Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να τερματίσει τη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά. Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, ενδέχεται να παγιώσει τον έλεγχο της Τεχεράνης σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, μεταθέτοντας για αργότερα μια ιδιαίτερα περίπλοκη επιχείρηση επαναλειτουργίας της.
Ειδικότερα, όπως μεταδίδει η WSJ, τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ και οι συνεργάτες του εκτίμησαν ότι μια αποστολή για το άνοιγμα αυτού του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος θα παρέτεινε τη σύγκρουση πέρα από το χρονικό πλαίσιο των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που είχε θέσει. Αποφάσισε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να επιτύχουν τους βασικούς τους στόχους, δηλαδή την αποδυνάμωση του ιρανικού ναυτικού και των αποθεμάτων πυραύλων και να περιορίσουν τις τρέχουσες εχθροπραξίες, ασκώντας παράλληλα διπλωματική πίεση στην Τεχεράνη για την αποκατάσταση της ελεύθερης ροής του εμπορίου.
Αν αυτό αποτύχει, η Ουάσιγκτον θα πιέσει συμμάχους στην Ευρώπη και στον Κόλπο να αναλάβουν την πρωτοβουλία για το άνοιγμα των Στενών.
Υπάρχουν επίσης στρατιωτικές επιλογές που θα μπορούσε να εξετάσει ο πρόεδρος, αλλά δεν αποτελούν άμεση προτεραιότητά του.
Οι διαφορετικές απόψεις του Τραμπ
Τον τελευταίο μήνα, ο Τραμπ έχει εκφράσει διαφορετικές απόψεις δημοσίως σχετικά με το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των Στενών, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης τάσης να διατυπώνει αντικρουόμενους στόχους για τον πόλεμο συνολικά. Κατά καιρούς έχει απειλήσει με βομβαρδισμό ενεργειακών υποδομών αν δεν ανοίξει η θαλάσσια οδός μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Σε άλλες περιπτώσεις έχει υποβαθμίσει τη σημασία των Στενών για τις ΗΠΑ, λέγοντας ότι το πρόβλημα αφορά άλλες χώρες.
Όσο περισσότερο παραμένουν κλειστά τα Στενά, τόσο περισσότερο θα αναστατώνεται η παγκόσμια οικονομία και θα αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας. Πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων των ΗΠΑ, πλήττονται από τη μείωση της ενεργειακής τροφοδοσίας που παλαιότερα περνούσε ελεύθερα από αυτό το πέρασμα. Βιομηχανίες που εξαρτώνται από υλικά όπως τα λιπάσματα για την παραγωγή τροφίμων ή το ήλιο για την κατασκευή μικροτσίπ αντιμετωπίζουν ελλείψεις.
Χωρίς μια γρήγορη επιστροφή σε ασφαλείς διελεύσεις, η Τεχεράνη θα συνεχίσει να απειλεί το παγκόσμιο εμπόριο έως ότου οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους είτε καταλήξουν σε συμφωνία είτε τερματίσουν την κρίση με τη χρήση βίας, σύμφωνα με αναλυτές.
Η Σουζάν Μαλόνεϊ, ειδική στο Ιράν και αντιπρόεδρος στο Brookings Institution στην Ουάσιγκτον, χαρακτήρισε «απίστευτα ανεύθυνο» το ενδεχόμενο να τερματιστούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις πριν ανοίξουν τα Στενά.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν μαζί τον πόλεμο και δεν μπορούν να αγνοήσουν τις συνέπειες, είπε η Μαλόνεϊ. «Οι ενεργειακές αγορές είναι εγγενώς παγκόσμιες και δεν υπάρχει τρόπος να προστατευθούν οι ΗΠΑ από τη ζημιά που ήδη προκαλείται και θα επιδεινωθεί δραματικά αν συνεχιστεί το κλείσιμο των Στενών».
Η επιθυμία του Τραμπ να τελειώσει γρήγορα τον πόλεμο έρχεται σε αντίθεση με άλλες κινήσεις που σχεδιάζει. Το Σαββατοκύριακο, το USS Tripoli και η 31η Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών εισήλθαν στην περιοχή. Έχει επίσης διατάξει την ανάπτυξη στοιχείων της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας και εξετάζει την αποστολή επιπλέον 10.000 στρατιωτών στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, έχει χαρακτηρίσει τον πόλεμο ως «μια εκδρομή» και «μια ευχάριστη παραμονή», ενώ ταυτόχρονα εξετάζει μια πολύπλοκη και επικίνδυνη αποστολή για την κατάσχεση του ουρανίου του καθεστώτος.
Τη Δευτέρα, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «εργάζονται προς την κατεύθυνση» της αποκατάστασης της κανονικής λειτουργίας στα Στενά, χωρίς όμως να το εντάξει στους βασικούς στρατιωτικούς στόχους.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η τρέχουσα εκστρατεία για την επίτευξη των στρατιωτικών στόχων των ΗΠΑ θα ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες.
«Στη συνέχεια θα βρεθούμε αντιμέτωποι με το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, και θα εξαρτηθεί από το Ιράν να αποφασίσει», είπε, «ή μια συμμαχία χωρών από όλο τον κόσμο και την περιοχή, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, θα διασφαλίσει ότι θα είναι ανοιχτά, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο».
«Ενδειξη απόγνωσης»
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε προβλέψει το ενδεχόμενο το Ιράν να κλείσει τα Στενά μετά τους πρώτους βομβαρδισμούς. Ωστόσο, όταν το Ιράν τοποθέτησε νάρκες και απείλησε να πλήξει δεξαμενόπλοια, η κυκλοφορία σχεδόν σταμάτησε.
Ανώτεροι αξιωματούχοι αρχικά υποβάθμισαν το πρόβλημα, παρά την αυξανόμενη πίεση προς την Ουάσιγκτον. Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ χαρακτήρισε τις ενέργειες του Ιράν «ένδειξη απόγνωσης».
Για να παρακάμψει το πρόβλημα, ο Τραμπ κάλεσε ναυτιλιακές εταιρείες να αναλάβουν το ρίσκο διέλευσης. Όταν αυτό δεν απέδωσε, πέρασε σε άμεσες απειλές κατά της Τεχεράνης. Την περασμένη εβδομάδα θεώρησε ως παραχώρηση το γεγονός ότι το Ιράν επέτρεψε τη διέλευση ορισμένων πλοίων, δίνοντας ώθηση σε νέο κύκλο διπλωματίας.
Ωστόσο, αφού δήλωσε ότι το Ιράν πλέον κυβερνάται από ένα «πιο λογικό» καθεστώς, απείλησε να πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις αν τα Στενά δεν ανοίξουν άμεσα.
Ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ή μια πολυεθνική δύναμη θα μπορούσαν να συνοδεύουν δεξαμενόπλοια, χωρίς όμως να δείξει επείγουσα ανάγκη άμεσης επαναλειτουργίας.
Περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου μεταφέρεται μέσω των Στενών, ενώ η ένταση έχει ήδη εκτοξεύσει την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι — με ορισμένους αναλυτές να προβλέπουν ακόμη και τα 200 δολάρια αν συνεχιστεί η διαταραχή.
