Ελπίδα, υπερηφάνεια και εθνική ανωτερότητα

Αν οι δημοσκοπήσεις είναι η φωτογραφία της στιγμής, τότε η εικόνα που παρουσιάζουν είναι πολύ θολή και συγκεχυμένη

Ελπίδα, υπερηφάνεια και εθνική ανωτερότητα | tovima.gr
Αν οι δημοσκοπήσεις είναι η φωτογραφία της στιγμής, τότε η εικόνα που παρουσιάζουν είναι πολύ θολή και συγκεχυμένη. Η κοινωνία στηρίζει την κυβέρνηση αλλά ταυτόχρονα αμφισβητεί βασικές πολιτικές της, ακόμη και τη διαπραγματευτική στρατηγική της. Είναι οι μετρήσεις λάθος ή μήπως η ελληνική κοινωνία έχει αλλάξει στα χρόνια της κρίσης τόσο – ενδεχομένως να μεταλλάσσεται ακόμη – ώστε οι βαθύτερες διεργασίες να συντελούνται σε βάθη δύσκολα εξερευνήσιμα; Στις αρχές Ιουνίου το ΠαΣοΚ και η ΔΗΜΑΡ οργανώνουν συνέδρια αλλαγής ηγεσίας και επανατοποθέτησής τους στο πολιτικό σκηνικό, χωρίς να έχουν αποσαφηνίσει σε ποιο ακροατήριο απευθύνονται, ενώ η ΝΔ και το Ποτάμι αδυνατούν να εισπράξουν κέρδη από τις απώλειες του ΣΥΡΙΖΑ. Οι εκλογές της 25ης Ιανουαρίου δεν ανέδειξαν απλώς μια νέα κυβέρνηση, ενδεχομένως να δημιούργησαν μια διαφορετική πραγματικότητα για τη χώρα.
Αυτές τις αλλαγές επιχειρεί να ιχνηλατήσει το Παρατηρητήριο κοινωνικοικονομικών εξελίξεων «Ελλάδα 2.0» της εταιρείας qed για το τοπίο πριν και μετά τις πρόσφατες εθνικές εκλογές και τα συμπεράσματα εκπλήσσουν. Το «Ελλάδα 2.0» δεν είναι δημοσκοπικό εργαλείο, άλλωστε δεν περιλαμβάνει ερωτήσεις πρόθεσης ψήφου, αλλά ένα σύνολο ερευνών με στόχο την υποστήριξη μεσοπρόθεσμων στρατηγικών αποφάσεων. Η βασική έρευνα είναι μια πανελλαδική μέτρηση που επαναλαμβάνεται τρεις φορές τον χρόνο με προσωπικές συνεντεύξεις σε δείγμα 1.500 ερωτηματολογίων τη φορά. Τα συμπεράσματα της έρευνας που ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο συγκρίθηκαν με τα αντίστοιχα του περυσινού Οκτωβρίου.
Πώς ερμήνευσαν οι πολίτες το σύνθημα «πρώτη φορά Αριστερά»;
Απαντήσεις: «Πρώτη φορά ευτυχία», «Αυξημένες προσδοκίες από τον ιδιωτικό τομέα», «Κρατάμε ψηλά την ελληνική σημαία», «ένα νέο συμβόλαιο εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και στους θεσμούς».
Συμπέρασμα: Στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου δεν σημειώθηκε αριστερή στροφή στο εκλογικό σώμα, είτε πολιτική είτε οικονομική. Αντιθέτως, αυξήθηκε το ποσοστό όσων αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρώοι, ενώ το ποσοστό όσων αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί ήταν 29% τον Οκτώβριο του 2014 και παρέμεινε 30% τον Απρίλιο του 2015. Αποτυπώνεται επίσης καθαρά μια εθνικιστική τάση η οποία διαπερνά το εκλογικό σώμα. Αλλωστε ποσοστό 76% δηλώνει ότι η συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ αποτελεί ορθή επιλογή.
Το κυρίαρχο συναίσθημα που προκάλεσε η αλλαγή κυβέρνησης στους πολίτες είναι η ελπίδα (ποσοστό 57%) – αυτό εξηγεί και τη μεγάλη αντοχή της κυβέρνησης, παρά την αντιφατική διαπραγματευτική τακτική της και την εικόνα Βαβέλ στο εσωτερικό της. Αυτή η έντονα συναισθηματική επένδυση αποτελεί ταυτόχρονα δίκοπο μαχαίρι για τον Αλέξη Τσίπρα. Οι διαθέσεις του κόσμου είναι ευμετάβλητες και υπάρχει το παράδειγμα του ΠαΣοΚ, ενός κραταιού κόμματος με ιστορικές ρίζες το οποίο κατέρρευσε σαν πύργος στην άμμο.
Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ ενδυνάμωσε το αίσθημα της υπερηφάνειας, της προσωπικής δύναμης και της διάθεσης για ενασχόληση με τα κοινά. Επίσης τριπλασίασε την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία. Οι αρνητικοί δείκτες εμπιστοσύνης στους θεσμούς (Κοινοβούλιο, Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Εκκλησία, Δικαιοσύνη) αμβλύνθηκαν και η εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση αυξήθηκε πέντε φορές φθάνοντας το 22% από 5% τον Οκτώβριο. «Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κόμμα της αλλαγής και της προόδου» δηλώνει το 72% – τον Οκτώβριο ήταν 42%. Το 76% πιστεύει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα κάνει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την Ελλάδα και το 62% ότι θα υποκαταστήσει απόλυτα το ΠαΣοΚ στο πολιτικό σύστημα της χώρας.
Η πλειοψηφία των πολιτών αισθάνεται περισσότερο ικανοποιημένη από το επίπεδο ζωής της: από 42% τον Οκτώβριο 2014 το ποσοστό αυξήθηκε στο 55% τον Απρίλιο, το αίσθημα της ευτυχίας από το 44% έφτασε στο 59%, η αισιοδοξία από το 19% ανέβηκε στο 38%.
Σε ό,τι αφορά την προσωπική οικονομική κατάσταση, πέντε στους δέκα ερωτωμένους δήλωσαν ότι αισθάνονται καλά και ότι νιώθουν ασφάλεια σχετικά με τη διατήρηση της δουλειάς τους, ενώ τον περασμένο Οκτώβριο μόνο τρεις στους δέκα δήλωναν το ίδιο. Τον Οκτώβριο το 27% χαρακτήριζε την οικονομική του κατάσταση απολύτως αρνητική, τον Απρίλιο μόνο το 14% διατηρούσε την ίδια γνώμη. Το ποσοστό όσων εξέφραζαν αρνητικές προβλέψεις για το μέλλον έχει μειωθεί από 28% που ήταν τον Οκτώβριο στο 9% τον Απρίλιο.
Από τον Οκτώβριο οι θετικές γνώμες στο ερώτημα «Αισθάνεστε καλά για τη χώρα όπου ζείτε;» αυξήθηκαν πέντε φορές, από 8% εκτοξεύτηκαν στο 42%. Παρότι μόνο δύο στους δέκα αισθάνονται καλά για την οικονομία, το ποσοστό όσων θεωρούν την τρέχουσα κατάσταση απολύτως αρνητική μειώθηκε από 34% στο 22%.
Αλλαγή νοοτροπίας διαπιστώνεται και από το εύρημα ότι οι Ελληνες επενδύουν προσδοκίες στον ιδιωτικό και όχι στον δημόσιο τομέα. Σε ποσοστό που ξεπερνά το 70% υποστηρίζουν ότι ο ιδιωτικός τομέας λειτουργεί καλύτερα εκεί όπου ο δημόσιος αποτυγχάνει και η ανάπτυξη θα έρθει μόνο μέσα από μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις, οι οποίες πρέπει να ενθαρρύνονται προκειμένου να μειωθεί η ανεργία.
Η κρίση φαίνεται ότι ανέσυρε στην επιφάνεια καταπιεσμένες επί πολλά έτη αντιλήψεις και νοοτροπίες όπως το αίσθημα εθνικής ανωτερότητας. Πάνω από το 75% του πληθυσμού πιστεύει ότι ο κόσμος θα ήταν καλύτερος αν και άλλοι λαοί έμοιαζαν με τους Ελληνες. Η Ελλάδα είναι καλύτερη από τις περισσότερες χώρες στον κόσμο (και οι δύο θέσεις ήταν ελαφρώς αυξημένες μετά τις εκλογές). Το 78% πιστεύει ότι οι ισχυρές χώρες της Ευρώπης είναι εχθρικές προς την Ελλάδα, αλλά το 75% υποστηρίζει την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη και στο ευρώ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk