.

Στη βιομηχανία επικρατεί ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι το πραγματικό ρίσκο δεν βρίσκεται μόνο στην άνοδο των τιμών της ενέργειας αλλά και στον πιθανό πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο που μπορεί να δημιουργηθεί στην παγκόσμια οικονομία. Η αλυσίδα των επιπτώσεων μπορεί να αποδειχθεί απρόβλεπτη: αύξηση στο κόστος παραγωγής, ακριβότερες μεταφορές, ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες και τελικά πίεση στα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων. Κανείς δεν μπορεί ακόμη να εκτιμήσει πόσο εκτεταμένες θα είναι οι επιπτώσεις.

Πολλά θα εξαρτηθούν από το αν η σύγκρουση θα παραμείνει γεωπολιτικά περιορισμένη ή αν θα επεκταθεί σε περισσότερες χώρες της περιοχής. Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα σε οικονομικές κρίσεις. Για την Ελλάδα το μεγάλο στοίχημα είναι να περιοριστούν οι επιπτώσεις πριν μετατραπούν σε νέο κύμα ακρίβειας…