Παλέρμο: από πεδίο μάχης της Μαφίας, πολιτιστική πρωτεύουσα

«Η σικελική πρωτεύουσα χρησιμοποιεί εκατομμύρια ευρώ που έχει κατασχέσει από τα αφεντικά του οργανωμένου

«Η σικελική πρωτεύουσα χρησιμοποιεί εκατομμύρια ευρώ που έχει κατασχέσει από τα αφεντικά του οργανωμένου εγκλήματος για να επενδύσει στην ανάπλαση του Παλέρμο» γράφει το BBC για την αναγέννηση μιας πόλης που από πεδίο μάχης της Μαφίας, ετοιμάζεται να γίνει πολιτιστική πρωτεύουσα. Ακολουθούν αποσπάσματα από το ρεπορτάζ:
«Κάθε πόλη, σε κάποια στάδια της ιστορίας της, φτάνει σε ένα κρίσιμο σημείο. Για το Παλέρμο, αυτό ήρθε ένα αποπνικτικό απόγευμα τον Ιούλιο του 1992, όταν περισσότεροι από 1.500 στρατιώτες οπλισμένοι με αυτόματα όπλα κατέλαβαν θέσεις σε κάθε γωνιά των απόκοσμα ήσυχων γειτονιών της πόλης.
Εκείνη την ημέρα, ο πόλεμος ήταν εναντίον της Μαφίας. Εξι ημέρες νωρίτερα, μια βόμβα σε αυτοκίνητο είχε σκοτώσει τον Πάολο Μπορσελίνο, τον αρχιδικαστή που ερευνούσε τους «νονούς» της Κόζα Νόστρα, της σικελικής Μαφίας. Τον Μάιο, το αυτοκίνητο άλλου δικαστή, του Τζιοβάνι Φαλκόνε, του υπ’ αριθμόν ένα εχθρού των αφεντικών της Μαφίας, είχε ανατιναχθεί.
«Παλέρμο όπως Βηρυτός» ήταν ο τίτλος σε όλα τα πρωτοσέλιδα των ιταλικών εφημερίδων της εποχής. Αλλά εκείνοι οι πόλεμοι της Μαφίας των αρχών της δεκαετίας του 1990 σήμερα φαίνονται έτη φωτός μακριά, καθώς το Παλέρμο θέτει υποψηφιότητα για πολιτιστική πρωτεύουσα το 2018. Ο 69χρονος Λεολούκα Ορλάντο είναι ένας από τους πιο γνωστούς ιταλούς δημάρχους. Εχει διδακτορικό στη Νομική, μιλάει πέντε γλώσσες και έχει διοικήσει την πόλη για 17 χρόνια. Εάν η πόλη έχει αλλάξει, το χρωστάει εν μέρει σε εκείνον.
«Πρώτα από όλα, έπρεπε να απαλλαγούμε από τους αρχηγούς της Μαφίας» λέει ο Ορλάντο. Ειδικοί νόμοι έχουν θεσπιστεί εναντίον τους και των συνεργατών τους, συμπεριλαμβανομένων δημοτικών υπαλλήλων που δούλεψαν για μαφιόζους. Οι κυρώσεις και οι συνθήκες των φυλακών έγιναν πιο σκληρές, ενθαρρύνοντας πολλούς γκάνγκστερ να γίνουν πληροφοριοδότες σε μια προσπάθεια να καταδικαστούν σε πιο ελαφρές ποινές, κάτι που οδήγησε σε περισσότερες συλλήψεις. Οπως του Σαλβατόρε «Τοτό» Ριίνα, του αρχηγού της σικελικής Μαφίας, η οποία προκάλεσε το μεγαλύτερο ντόμινο. Ακολούθησαν περισσότερες συλλήψεις: σύμφωνα με κυβερνητικούς αριθμούς, πάνω από 4.000 μαφιόζοι έχουν συλληφθεί στη Σικελία από τη δεκαετία του 1990.
Ο Μαουρίτσιο Γκάρντα, καθηγητής Πολεοδομίας στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο, λέει ότι η Μαφία «παραμόρφωσε την ομορφιά της πόλης γεμίζοντάς την με τόνους από τσιμέντο χωρίς να λάβει υπόψη την ιστορική και καλλιτεχνική κληρονομιά». Πρόκειται για μια αρχιτεκτονική περίοδο που σε μερικούς κύκλους έχει μείνει στη μνήμη ως «όλεθρος του Παλέρμο». Σήμερα, ο Γκάρντα περιγράφει την αναγέννηση της πόλης ως «μια διαδικασία εξιλέωσης». To δημοτικό συμβούλιο προσέφερε δημόσια χρηματοδότηση, και μέσα σε 25 χρόνια περισσότερα από το 60% των ιστορικών κτιρίων της πόλης έχουν ανακαινισθεί.
Ενα μερίδιο από τις κατασχέσεις των περιουσιών των αφεντικών της σικελικής Μαφίας, που αγγίζει το εκτιμώμενο ποσό των 30 εκατ. ευρώ, επενδύθηκε σε νέους κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς και πολιτιστικούς χώρους.
Λίγο έξω από το Παλέρμο, στο Καπάτσι, όπου σκοτώθηκε ο Φαλκόνε, ένα κτήμα κατασχέθηκε από ένα τοπικό αφεντικό και μεταμορφώθηκε σε παιδική χαρά για παιδιά με αναπηρία. Ενας ακόμη ανακαινισμένος χώρος στα προάστια της πόλης είναι ο Κήπος της Μνήμης. Κατασχεμένο από έναν μαφιόζο το 1993, είναι τώρα ένα πάρκο 25.000 τετραγωνικών μέτρων γεμάτο από μανταρινιές, λεμονιές και πορτοκαλιές, πολλές από τις οποίες σκιάζουν επιγραφές με το όνομα ανθρώπων που σκοτώθηκαν επειδή εναντιώθηκαν στην Κόζα Νόστρα.
Αλλού, ένα όμορφο αρχοντικό στην εξοχή, το οποίο κάποτε λειτουργούσε ως σημείο συνάντησης για τους τοπικούς γκάνγκστερ, έχει μετατραπεί στο αρχηγείο τοπικού κινήματος προσκόπων. Και αυτοί είναι μόνο τρεις από τους περίπου 800 επαναπροσδιορισμένους χώρους.
«Αυτός ο τύπος αστικής ανάπλασης έχει επίσης μία κοινωνική αξία» λέει ο Γκάρντα. Μέχρι το 2005, η περιοχή της Λα Κάλα ήταν γεμάτη σκουπίδια και στέκι για εμπόρους ναρκωτικών. Σήμερα, είναι εμβληματική για την αναγέννηση του Παλέρμο. Εκατοντάδες γιοτ είναι αγκυροβολημένα εκεί, ενώ πάρκα και καφετέριες δίνουν ζωή στο αρχαίο λιμάνι.
Πολλές από τις πλατείες του Παλέρμο χρησιμοποιούνταν από τη Μαφία ως παράνομοι χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων. Σήμερα, αρκετές έχουν πεζοδρομηθεί ή συνδεθεί με χώρους κοινής χρήσης αυτοκινήτου ή ποδηλάτου. Η πόλη γίνεται επίσης πιο πράσινη, με πρόσφατα εγκατεστημένο ηλεκτρικό τραμ και μετρό που συνδέει τα προάστια με το κέντρο.
Το Παλέρμο έχει ακόμη μεγάλο δρόμο να διανύσει. Η Μαφία ελέγχει ακόμα κάποιες επιχειρήσεις εκεί. Νέοι άνθρωποι πασχίζουν να βρουν δουλειά. Τα προάστια παραμένουν φτωχά. Το ίδιο και πολλοί κάτοικοι. Μερικοί λένε ότι το Παλέρμο είναι τώρα ένα είδος καθαρτηρίου. «Αλλά μετά από όλα αυτά», καταλήγει ο Ορλάντο, «ανάμεσα στους ουρανούς και στις φλόγες, κάθε ημέρα αυτή η πόλη γίνεται ένα όλο και πιο καλό μέρος για να ζήσεις»».

HeliosPlus

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk