Φρένο στην πρακτική της ΕΛ.ΑΣ. να απορρίπτει αιτήματα πολιτών για έκδοση ή ανανέωση διαβατηρίων, επικαλούμενη την παλαιότητα του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας, έβαλε με πρόσφατη απόφασή του το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).
Σύμφωνα με την κρίση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, η Διεύθυνση Διαβατηρίων του Αρχηγείου της ΕΛ.ΑΣ. δεν νομιμοποιείται να αρνηθεί την παροχή διαβατηρίου αποκλειστικά και μόνο επειδή η αστυνομική ταυτότητα του αιτούντος είναι παλαιού τύπου και η φωτογραφία παρουσιάζει αποκλίσεις από τη σημερινή του εμφάνιση.
Το χρονικό της υπόθεσης
Η υπόθεση έφτασε στη Δικαιοσύνη ύστερα από προσφυγή πολίτη, ο οποίος το περασμένο έτος αιτήθηκε την ανανέωση του διαβατηρίου του, προσκομίζοντας ως δικαιολογητικό την αστυνομική του ταυτότητα, η οποία είχε εκδοθεί τον Μάιο του 1972 – πριν από περίπου μισό αιώνα.
Η Διεύθυνση Διαβατηρίων απέρριψε το αίτημα, αιτιολογώντας την απόφασή της στο γεγονός ότι είχε παρέλθει το χρονικό διάστημα των 15 ετών από την έκδοση της ταυτότητας. Ως εκ τούτου, η ΕΛ.ΑΣ. υποστήριξε ότι καθίσταται αδύνατη η ταυτοπροσωπία, λόγω της φυσιολογικής αλλαγής των χαρακτηριστικών του προσώπου σε σχέση με την φωτογραφία του 1972.
Παρά την ενδικοφανή προσφυγή που άσκησε ο πολίτης στην αρμόδια διεύθυνση της ΕΛ.ΑΣ., η απόρριψη παρέμεινε σε ισχύ, με την Αστυνομία να του υποδεικνύει την έκδοση νέου δελτίου ταυτότητας ως προαπαιτούμενο για την απόκτηση διαβατηρίου.
Η προσφυγή στο ΣτΕ και το σκεπτικό της απόφασης
Ο αιτών προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την αναστολή της απορριπτικής απόφασης. Επικαλέστηκε αφενός πλημμελή αιτιολογία της διοικητικής πράξης και αφετέρου τον κίνδυνο πρόκλησης δυσεπανόρθωτης βλάβης, καθώς η κατοχή διαβατηρίου ήταν επιβεβλημένη για προσωπικούς λόγους, αλλά και για λόγους υγείας της συζύγου του που απαιτούσαν μετάβαση στο εξωτερικό.
Η Επιτροπή Αναστολών του ΣτΕ (με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο κ. Ηλία Μάζο και εισηγήτρια την πάρεδρο κ. Χάιδω Ευαγγελίου), δικαίωσε τον πολίτη. Στο σκεπτικό της απόφασης, οι δικαστές υπενθυμίζουν τη νομολογία του δικαστηρίου από το 2021, σύμφωνα με την οποία:
«Σε περίπτωση κατά την οποία έχει παρέλθει ο χρόνος ισχύος του δελτίου ταυτότητας (15 έτη), αυτό θεωρείται ισχυρό μέχρι την αντικατάστασή του».
Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες, κατά τη διαδικασία χορήγησης διαβατηρίου, οφείλουν να ελέγχουν εάν έχουν υποβληθεί τα νόμιμα δικαιολογητικά –συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας– και να τα αποδέχονται εφόσον δεν υπάρχουν αμφιβολίες για τη γνησιότητά τους. Το ΣτΕ ξεκαθάρισε πως αρμοδιότητα της υπηρεσίας δεν είναι η διενέργεια ελέγχου ταυτοπροσωπίας σε αυτό το στάδιο.
Οι λόγοι της δικαίωσης
Η αίτηση αναστολής έγινε δεκτή καθώς το ΣτΕ έλαβε υπόψη δύο κρίσιμες παραμέτρους. Η πρώτη είναι ότι η ΕΛ.ΑΣ. δεν επικαλέστηκε λόγους δημοσίου συμφέροντος που να επιβάλλουν τη μη ανανέωση. Μάλιστα, επισημάνθηκε η αντιφατικότητα της διοίκησης, καθώς στον ίδιο πολίτη είχε χορηγηθεί διαβατήριο το 2015 με την ίδια ακριβώς ταυτότητα του 1972. Κατά δεύτερον κρίθηκε ότι η άρνηση της ΕΛ.ΑΣ. θα προκαλούσε σοβαρά προσκόμματα στην οικογενειακή ζωή του αιτούντος.
Κατόπιν τούτων, το ΣτΕ διατάσσει τη Διεύθυνση Διαβατηρίων να λάβει υπόψη το φωτοαντίγραφο της υφιστάμενης ταυτότητας ως έγκυρο δικαιολογητικό και να προχωρήσει στην εξέταση του αιτήματος ανανέωσης του διαβατηρίου.
