Οι ιρανικές αρχές άφησαν να εννοηθεί το Σάββατο ότι ενδέχεται να εντείνουν την καταστολή των μεγαλύτερων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων των τελευταίων ετών, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να αποδίδουν την αναταραχή σε «τρομοκράτες» και να δηλώνουν αποφασισμένοι να προστατεύσουν το καθεστώς.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τις τελευταίες ημέρες έχει επανειλημμένα απειλήσει με παρέμβαση, έγραψε το Σάββατο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Το Ιράν αντικρίζει την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!».

Υπήρξαν νέες αναφορές για βίαια επεισόδια σε όλο το Ιράν, αν και το μπλακάουτ στο διαδίκτυο καθιστούσε δύσκολη την πλήρη αποτίμηση της έκτασης της αναταραχής.

Μετά τη δύση του ηλίου το Σάββατο, νέα βίντεο που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο φέρονται να δείχνουν νέες διαδηλώσεις σε αρκετές συνοικίες της Τεχεράνης, καθώς και σε πόλεις όπως το Ραστ στον βορρά, η Ταμπρίζ στα βορειοδυτικά και το Σιράζ και το Κερμάν στον νότο. Το Reuters δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει άμεσα το υλικό.

Ο εξόριστος γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, που έχει αναδειχθεί σε εξέχουσα φωνή της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης, απηύθυνε την ισχυρότερη μέχρι σήμερα έκκλησή του για τη διεύρυνση των διαδηλώσεων σε εξέγερση με στόχο την ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι δημοτικό κτίριο πυρπολήθηκε στην Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, αποδίδοντας το περιστατικό σε «ταραχοποιούς». Η κρατική τηλεόραση πρόβαλε επίσης πλάνα από κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας, τα οποία –όπως ανέφερε– σκοτώθηκαν σε διαδηλώσεις στις πόλεις Σιράζ, Κομ και Χαμεντάν.

Βίντεο που αναρτήθηκαν την Παρασκευή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειχναν μεγάλα πλήθη να συγκεντρώνονται στην Τεχεράνη και φωτιές να καίνε στους δρόμους. Σε ένα βίντεο που επαληθεύτηκε από το Reuters και απεικονίζει νυχτερινή διαμαρτυρία στη συνοικία Σαανταταμπάντ της Τεχεράνης, ακούγεται ένας άνδρας να λέει ότι το πλήθος είχε καταλάβει την περιοχή.

«Ο κόσμος έρχεται. “Θάνατος στον δικτάτορα”, “Θάνατος στον Χαμενεΐ”», ακούγεται να λέει, αναφερόμενος στον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε όλο το Ιράν από τις 28 Δεκεμβρίου, ξεκινώντας ως αντίδραση στον καλπάζοντα πληθωρισμό και μετατρεπόμενες γρήγορα σε πολιτικές, με τους διαδηλωτές να ζητούν το τέλος της θεοκρατικής διακυβέρνησης. Οι αρχές κατηγορούν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν την αναταραχή.

Ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών χαρακτήρισε την κατάσταση «παιχνίδι αντοχής». Όπως είπε, η αντιπολίτευση προσπαθεί να διατηρήσει την πίεση έως ότου βασικά στελέχη του καθεστώτος διαφύγουν ή αλλάξουν στρατόπεδο, ενώ οι αρχές επιδιώκουν να σπείρουν αρκετό φόβο ώστε να αδειάσουν οι δρόμοι, χωρίς όμως να δώσουν στις ΗΠΑ αφορμή για παρέμβαση.

Η ιρανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA αναφέρει ότι τουλάχιστον 50 διαδηλωτές και 15 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί, ενώ περίπου 2.300 άτομα έχουν συλληφθεί.

«Τρομοκρατικές ομάδες»

Αυτόπτης μάρτυρας στο δυτικό Ιράν δήλωσε τηλεφωνικά ότι οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή και άνοιγαν πυρ, ζητώντας να μην κατονομαστεί για λόγους ασφαλείας.

Το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι συνελήφθησαν 100 «ένοπλοι ταραχοποιοί» στην πόλη Μπαχαρεστάν, κοντά στην Τεχεράνη.

Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, οι Φρουροί της Επανάστασης –επίλεκτη δύναμη που έχει καταστείλει και στο παρελθόν κύματα αναταραχών– κατηγόρησαν «τρομοκράτες» ότι στοχοποίησαν στρατιωτικές και αστυνομικές βάσεις τις τελευταίες δύο νύχτες. Ανέφεραν ότι αρκετοί πολίτες και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας σκοτώθηκαν, ενώ δημόσια και ιδιωτική περιουσία πυρπολήθηκε.

Η προστασία των επιτευγμάτων της Ισλαμικής Επανάστασης και η διατήρηση της ασφάλειας αποτελούν «κόκκινη γραμμή», πρόσθεσαν.

Παράλληλα, και ο τακτικός στρατός εξέδωσε ανακοίνωση, δηλώνοντας ότι θα «προστατεύσει και θα διασφαλίσει τα εθνικά συμφέροντα, τις στρατηγικές υποδομές της χώρας και τη δημόσια περιουσία».

Ο Παχλαβί καλεί σε κατάληψη κέντρων πόλεων

Σε βίντεο που ανάρτησε στην πλατφόρμα X, ο Ρεζά Παχλαβί, 65 ετών, ο οποίος ζει στις ΗΠΑ και του οποίου ο πατέρας ανατράπηκε το 1979, δήλωσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα γονατίσει. Κάλεσε τους πολίτες να καταλάβουν τα κέντρα των πόλεών τους και ανέφερε ότι προετοιμάζεται να επιστρέψει σύντομα στο Ιράν.

«Ο στόχος μας δεν είναι πλέον απλώς να βγαίνουμε στους δρόμους· ο στόχος είναι να προετοιμαστούμε για την κατάληψη και διατήρηση των κέντρων των πόλεων», είπε.

Γιατρός στο βορειοδυτικό Ιράν δήλωσε ότι από την Παρασκευή έχουν μεταφερθεί στα νοσοκομεία μεγάλος αριθμός τραυματισμένων διαδηλωτών, αρκετοί από τους οποίους είχαν ξυλοκοπηθεί άγρια, με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, σπασμένα άκρα και βαθιά τραύματα.

Τουλάχιστον 20 άτομα σε ένα νοσοκομείο είχαν δεχθεί πυρά με πραγματικά πυρά, εκ των οποίων πέντε κατέληξαν.

Ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν προτίθεται προς το παρόν να συναντηθεί με τον Παχλαβί, ένδειξη ότι αναμένει να δει πώς θα εξελιχθεί η κρίση πριν στηρίξει ανοιχτά κάποιον ηγέτη της αντιπολίτευσης.

Το ιρανικό καθεστώς έχει αντέξει επανειλημμένα κύματα αναταραχών, όπως τις φοιτητικές κινητοποιήσεις του 1999, τις διαδηλώσεις μετά τις αμφισβητούμενες εκλογές του 2009, τις κινητοποιήσεις του 2019 για την οικονομία και τις διαδηλώσεις του 2022 μετά τον θάνατο γυναίκας υπό κράτηση για παραβίαση των κανόνων ενδυμασίας.

Ο Τραμπ, που πέρυσι το καλοκαίρι συμμετείχε μαζί με το Ισραήλ σε πλήγματα κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, έχει συμπεριλάβει τη χώρα σε λίστα πιθανών σημείων παρέμβασης, μετά και την αποστολή αμερικανικών δυνάμεων για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας πριν από μία εβδομάδα. Την Παρασκευή, προειδοποιώντας την ιρανική ηγεσία, δήλωσε: «Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί τότε θα αρχίσουμε κι εμείς».

Ορισμένοι διαδηλωτές φώναξαν συνθήματα υπέρ του Παχλαβί, όπως «Ζήτω ο σάχης», αν και τα περισσότερα συνθήματα ζητούσαν το τέλος της θεοκρατικής διακυβέρνησης ή άμεσες λύσεις για την οικονομία.

Την Παρασκευή, ο Χαμενεΐ κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι δρουν για λογαριασμό του Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι οι ταραχοποιοί επιτίθενται σε δημόσια περιουσία και προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη δεν θα ανεχθεί άτομα που ενεργούν ως «μισθοφόροι ξένων δυνάμεων».

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ  έχει τεθεί σε κατάσταση υψηλού συναγερμού για ενδεχόμενη παρέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράν.