Οι πρώτες της γευστικές μνήμες συνδέονται με την απλότητα των υλικών, τη δύναμη της παράδοσης και την έντονη σχέση των ανθρώπων με τη φύση και την εποχικότητα. Τα τελευταία χρόνια η Σταυριανή Ζερβακάκου επέστρεψε στη Μάνη, δημιουργώντας το μοναδικό «Aspasia» που λειτουργεί ως φυσική συνέχεια της προσωπικότητάς της. Κάθε πιάτο της Σταυριανής είναι μια ιστορία που έχει νόημα να διαδοθεί.
Ποιοι είναι οι πιο σημαντικοί σταθμοί στη ζωή και την καριέρα σας;
Είναι πολλοί οι σημαντικοί σταθμοί στη ζωή μου και προστίθονται καινούριοι όσο μεγαλώνω. Έχουν όμως όλοι ένα κοινό μοτίβο: τη φυγή από ο,τιδήποτε θέλει να επικυριαρχήσει στη συναισθηματική μου αυτοσυντήρηση, αλλά και στην επιθυμία μου για να ζήσω, να ζήσω, να ζήσω. Και αφού ολοκληρωθεί το μοτίβο της απομάκρυνσης από το σκοτάδι, ακολουθεί η επανεκκίνηση.
Νιώσατε ποτέ ότι για να τα καταφέρετε θα χρειαζόταν να κάνετε διπλάσια δουλειά από ό,τι ένας άντρας;
Το νιώθω αυτό από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Ως κοριτσάκι που έπρεπε να κάθεται και να μιλάει ευπρεπώς, ως έφηβη που έπρεπε να καταπιέσει ολόκληρο το συναισθηματικό κι ορμονικό της σύμπαν, ως εργαζόμενη που για να μην αφήσει περιθώρια αμφισβήτησης δεν έκανε διάλειμμα, ως μητέρα που πρέπει να θέλει να μεγαλώνει ένα παιδί και να μην επιθυμεί τίποτα άλλο, ως σεφ που ενώ δουλεύω εξίσου σκληρά και αποτελεσματικά, πρέπει να τσιρίζω για να τραβήξω την προσοχή στη δουλειά μου, για την οποία ειμαι πολύ περήφανη.
Εισπράξατε κάποια άδικη συμπεριφορά ή άνιση μισθολογική προσέγγιση λόγω φύλλου σας;
Η ιστορία της ζωής μας! Αυτό πρέπει να γίνει εκπομπή, γυναίκες δημιουργικές και καταρτισμένες να εκθέτουν το πένθος μιας κοινωνικά άνισης διαδρομής.
Υπάρχουν άντρες συνάδελφοί σας που υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν ανισότητες στην κουζίνα απλά τα πράγματα διαφοροποιούνται για τις γυναίκες όταν μπαίνουν στη διαδικασία να γίνουν μητέρες. Τι λέτε γι’ αυτό;
Λέω πως πρέπει να δουλέψουν πολύ με τον εαυτό τους, και πως θα ήταν χαρά μας να τους βοηθήσουμε να καταλάβουν τι σημαίνει να έχεις το βιώμα του να είσαι γυναίκα.
Γιατί πιστεύετε ότι είναι τόσο χαμηλό το ποσοστό των γυναικών που συμμετέχουν σε γαστρονομικές ημερίδες και ακόμη πιο μικρό εκείνο που έχουν Michelin;
Γιατί η πατριαρχία δεν θέλει να μοιραστεί τη χαρά της ζωής και της δημιουργίας, θέλει να την έχει υπό έλεγχο, θέλει να έχει την εξουσία, θα είναι ένα τίποτα χωρίς αυτήν.
Φωτό: Γιώργος Καπράνος
Πώς βλέπετε τη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία γενικότερα; Διακρίνεται να υπάρχει εξέλιξη και καλυτέρευση των πραγμάτων;
Πλέον μιλάμε για το φεμινισμό, που λέει πως ζούμε σε έναν κόσμο χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη –γιατί αυτό λέει ο φεμινισμός. Ναι, ενώ υπάρχει εξέλιξη, υπάρχει και αντίσταση στην εξέλιξη αυτή. Η αφύπνιση είναι ένας δύσκολος δρόμος, δεν θέλουν όλοι και όλες να τον περπατήσουν. Είναι σοβαρό ξεβόλεμα.
Αντιμετωπίζετε πιο ανταγωνιστικά τους άνδρες στη δουλειά σας ή δεν σας έχει απασχολήσει ποτέ το φύλλο του άλλου ή και ο ανταγωνισμός γενικότερα;
Δεν αισθάνομαι ανταγωνιστικά με το άλλο φύλο, ίσα-ίσα. Πιστεύω ότι είναι πολύ ξεχωριστό αυτό που κάνω και νιώθω πλήρης με τον τρόπο που έχω επιλέξει να το ασκώ. Κάποιες φορές βέβαια η συμπεριφορά τους μου υπενθυμίζει ότι πρέπει να έχω το νου μου.
Τι θα λέγατε σε μια έφηβο που ονειρεύεται να μπει στις κουζίνες;
Να μπει γιατί το θέλει πολύ.
Ποια γυναίκα (εντός ή εκτός γαστρονομίας) σας έχει εμπνεύσει βαθιά και γιατί;
Οι γυναίκες που με έχουν εμπνεύσει και με εμπνέουν είναι μια λίστα από τη γη μέχρι το φεγγάρι. Και όλο επεκτείνεται, διαστέλλεται, μεγαλώνει. Συγκινούμαι πάρα πολύ αυτήν τη στιγμή που τις σκέφτομαι.
Έχετε νιώσει ποτέ ότι έπρεπε να «σκληρύνετε» τη συμπεριφορά σας για να σας πάρουν στα σοβαρά;
Ναι ρε γαμώτο, είναι τόσο κουραστικό αυτό το προσωπείο! Αλλά ακόμα κι έτσι, εξακολουθεί να μη φτάνει πάντα το μήνυμα στον αποδέκτη, διότι το πρόβλημα βρίσκεται στη δική του στάση απέναντι στη ζωή και όχι στο πόσο σκληρή φαίνομαι.
Τι αλλάζει σε μια κουζίνα όταν επικεφαλής είναι γυναίκα;
Ο πολιτισμός μέσα στην κουζίνα.
Θεωρείτε ότι τα media αντιμετωπίζουν διαφορετικά τις γυναίκες σεφ σε σχέση με τους άνδρες;
Εδώ ολόκληρος πρόεδρος των ΗΠΑ υποτίμησε τη γυναικεία ομάδα χόκεϊ που έφερε το χρυσό στους Ολυμπιακούς, δεν θα περιθωριποιηθούν οι γυναίκες της γαστρονομίας; Είναι οικουμενικό το μοτίβο κι έχει να κάνει με τον φόβο απώλειας ελέγχου γιατί δεν θέλουν να δουν την πίτα να μοιράζεται.
Πιστεύετε ότι οι βραβεύσεις που αφορούν μόνο τις γυναίκες βοηθούν ή αναπαράγουν τον διαχωρισμό;
Οι βραβεύσεις που αφορούν τις γυναίκες ξεχωριστά σε επαγγέλματα όπως το δικό μας, είναι μια ειλικρινέστατη αποδοχή της πατριαρχικής εξουσιομανίας στην οποία ήδη αναφέρθηκα.
Όταν κοιτάτε τη μέχρι τώρα πορεία σας, τι σκέφτεστε, πώς νιώθετε;
Νιώθω υπέροχα, νιώθω μοναδικά.
Ποια είναι η μεγαλύτερη εσωτερική σας νίκη;
Ότι συνειδητοποίησα πως οι φόβοι μου, είναι τελικά ΔΙΚΟΙ ΤΟΥΣ.
