Ενώ η παγκόσμια οικονομία παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και οι τιμές της ενέργειας απειλούν να τινάξουν στον αέρα τους προϋπολογισμούς της Δύσης, η Κίνα μοιάζει να κινείται σε ένα δικό της, παράλληλο σύμπαν ασφαλείας. Η στρατηγική διορατικότητα του Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος, ήδη από το 2021, προειδοποιούσε για την ανάγκη ενεργειακής αυτονομίας, μετατρέπει σήμερα το Πεκίνο σε έναν παίκτη που αντέχει εκεί όπου οι άλλοι καταρρέουν.

Με «προίκα» στρατηγικά αποθέματα-μαμούθ που αγγίζουν τα 1,4 δισεκατομμύρια βαρέλια, μια επιθετική στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και μια αδιατάρακτη –παρά τον πόλεμο– ροή πετρελαίου από την Τεχεράνη, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη υψώνει το δικό της ενεργειακό τείχος. Ο Guardian ωστόσο αναρωτιέται σε ανάλυσή του: Είναι η Κίνα πραγματικά απρόσβλητη σε μια παρατεταμένη σύγκρουση ή η αντοχή της έχει ημερομηνία λήξης;

Προετοιμασία ετών για το «μοιραίο» σενάριο

Ο Σι Τζινπίνγκ προετοιμαζόταν για μια τέτοια κρίση εδώ και χρόνια. «Η Κίνα πρέπει να κρατά την ενεργειακή της τροφοδοσία στα δικά της χέρια», είχε δηλώσει ο κινέζος πρόεδρος, ήδη από το 2021. Σήμερα, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν έχει βυθίσει τη Μέση Ανατολή στο χάος και οι εξαγωγές πετρελαίου από την περιοχή έχουν καταρρεύσει κατά 61%, η στρατηγική του Πεκίνου τίθεται στην πιο σκληρή δοκιμασία.

Ενώ χώρες όπως η Ιαπωνία, η Ινδία και η Νότια Κορέα αγωνίζονται να εξοικονομήσουν ενέργεια –καθώς το 2025 βασίζονταν στη Μέση Ανατολή για το 59% των εισαγωγών τους– η Κίνα φαίνεται να διαθέτει ισχυρά «αναχώματα».

Τα τρία «όπλα» του Πεκίνου: Αποθέματα, ΑΠΕ και Ιράν

Σύμφωνα με την Michal Meidan, επικεφαλής ενεργειακής έρευνας για την Κίνα στο Ινστιτούτο Ενεργειακών Μελετών της Οξφόρδης, το κινεζικό σύστημα διαθέτει σημαντικούς μηχανισμούς προστασίας:

  • Στρατηγικά Αποθέματα (SPR): Αν και το Πεκίνο κρατά μυστικό το μέγεθος των αποθεμάτων του, εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 1,4 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
  • Η «ειδική σχέση» με την Τεχεράνη: Το Ιράν συνεχίζει να προμηθεύει την Κίνα, τον κύριο αγοραστή του, με τις εισαγωγές να υποχωρούν οριακά από τα 1,57 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο, στα 1,47 εκατ. τον Μάρτιο.
  • Ενεργειακή Μετάβαση: Η Κίνα πουλάει περισσότερα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα από όλο τον υπόλοιπο κόσμο μαζί, ενώ το 2024 το 31% της ηλεκτρικής της ενέργειας παρήχθη από αιολικά, ηλιακά και υδροηλεκτρικά έργα.

Οι «αχίλλειες πτέρνες» και ο κίνδυνος του παρατεταμένου πολέμου

Παρά την ανθεκτικότητά της, η Κίνα δεν είναι απρόσβλητη. Η εξάρτησή της από τη Μέση Ανατολή παραμένει στο 50% (έναντι 95% της Ιαπωνίας), γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε μια μακροχρόνια κρίση.

  • Ανεξάρτητα Διυλιστήρια: Οι μικρότεροι παίκτες της αγοράς, που βασίζονται στο ιρανικό αργό, είναι οι πλέον εκτεθειμένοι, στρεφόμενοι τώρα απεγνωσμένα προς τη Ρωσία.
  • Βιομηχανία και Φυσικό Αέριο: Τομέας της χημικής βιομηχανίας που βασίζεται στο LNG, βρίσκεται αντιμέτωπος με ελλείψεις και εκτόξευση τιμών.
  • Η δοκιμασία του SPR: Η απελευθέρωση των στρατηγικών αποθεμάτων είναι «ευκολότερη στα λόγια παρά στην πράξη», καθώς ο μηχανισμός έχει δοκιμαστεί ελάχιστα στο παρελθόν.

«Ενώ μια σύντομη διακοπή είναι διαχειρίσιμη, η προοπτική παρατεταμένων δυσκολιών και οι συνακόλουθες αυξήσεις τιμών χτυπούν καμπανάκια στο Πεκίνο», προειδοποιεί η Meidan. Αν οι εβδομάδες γίνουν μήνες, η θεωρία του Σι περί «ενεργειακής αυτονομίας» θα δοκιμαστεί στα όριά της, όπως και η αντοχή ολόκληρης της παγκόσμιας οικονομίας.