Η κρίση στο Ιράν μετατρέπεται σε διεθνή συναγερμό. Οι μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις έχουν στοιχίσει πάνω από 500 ζωές και χιλιάδες συλλήψεις, προκαλώντας ανοιχτές απειλές κατά των αμερικανικών βάσεων και του Ισραήλ, από το καθεστώς των μουλάδων, που αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη εσωτερική πρόκληση από το 2022. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, αυξάνοντας την ένταση στη Μέση Ανατολή.

Αιματοχυσία και αμερικανικές επιλογές

Η αμερικανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA αναφέρει 490 νεκρούς διαδηλωτές και 48 μέλη παραστρατιωτικών και δυνάμεων ασφαλείας, με πάνω από 10.600 συλλήψεις σε δύο εβδομάδες. Η Τεχεράνη δεν έχει δώσει επίσημο απολογισμό.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Ντόναλντ Τραμπ ενημερώνεται από τους συνεργάτες του για μια σειρά επιλογών απέναντι στο Ιράν: από στρατιωτικά πλήγματα και κυβερνοεπιθέσεις έως αυστηρότερες κυρώσεις και ψηφιακή υποστήριξη αντικαθεστωτικών δικτύων.

Απειλές και «κόκκινες γραμμές» από την Τεχεράνη

Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχάμαντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε: «Σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη (Ισραήλ) και όλες οι αμερικανικές βάσεις θα αποτελέσουν νόμιμους στόχους».

Καταστολή, μπλακάουτ και εικόνες από το πεδίο

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, με αφορμή την εκτόξευση των τιμών, αλλά γρήγορα επεκτάθηκαν σε ευθςίααμφισβήτηση της θεοκρατικής εξουσίας, που κυβερνά τη χώρα από το 1979. Τα μπλακάουτ στο διαδίκτυο περιορίζουν δραστικά τη ροή πληροφοριών.

Παρ’ όλα αυτά, βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα δείχνουν χιλιάδες διαδηλωτές στην Τεχεράνη να πορεύονται τη νύχτα, ενώ σε άλλες πόλεις, όπως το Μασχάντ, καταγράφονται πυρκαγιές, εκρήξεις και εκτεταμένες καταστροφές.

Ισραήλ σε επιφυλακή, μνήμες από τον πόλεμο του 2024

Το Τελ Αβίβ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, δηλώνοντας έτοιμο να απαντήσει «με ισχύ, αν χρειαστεί». Η ένταση ξυπνά μνήμες από τον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, τον Ιούνιο του 2024, όταν οι ΗΠΑ είχαν συμμετάσχει με πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και η Τεχεράνη απάντησε με πυραυλικές επιθέσεις.

«Ταραχοποιοί και τρομοκράτες», λέει η Τεχεράνη

Ο πρόεδρος του Ιράν κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ για υποκίνηση αναταραχών και αποσταθεροποίηση και κάλεσε σε πανεθνική φιλοκυβερνητική συγκέντρωση, ενώ διαβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να ακούσει τα αιτήματα των πολιτών και να αντιμετωπίσει τα οικονομικά προβλήματα.

Αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι, ακόμη κι αν το καθεστώς επιβιώσει, θα εξέλθει από την κρίση σημαντικά αποδυναμωμένο.

Τραμπ: «Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν»

Με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο Τραμπ δήλωσε ότι «το Ιράν κοιτάζει την ελευθερία, όπως ποτέ άλλοτε» και ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν. Το ενδεχόμενο παρέμβασης συζητήθηκε σε τηλεφωνική επικοινωνίατου αμερικανού ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο με τον Νετανιάχου, ενώ η αντιπολίτευση καλεί τους διαδηλωτές να παραμείνουν στους δρόμους.

Γεωπολιτικό explainer: Τι σημαίνει η κρίση για την περιοχή και τον κόσμο

  • Μέση Ανατολή: Αυξάνεται ο κίνδυνος στρατιωτικής σύγκρουσης και περιφερειακής αστάθειας.
  • Πετρέλαιο και ενέργεια: Τυχόν στρατιωτικές επιχειρήσεις ή αποκλεισμοί θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν τις τιμές πετρελαίου διεθνώς.
  • Ευρώπη και Δύση: Η κρίση απειλεί τις διπλωματικές ισορροπίες και φέρνει ξανά στο προσκήνιο το πυρηνικό πρόγραμμα και τις κυρώσεις στο Ιράν.