Το δραματικό παρασκήνιο με τα «γεράκια» της τρόικας

Παγιδευμένη στον ιστό που υφαίνει η σύγκρουση των Ευρωπαίων με το ΔΝΤ βρέθηκε η κυβέρνηση. Η πολιτική λύση στην οποία ευελπιστούσαν οι δύο πολιτικοί αρχηγοί Αντώνης Σαμαράς και Ευάγγελος Βενιζέλος

Παγιδευμένη στον ιστό που υφαίνει η σύγκρουση των Ευρωπαίων με το ΔΝΤ βρέθηκε η κυβέρνηση. Η πολιτική λύση στην οποία ευελπιστούσαν οι δύο πολιτικοί αρχηγοί Αντώνης Σαμαράς και Ευάγγελος Βενιζέλος δεν ήρθε. Αντιθέτως, ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης αντιμετώπισε τείχος ψυχρότητας στις συνομιλίες που είχε την Παρασκευή με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και τον επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΔΝΤ στην Ελλάδα Πόουλ Τόμσεν.
Το ναυάγιο της τηλεδιάσκεψης


Ενδεικτικό της ανησυχίας που προκαλούσαν οι εξελίξεις αποτελεί το γεγονός ότι οι κ.κ. Σαμαράς και Βενιζέλος ενημερώθηκαν για το ναυάγιο της τηλεδιάσκεψης με την τρόικα στις 4 τα ξημερώματα της Παρασκευής. Ο Πρωθυπουργός έμαθε τις λεπτομέρειες από τους συνεργάτες του Χρύσανθο Λαζαρίδη και Σταύρο Παπασταύρου, ενώ στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης τηλεφώνησε ο κ. Χαρδούβελης.
Αλλη μία εβδομάδα έκλεισε με την αβεβαιότητα να κατατρώει την ελπίδα για μια ομαλή πορεία εξόδου από το Μνημόνιο. Οι δύο πολιτικοί αρχηγοί πάντως μετέδιδαν μηνύματα αισιοδοξίας ότι η διαπραγμάτευση, παρότι δύσκολη, θα κλείσει τελικώς σε χρόνο που δεν θα καταστρέφει την προσπάθεια της χώρας και δεν θα ανατρέπει τις ευρωπαϊκές ισορροπίες. Η μονολιθικότητα του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και των ευρωπαϊκών κρατών που συμμερίζονται τις τιμωρητικές απόψεις του για την Ελλάδα και το σκληρό πόκερ που παίζει το ΔΝΤ προκειμένου να διασφαλίσει τη συνέχιση του ρόλου του στην ευρωζώνη έχουν δυσκολέψει πολύ τη διαπραγμάτευση.
Ολα τα εμπόδια στο κλείσιμο της αξιολόγησης είχαν να κάνουν με την πίεση του ΔΝΤ, το οποίο μετέχοντας στα προγράμματα διάσωσης της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας αναβάθμισε το status του από διασώστης τρικοσμικών χωρών και μετατράπηκε σε παράγοντα που επηρεάζει την ευρωπαϊκή, άρα και την παγκόσμια οικονομία. Πολλές από τις ακραίες απαιτήσεις της τρόικας αντανακλούσαν ακριβώς αυτό το παιχνίδι εξουσίας ανάμεσα στην Ευρώπη και στο ΔΝΤ.
Ενδοκυβερνητική αντιπαράθεση


Οι εσωτερικές εντάσεις είναι τόσο έντονες που οι δύο πολιτικοί αρχηγοί έσπευσαν να κλείσουν άρον-άρον το ενδοκυβερνητικό μέτωπο που άνοιξε η αμφισβήτηση του υπουργού Οικονομικών από «γαλάζιους» βουλευτές και επιτάθηκε εξαιτίας του ψαλιδίσματος των αρμοδιοτήτων του από τον Πρωθυπουργό.
Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο έγιναν πολλές παρασκηνιακές κινήσεις ώστε να στηριχθεί ο υπουργός Οικονομικών χωρίς να προκληθεί περαιτέρω ζημιά στην κυβέρνηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Χαρδούβελης επικοινώνησε με τον Πρωθυπουργό και με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και τους επεσήμανε ότι δεν είναι δυνατόν να λειτουργήσει μέσα σε ένα κλίμα όχι μόνο πολιτικής αλλά και γενικότερης απαξίωσής του. Υπέρ του υπουργού Οικονομικών παρενέβησαν και άλλοι πολιτικοί παράγοντες, οι οποίοι εξέφρασαν την ανησυχία τους για την πορεία της διαπραγμάτευσης.
Τα πνεύματα ηρέμησαν καθώς τη Δευτέρα συναντήθηκε ο Πρωθυπουργός με τον κ. Χαρδούβελη στο Μέγαρο Μαξίμου και την Τρίτη μετά τη σύσκεψη των δύο αρχηγών δόθηκε μήνυμα απόλυτης στήριξης στον υπουργό Οικονομικών.
Επειδή η ένταση από τις πιέσεις της τρόικας τάραζε τις σχέσεις της ΝΔ και του ΠαΣοΚ ολόκληρη την εβδομάδα, το ένα μέτωπο έκλεινε, το άλλο άνοιγε. Τα φίλια πυρά ξεκίνησαν από τον Αδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος κατηγόρησε το ΠαΣοΚ ότι δεν στηρίζει τις μεταρρυθμίσεις και γι’ αυτόν τον λόγο δεν έρχεται η τρόικα στην Αθήνα. Το ΠαΣοΚ απάντησε με ομαδικά πυρά. «Ο Αδωνις ζητά να κατεβάσουμε παντελόνια σε παράλογες απαιτήσεις» είπε ο εκπρόσωπος Τύπου Δημήτρης Καρύδης. «Ας σκεφτόταν δύο φορές προτού μιλήσει» προσέθεσε η Εύη Χριστοφιλοπούλου. «Δεν σκίζουμε τα μνημόνια αλλά ούτε και λέμε «παιδιά, φέρτε ό,τι θέλετε να ψηφίσουμε»» τόνισε ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος. Το μήνυμα της Χαρ. Τρικούπη ήταν: «Κάποιος να τον μαζέψει. Δεν θα κατεβάσουμε τα παντελόνια στην τρόικα». Μάλιστα, θέμα Γεωργιάδη έθεσε και ο ίδιος ο κ. Βενιζέλος στη συνάντηση που είχε με τον Πρωθυπουργό. Χρειάστηκε η παρέμβαση του Δημήτρη Σταμάτη για να χαμηλώσει τους τόνους ο κ. Γεωργιάδης και να δηλώσει: «Εμείς είμαστε κεντροδεξιοί, δεν βλέπουμε το μέλλον της χώρας με τον ίδιο τρόπο».
Διαφωνίες για τη διαπραγμάτευση


Τη διαφορετική οπτική των δύο κομμάτων για τη διαπραγμάτευση επιβεβαίωσε και η σύγκρουσή τους την Τετάρτη το βράδυ εξαιτίας των ασφυκτικών πιέσεων της τρόικας για αλλαγές στα εργασιακά. Χρειάστηκαν δύο συσκέψεις μέσα στην ίδια ημέρα των επιτελείων του ΠαΣοΚ (Γιώργος Κουτρουμάνης, Χρήστος Πρωτόπαπας, Παναγιώτης Ρήγας) και της ΝΔ (Γιάννης Βρούτσης, Δημήτρης Σταμάτης και Σταύρος Παπασταύρου) για να συμφωνηθεί το σχέδιο που στάλθηκε με e-mail στην τρόικα. To ΠαΣοΚ απέρριψε κάθε πρόταση για μείωση συντάξεων η οποία υπήρχε στο σχέδιο προπαρασκευής της διαπραγμάτευσης που παρουσίασε το υπουργείο Εργασίας, παρότι οι δύο αρχηγοί είχαν λάβει διαφορετική απόφαση το προηγούμενο απόγευμα. Στις συσκέψεις αυτές όμως προωθήθηκαν πολλές διαρθρωτικές αλλαγές στο Ασφαλιστικό σε βάθος χρόνου χωρίς αλλαγή των ορίων συνταξιοδότησης.
Η εσωτερική διευθέτηση των θεμάτων αυτή τη φορά είχε μικρή επίδραση στην πορεία της διαπραγμάτευσης. Εδώ και μέρες οι κ.κ. Σαμαράς και Βενιζέλος, αναγνωρίζοντας ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν είναι πολιτικό και όχι τεχνοκρατικό, επιχείρησαν να συνεννοηθούν με τους ευρωπαίους ομολόγους τους προκειμένου να προλάβουν τις προθεσμίες της 8ης (Eurogroup) και της 18ης Δεκεμβρίου (Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ).
Μηνύματα και τελεσίγραφα


Τα μηνύματα που έπαιρναν από τους συνομιλητές τους στο εξωτερικό ακολουθούσαν το μοτίβο προηγούμενων κρίσιμων στιγμών της σχέσης μας με τους εταίρους. Η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στην προώθηση των μεταρρυθμίσεων και να έχει επαρκή εποπτεία. Αυτό σημαίνει έναν νέο ρόλο του ΔΝΤ, ο οποίος όμως περνάει μέσα από τη σχέση του Ταμείου με την ευρωζώνη και σε αυτή τη φάση είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Αυτός ήταν ο βαθύτερος λόγος για τον οποίο καθυστέρησε τέσσερις ώρες (από τις 7 το απόγευμα που είχε οριστεί αρχικά ξεκίνησε στις 11 το βράδυ) η τηλεδιάσκεψη μεταξύ της ελληνικής πλευράς και της τρόικας.
Πριν από την τηλεδιάσκεψη της περασμένης Πέμπτης οι Βρυξέλλες είχαν στείλει νέο τελεσίγραφο στην ελληνική κυβέρνηση. «Υπάρχει ακόμη χρόνος για να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση και να κλείσει το τρέχον πρόγραμμα πριν από το Eurogroup της 8ης Δεκεμβρίου» διεμήνυαν κοινοτικοί παράγοντες και προειδοποιούσαν ότι, «αν ξεπεράσουμε και τα τέλη της επόμενης εβδομάδας χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία με την τρόικα, τότε είμαστε οριακά». Την ίδια στιγμή ως κεραυνός εν αιθρία ακουγόταν στην Αθήνα η διαρροή ότι το τρέχον πρόγραμμα θα μπορούσε να παραταθεί ακόμη και για 12 μήνες, διευκρινίζοντας ότι αυτό θα ήταν αναγκαίο και για τεχνικούς λόγους, λόγω διαφόρων ζητημάτων που σχετίζονται με τις κεφαλαιακές ανάγκες ορισμένων ελληνικών τραπεζών.
Επαφές με Μέρκελ και Λαγκάρντ

Για να αρθεί το αδιέξοδο και να αποφευχθεί μια αρνητική εξέλιξη ο Πρωθυπουργός επικοινώνησε τουλάχιστον δύο φορές εντός της εβδομάδας με τον κ. Γιούνκερ, ενώ συνομίλησε και με τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Εκτενή επικοινωνία είχε ο κ. Σαμαράς πριν από μέρες και με τη γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ. Εξάλλου για τον Πρωθυπουργό είναι πλέον η ώρα της πολιτικής διαπραγμάτευσης σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο.
Το κλίμα που υπάρχει στην Ευρώπη για την Ελλάδα το μετέφερε λεπτομερώς ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι στον κ. Βενιζέλο κατά τη συνάντησή τους στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Ντράγκι του εκμυστηρεύτηκε ότι πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες είναι δύσπιστοι και πιεστικοί, παρά τα εντυπωσιακά οικονομικά αποτελέσματα, λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας.
Σε αυτό το κλίμα οι κ.κ. Σαμαράς και Βενιζέλος προσπαθούν να κλείσουν την πιο κρίσιμη συμφωνία με τους εταίρους από την έναρξη της κρίσης. Δεν πρόκειται μόνο για την τελευταία αξιολόγηση της τρόικας αλλά για μια λύση-πακέτο που θα διαμορφώνει τους όρους μετάβασης της χώρας στην επόμενη φάση μετά το Μνημόνιο και τη νέα σχέση με το ΔΝΤ. Η επάνοδος στις ομαλές και κανονικές συνθήκες θα πρέπει να γίνει με ασφάλεια και θεσμικές εγγυήσεις που θα θωρακίζουν τη χώρα έναντι των αγορών έως τον Φεβρουάριο που θα ξεκινήσει η διαδικασία επιλογής νέου Προέδρου.
Βενιζέλος: Το χρέος μπορεί να περιμένει

