Σε επίπεδα ρεκόρ εκτοξεύτηκε το παγκόσμιο χρέος στο τέλος του 2025 και διαμορφώθηκε σε 348 τρισ. δολάρια καταγράφοντας την ταχύτερη αύξηση από την έξαρση της πανδημίας, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Ινστιτούτο Διεθνών Χρηματοοικονομικών (IIF) στην τελευταία του έκθεση Global Debt Monitor.

Το παγκόσμιο χρέος διογκώθηκα κατά 29 τρισ. δολάρια κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Οι κυβερνήσεις είχαν τη μερίδα του λέοντος στην αύξηση, καθώς 1ο τρισ. προήλθαν από αυτές με τις ΗΠΑ, Κίνα και ευρωζώνη να «μοιράζονται » τα τρία τέταρτα της αύξησης.

Ως εκ τούτου τα δημοσιονομικά ελλείμματα των μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη τρέφουν το παγκόσμιο χρέος περισσότερο από τα δάνεια των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, με τις αγορές ομολόγων να έχουν ενισχυθεί από εκδόσεις δημόσιου χρέους σε επίπεδα ρεκόρ.

Το παγκόσμιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ

Το ερώτημα πλέον πηγαίνει στο συντελεστή της ανάπτυξης, καθώς η μέτρηση του χρέους υπολογίζεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, το παγκόσμιο χρέος μειώθηκε σε περίπου 308% του ΑΕΠ το 2025, αναφέρει η έκθεση, κυρίως λόγω των προηγμένων οικονομιών. Οι δείκτες χρέους στις αναδυόμενες αγορές συνέχισαν να αυξάνονται, φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ πάνω από 235% του ΑΕΠ.

Με την παγκόσμια ανάπτυξη που αναμένεται να παραμείνει σταθερή αλλά μέτρια, το ζητούμενο για τους επενδυτές είναι εάν ο δανεισμός μπορεί να συνεχίσει να επιταχύνεται χωρίς να αυξήσει ξανά τους δείκτες χρέους ή να δοκιμάσει τη ζήτηση για κρατικά ομόλογα.

Το ΔΝΤ στην ενημέρωση του Παγκόσμιου Οικονομικού Προοπτικού του Ιανουαρίου 2026 προέβλεψε παγκόσμια ανάπτυξη περίπου 3,3% το 2026, με τις προηγμένες οικονομίες να αναπτύσσονται κατά περίπου 1,8% και τις αναδυόμενες αγορές λίγο πάνω από 4%.

Αυτά τα ποσοστά είναι σταθερά με βάση τα πρόσφατα πρότυπα, αλλά όχι αρκετά ισχυρά για να μειώσουν γρήγορα τα αυξανόμενα αποθέματα χρέους. Εάν ο δανεισμός συνεχιστεί με τον ρυθμό του 2025, οι λόγοι χρέους προς ΑΕΠ θα μπορούσαν να αρχίσουν να αυξάνονται ξανά, ιδίως στις αναδυόμενες αγορές όπου η μόχλευση βρίσκεται ήδη σε επίπεδα ρεκόρ.

Το παγκόσμιο χρέος οδεύει να ξεπεράσει το 100% στο τέλος της δεκαετίας φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδό του από το 1948, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με το Fiscal Monitor του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που προτρέπει τις χώρες να δημιουργήσουν αποθεματικά ασφαλείας για να προστατευτούν από τους οικονομικούς κινδύνους. Επιπλέον προτρέπει τις ΗΠΑ να σταθεροποιήσουν το χρέος μειώνοντας το έλλειμμα.

«Ένας ισχυρός συνδυασμός δημοσιονομικής επέκτασης, χαλαρής νομισματικής πολιτικής και «ελαφρύτερης» απλοποίησης των κανονιστικών ρυθμίσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω συσσώρευση χρέους, ενώ παράλληλα θα εντείνει τις ανησυχίες για την αυξανόμενη μόχλευση και την υπερθέρμανση σε τμήματα της αγοράς», ανέφερε το IIF, επισημαίνοντας τα επίμονα δημοσιονομικά ελλείμματα σε όλες τις μεγάλες οικονομίες.

Η ακτινογραφία του παγκόσμιου χρέους

Το δημόσιο χρέος παγκοσμίως ανήλθε σε περίπου 106,7 τρισ. δολάρια στο τέλος του έτους έναντι 96,3 τρισ. δολαρίων ένα χρόνο νωρίτερα. Το χρέος των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών έφτασε περίπου τα 100,6 τρισ. δολάρια. Οι υποχρεώσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν με πιο ήπιο ρυθμό στα 64,6 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με τα στοιχεία.

Στις ώριμες αγορές, το συνολικό χρέος αυξήθηκε σε περίπου 231,7 τρισ. δολάρια, ενώ στις αναδυόμενες αγορές έφτασε περίπου τσα 116,6 τρισ.δολάρια. Και στις δύο περιπτώσεις ανήλθε σε νέα ιστορικά υψηλά.

Η μετατόπιση της σύνθεσης είναι αξιοσημείωτη: οι δείκτες χρέους του ιδιωτικού τομέα έχουν μειωθεί από τις κορυφές της πανδημίας, ενώ το δημόσιο χρέος συνεχίζει να επεκτείνεται. Αυτό σημαίνει ότι ο δημόσιος δανεισμός είναι πιο εκτεθειμένος στις αλλαγές των επιτοκίων και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Ο Ιανουάριος ήταν ένας από τους πιο πολυάσχολους μήνες στην ιστορία για την έκδοση κρατικών ομολόγων καθώς οι κυβερνήσεις έσπευσαν να εκμεταλλευτούν την ζήτηση των επενδυτών και να αντλήσουν κεφάλαια για την κάλυψη των δημοσιονομικών αναγκών τους.

Οι εταιρικοί δανειολήπτες ήταν επίσης ενεργοί. Οι εκδόσεις αμερικανικών ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας βρίσκονται σε καλό δρόμο για μια ακόμη ισχυρή χρονιά μετά από έναν ταχύ Ιανουάριο, κυρίως λόγω του δανεισμού των επιχειρήσεων των μεγάλων τεχνολογικω΄ν εταιρειών και βιομηχανιών.

«Οι ευνοϊκότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες θα πρέπει να υποστηρίξουν τις προσπάθειες κινητοποίησης του αναγκαίου κεφαλαίου για τις εθνικές προτεραιότητες, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης της άμυνας», αναφέρεται στην έκθεση του IIF. «Μια νέα ισχυρή κύμα «υπερκύκλων» παγκόσμιων κεφαλαιουχικών δαπανών αναμένεται να ενισχύσει αυτή τη δυναμική, με μεγάλης κλίμακας επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, στην ενεργειακή ασφάλεια και μετάβαση, καθώς και σε ανθεκτικές υποδομές που αναδύονται ως σημαντικός μοχλός ανάπτυξης για τις παγκόσμιες αγορές χρέους».

Το IIF σημείωσε ότι οι ευκολότερες συνθήκες χρηματοδότησης και η ισχυρή όρεξη για ρίσκο έχουν επίσης υποστηρίξει την έκδοση ομολόγων υψηλής απόδοσης, δανείων με μόχλευση και αγορών IPO.

Αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε να διατηρήσει την αύξηση του παγκόσμιου χρέους το 2026 εάν τα δημοσιονομικά ελλείμματα παραμείνουν μεγάλα και οι εταιρείες συνεχίσουν να χρηματοδοτούν τις κεφαλαιακές δαπάνες μέσω των αγορών ομολόγων, ανέφερε.

Πηγή: ot.gr