Ο κ. Βενιζέλος εκτιμά ότι η συζήτηση για το χρέος μπορεί να ξεκινήσει αργότερα και επιμένει να προβάλλει στους συνομιλητές του και στις δημόσιες παρεμβάσεις του το «εντυπωσιακό πρωτογενές πλεόνασμα» και τις κατ’ εξακολούθηση λανθασμένες εκτιμήσεις της τρόικας. Μιλάει ανοιχτά για το πρόβλημα που υπάρχει σε σχέση με τον ρόλο του ΔΝΤ, για τις εντάσεις, ακόμη και για τους εκβιασμούς που εκδηλώνονται σε ένα υψηλό επίπεδο που αφορά την Ελλάδα, την ευρωζώνη, το ΔΝΤ και τις αγορές.
Επίσης επιμένει στην ανάγκη να αναγνωριστεί η βιωσιμότητα του χρέους και ψέγει την αντιπολίτευση γιατί αμφισβητεί αυτό που παραδέχονται ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ και ο Μάριο Ντράγκι. «Λένε στις αγορές να μη μας δανείσουν γιατί δεν έχουμε βιώσιμο χρέος και στο ΔΝΤ να μη συνεχίσει να μας στηρίζει, έστω με άλλη μορφή, γιατί είναι βασικός, καταστατικός, όρος να είναι βιώσιμο το χρέος για να μας στηρίζουν» σημειώνει. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης θεωρεί ότι με τη δημαγωγία της αντιπολίτευσης η χώρα βγάζει μόνη της τα μάτια της και μάλιστα σε μια στιγμή διεθνοπολιτικής και περιφερειακής αστάθειας με ένταση στα εθνικά μας θέματα (Κυπριακό και ελληνοτουρκικές σχέσεις).
Σε αυτό το κλίμα η κυβέρνηση προχώρησε σε μονομερή κίνηση και κατέθεσε προχθές τον προϋπολογισμό του 2015 που προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,9% και πρωτογενές πλεόνασμα 3% του ΑΕΠ. Πρόκειται για τον πρώτο ισοσκελισμένο προϋπολογισμό σε ό,τι αφορά το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης, καθώς το δημοσιονομικό έλλειμμα θα είναι μόλις 0,2% το 2015 από 1,3% το 2014 και 1,6% το 2013.


Οι εκτιμήσεις Σαμαρά
«Κλειδί» η εκλογή Προέδρου

Ο Πρωθυπουργός κ. Σαμαράς επισημαίνει ότι η χώρα πέτυχε την πιο θεαματική δημοσιονομική προσαρμογή που έχει γίνει ποτέ, μίλησε για την ανάκαμψη που προήλθε υπό συνθήκες δύσκολης δημοσιονομικής προσαρμογής και εστιάζει την προσοχή του στο τρίτο τρίμηνο της εφετινής χρονιάς όπου, για πρώτη φορά ύστερα από 24 τρίμηνα, η οικονομία κινήθηκε ανοδικά με 1,7%.Ο κ. Σαμαράς μιλάει για την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας και επιμένει ότι η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας πρέπει να ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις, χωρίς πρόωρες εκλογές και χωρίς κίνδυνο ακυβερνησίας ώστε η σημερινή κυβέρνηση να ολοκληρώσει το μεταρρυθμιστικό έργο της.

Στο Μέγαρο Μαξίμου είναι κυρίαρχη η εκτίμηση ότι μόλις και εφόσον η Βουλή εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας και εξαλειφθούν οριστικά οι φόβοι πολιτικής αναταραχής, οι αγορές θα δείξουν ξανά πώς αξιολογούν αυτή την τεράστια επιτυχία δημοσιονομικής προσαρμογής που έγινε στην Ελλάδα. Και εμμένουν ότι με την Πιστωτική Γραμμή που θα λάβει η χώρα από τους εταίρους της για τον πρώτο χρόνο μετά τη λήξη του Μνημονίου, οι προσδοκίες για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας θα ανέβουν κατακόρυφα, ενώ τα επιτόκια θα υποχωρήσουν πολύ περισσότερο από τα «χαμηλά» του περασμένου Αυγούστου.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk