• Αναζήτηση
  • Η μαγεία των Μουντιάλ

    Εναν ολόκληρο μήνα, το 1930, ταξίδευαν με το πλοίο «Κόντε Βέρντε» οι τέσσερις ευρωπαϊκές εθνικές ομάδες

    Εναν ολόκληρο μήνα, το 1930, ταξίδευαν με το πλοίο «Κόντε Βέρντε» οι τέσσερις ευρωπαϊκές εθνικές ομάδες (Ρουμανία, Γιουγκοσλαβία, Γαλλία, Βέλγιο) για να φθάσουν στον τελικό τους προορισμό, το μακρινό Μοντεβιδέο. Οι «πατέρες» του ποδοσφαίρου Αγγλοι δεν έδωσαν την παραμικρή σημασία, θεωρούσαν υποτιμητικό ν’ ασχοληθούν με μια τέτοια διοργάνωση.
    Ο Γάλλος Λισιέν Λοράν μάλιστα, ο πρώτος σκόρερ του πρώτου γκολ στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων, είχε πει πολλά χρόνια αργότερα πως «κάναμε ασκήσεις γυμναστικής στο αμπάρι και ανεβαίναμε στο κατάστρωμα για να κλωτσήσουμε λίγο την μπάλα».

    Δύο χρόνια πριν, το 1928, στο συνέδριο της Παγκόσμιας Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (FIFA) στο Αμστερνταμ, πάρθηκε η απόφαση – εμπνευστής ήταν ο Γάλλος Ζιλ Ριμέ – να διοργανωθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο, και ως πρώτη οικοδέσποινα επελέγη η Ουρουγουάη. Ηταν δε η ιδανική επιλογή με τα δεδομένα της εποχής, η ποδοσφαιρική της ομάδα, η επονομαζόμενη «La Celeste» (ουράνια ομάδα), ήταν η απόλυτη κυρίαρχος – με ηγέτη της τον Λεάντρο Αντράντε, λούστρο στο επάγγελμα – έχοντας αποσπάσει το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924 και του 1928. Οι αγώνες ξεκίνησαν στα μέσα Ιουλίου και με χιονόπτωση, αφού στο νότιο ημισφαίριο ήταν χειμώνας. Ο τελικός έγινε στο αχανές – ακόμη και για τα σημερινά δεδομένα – στάδιο «Σεντενάριο» ανάμεσα στην οικοδέσποινα και την άλλη μεγάλη δύναμη της εποχής, την Αργεντινή. Οι φίλαθλοι των φιλοξενούμενων έφτασαν με πλοία αλλά και μικρότερα σκάφη στο Μοντεβιδέο, το λιμάνι του οποίου παρέλυσε. Στο τελωνείο οι Αρχές κατέσχεσαν πιστόλια και άλλα όπλα που μετέφεραν μαζί τους οι περίπου 15.000 Αργεντίνοι, ενώ για να τηρηθεί η τάξη στο γήπεδο, όπου φώναζαν 80.000 Ουρουγουανοί, παρατάχθηκε περιμετρικά ένα τάγμα του στρατού με τις ξιφολόγχες έτοιμες, προσαρμοσμένες στα όπλα! Ολα πήγαν καλά, η Ουρουγουάη έγινε η πρώτη παγκόσμια πρωταθλήτρια στην ιστορία του θεσμού με μια φοβερή ανατροπή, επικρατώντας τελικά με 4-2 μολονότι οι αντίπαλοι είχαν προηγηθεί στο σκορ με 2-1.
    Από το 1930, και το πρώτο εκείνο εναρκτήριο λάκτισμα της «παγκόσμιας» μπάλας, μέχρι και το σφύριγμα στο τέλος της παράτασης στο αμέσως προηγούμενο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου στη Νότια Αφρική (όπου επικράτησε η Ισπανία της Ολλανδίας με ένα γκολ) μεσολάβησαν 80 χρόνια. Δεν άλλαξε μονάχα ο κόσμος αλλά και το ίδιο το άθλημα, το πλέον δημοφιλές σε αυτόν τον πλανήτη.


    Η εκμετάλλευση από δικτάτορες

    Θεολόγος Αλεξανδράτος
    Από τον Αϊνστάιν στον Πελέ
    Κέδρος, 2014,
    σελ. 312, τιμή 12,50 ευρώ

    Ο δημοσιογράφος Θεολόγος Αλεξανδράτος στο βιβλίο του «Από τον Αϊνστάιν στον Πελέ – Η ιστορία του Μουντιάλ» (Κέδρος, 2014) δεν στέκεται τόσο στα αγωνιστικά συμβάντα – στέκεται δηλαδή εκεί που είναι απαραίτητο – «αλλά στην κοινωνική πλευρά του ποδοσφαίρου και των Παγκοσμίων Κυπέλλων». Πρόκειται δηλαδή για μια ιστορία της μεγαλύτερης ποδοσφαιρικής διοργάνωσης συνυφασμένη με τη μεγαλύτερη Ιστορία του εικοστού αιώνα. Παρακολουθούμε με έναν τρόπο συνοπτικό πολλά και ενδιαφέροντα, πώς, επί παραδείγματι, ο Μπενίτο Μουσολίνι χρησιμοποίησε το ποδόσφαιρο το 1934 για να νομιμοποιήσει περαιτέρω το φασιστικό του καθεστώς ή πώς η χούντα του αδίστακτου στρατηγού Βιντέλα χρησιμοποίησε την Εθνική Αργεντινής το 1978 για να κρύψει τα εγκλήματά της.


    Χρήστος Σωτηρακόπουλος
    Στιγμές Μουντιάλ
    Εκδόσεις Τόπος,
    σελ.264, τιμή 14,90 ευρώ,
    τιμή online 13,55 ευρώ

    Ο δημοσιογράφος Χρήστος Σωτηρακόπουλος στο δικό του βιβλίο «Στιγμές Μουντιάλ» (Τόπος, 2014) ακολουθεί μια διαφορετική, μη γραμμική και πιο προσωπική λογική, προσεγγίζοντας την ιστορία του θεσμού μέσα από ολιγοσέλιδα πορτρέτα μεγάλων – ή μικρότερων, όταν η ιστορία τους έχει κάτι να πει – πρωταγωνιστών του. Το πρώτο «μαύρο διαμάντι» του ποδοσφαίρου, ας πούμε, ήταν ο Βραζιλιάνος Λεονίντας που έλαμψε στο Μουντιάλ του 1938 στη Γαλλία. Ηταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε αρκετές φορές την κίνηση που αργότερα ονομάστηκε «ανάποδο ψαλίδι».

    Μεταξύ άλλων πολλών, αυτός που ίσως δικαιούται «τον τίτλο του πρώτου σταρ του παγκόσμιου ποδοσφαίρου να είναι ο Τζουζέπε Μεάτσα» που οδήγησε την Ιταλία στην κατάκτηση δύο συνεχόμενων τροπαίων (1934 και 1938) υπό τις οδηγίες ενός χαρισματικού προπονητή, του Βιτόριο Πότσο. Διαβάζει κανείς και τραγικές ιστορίες όπως αυτή του κολομβιανού αμυντικού Αντρές Εσκομπάρ που πλήρωσε με τη ζωή του μια άτυχη στιγμή (ένα αυτογκόλ) στα γήπεδα των Ηνωμένων Πολιτειών το 1994. Λίγες ημέρες μετά τον αποκλεισμό και την επιστροφή της ομάδας στην Κολομβία, δολοφονήθηκε εν ψυχρώ έξω από ένα νυχτερινό μαγαζί του Μεντεγίν.
    Η μοναδικότητα της διοργάνωσης

    «Το Μουντιάλ είναι κάτι μοναδικό, διαφορετικό» γράφει ο Σωτηρακόπουλος. «Είναι οι χώρες που μετέχουν, είναι η προσμονή που τις συνοδεύει, είναι η ικανότητα μιας ομάδας να συνδυάζει τα πάντα: τη συνύπαρξη παραδοσιακών αντιπάλων, να ενώνει οπαδούς που στην εξέδρα δεν θα βρεθούν ποτέ μαζί, να απενοχοποιεί το να φωνάξεις υπέρ ενός παίκτη που επειδή ανήκει στο αντίπαλο δέος στον μικρόκοσμο της καθημερινότητας δεν μπορείς να παραδεχτείς την αξία του. Μουντιάλ είναι το άκουσμα του εθνικού ύμνου. Η σημαία. Τα χρώματα της φανέλας. Αν το ποδόσφαιρο είναι η απάντηση, τότε η ερώτηση έχει δεκάδες διατυπώσεις. Για έναν μήνα, το Μουντιάλ φέρνει ανθρώπους εντελώς διαφορετικής κουλτούρας, θρησκείας, χρώματος, κοινωνικής τάξης, επαγγέλματος πολύ κοντά».
    Και το σημαντικότερο, «όποιος δεν μπορεί να αντιληφθεί πως στο ποδόσφαιρο όλοι κρύβουμε ένα παιδί μέσα μας, τότε πολύ απλά δεν θα καταφέρει ποτέ να απολαύσει τη μαγεία της στιγμής»!

    Δύο βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν και έρχονται να υπενθυμίσουν, λίγες ημέρες πριν το Μουντιάλ της Βραζιλίας, ότι το ποδόσφαιρο είναι κομμάτι της ζωής.

    HeliosPlus

  • To 2009 η Άνγκελα Μέρκελ παρουσιάζει ένα νέο πρόσωπο στο υπουργικό συμβούλιο, προκαλώντας το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης: ο Νόρμπερτ Ρέτγκεν, βουλευτής από τα 29 του, αναλαμβάνει το υπουργείο Περιβάλλοντος σε ηλικία 44 ετών, ενόψει κρίσιμων διαβουλεύσεων στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή. Τα γερμανικά ΜΜΕ υπενθυμίζουν ότι είναι "έμπιστος" της Άνγκελα Μέρκελ. Η εβδομαδιαία εφημερίδα DIE ZEIT διερωτάται (και αργότερα επιβεβαιώνεται από τις εξελίξεις), μήπως η ανάθεση του συγκεκριμένου υπουργείου στον Ρέντγκεν σηματοδοτεί στροφή της Μέρκελ προς την "πράσινη" ατζέντα. Κάποιοι θυμούνται ότι η ίδια η καγκελάριος είχε αναλάβει το υπουργείο Περιβάλλοντος στα 40 της, βάζοντας υποθήκη για ανώτερα αξιώματα. Μήπως το ίδιο συμβαίνει με τον Νόρμπερτ Ρέτγκεν; Φωτογραφία από τις παλιές, καλές εποχές: προεκλογικές μπύρες με την Άνγκελα Μέρκελ Φωτογραφία από τις παλιές, καλές εποχές: προεκλογικές μπύρες με την Άνγκελα Μέρκελ Την εποχή που η Μέρκελ συνοδεύεται από το παρατσούκλι Mutti ("η μαμά"), ο Ρέτγκεν αποκτά το δικό του παρατσούκλι Mutti's Klügster ("το πιο έξυπνο παιδί της μαμάς"). Ο νέος υπουργός γίνεται αντιπρόεδρος του κυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU). Όλα δείχνουν ότι βάζει πλώρη για πιο σημαντικές αποστολές. Αλλά όλα αλλάζουν τον Μάιο του 2012, όταν αποχωρεί αιφνιδιαστικά από το υπουργείο Περιβάλλοντος. Για την ακρίβεια, εκπαραθυρώνεται με έναν τρόπο ασυνήθιστο στην ιστορία της μεταπολεμικής Γερμανίας: Η καγκελάριος καλεί τους δημοσιογράφους για μία έκτακτη ανακοίνωση και τους λέει ότι "παρακάλεσε" τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Γερμανίας να "απαλλάξει από τα καθήκοντά του" τον κ.Ρέτγκεν. Τί είχε προηγηθεί; Μία οδυνηρή ήττα στις τοπικές εκλογές της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας με τον Ρέντγκεν να παίρνει μόλις 26% και στη συνέχεια μία ιδιαίτερη συνάντηση ανάμεσα στην καγκελάριο και τον υπουργό της. Γερμανικά ΜΜΕ της εποχής αναφέρουν ότι η Μέρκελ είχε εξοργιστεί από τακτικές επιλογές του "εκλεκτού" της στη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα, θεωρώντας ότι στοίχισαν ψήφους στο κόμμα. Από το περιβάλλον στην εξωτερική πολιτική Με τους υπουργούς Οικονομικών της Γερμανίας και της Σλοβακίας Με τους υπουργούς Οικονομικών της Γερμανίας και της Σλοβακίας Ο Ρέτγκεν παρέμεινε βουλευτής, αλλά επέστρεψε στην αφάνεια. Όλα έδειχναν ότι η πορεία του προς την ηγεσία έχει σταματήσει πριν καν ξεκινήσει. Αλλά σύντομα γίνεται η επόμενη ανατροπή: Όσο αιφνιδιαστικά φεύγει το 2012, άλλο τόσο αυτονόητα επιστρέφει το 2014 ο Νόρμπερτ Ρέτγκεν για να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο. Η καγκελάριος συνεχίζει να εκτιμά το βιογραφικό του και τις ικανότητές του, ίσως θέλει να του δώσει άλλη μία ευκαιρία. Η συγκεκριμένη κοινοβουλευτική επιτροπή έχει κύρος και προβολή στα ΜΜΕ. Ο Νόρμπερτ Ρέτγκεν αξιοποιεί τις ευκαιρίες του, επιστρατεύοντας κάποτε γεωπολιτικά επιχειρήματα ακόμη και στην εσωτερικοπολιτική ατζέντα. Τελευταίο δείγμα: σε τηλεοπτική συζήτηση για την πολιτική κρίση στη Θουριγγία, με τους υπόλοιπους Xριστιανοδημοκράτες να ξεκαθαρίζουν ότι δεν συνεργάζονται με το Κόμμα της Αριστεράς γιατί αποτελεί διάδοχο σχήμα του ανατολικογερμανικού κομμουνιστικού κόμματος, ο Ρέντγκεν βάζει μία δική του πινελιά και λέει ότι "δεν μπορεί να συνεργαστεί με ανθρώπους που χαριεντίζονται με τον Μαδούρο στη Βενεζουέλα". Χαρακτηριστικός Ρέτγκεν: Τα επιχειρήματα μπαίνουν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, που μπορεί να μην έχει άμεση σχέση με τη συγκεκριμένη συζήτηση, αλλά προσφέρει σε πολλούς συντηρητικούς ψηφοφόρους το θεωρητικό υπόβαθρο που χρειάζονται. Αυτό συμβαίνει και με την προστασία του περιβάλλοντος. Ο Ρέτγκεν δεν τη θέλει για να υποκλέψει την ατζέντα των Πρασίνων, αλλά γιατί, όπως τόνιζε σε παλαιότερες συνεντεύξεις του ο χριστιανοδημοκράτης πολιτικός, "ο Θεός δημιούργησε τη φύση και τον άνθρωπο κι αυτό μας υποχρεώνει να διαφυλάξουμε τη Δημιουργία του". Την επιχειρηματολογία αυτή αντιγράφουν τα τελευταία χρόνια οι Βαυαροί Χριστιανοκοινωνιστές, πολιτικοί σύμμαχοι της Μέρκελ. Σημειώνεται ότι ο Ρέτγκεν ήταν ένας από τους θαμώνες της θρυλικής Pizza-Connection στη δεκαετία του '90. Έτσι ονομαζόταν η τακτική συνάντηση σε ελαφρώς "τσιμπημένο" ιταλικό εστιατόριο της Βόννης, στην οποία συμμετείχαν ανερχόμενα στελέχη των Χριστιανοδημοκρατών και των Πρασίνων, σε μία προσπάθεια να βρουν διαύλους επικοινωνίας. Και αυτό όταν τα ήθη της εποχής θεωρούσαν τους Πράσινους στην καλύτερη περίπτωση γραφικούς βολονταριστές και στη χειρότερη εχθρούς της Δημοκρατίας. Ταπεινή καταγωγή, πλούσιο βιογραφικό Φωτογραφία από την εποχή της pizza connection Φωτογραφία από την εποχή της pizza connection Την περασμένη εβδομάδα ο Νόρμπερτ Ρέτγκεν εμφανίστηκε και πάλι από το πουθενά για να δηλώσει ότι θα είναι υποψήφιος για την ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος CDU. Ήταν η πρώτη επίσημη κατάθεση υποψηφιότητας, σε μία στιγμή που ο Φρίντριχ Μερτς, πολιτικός φίλος του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, και ο Άρμιν Λάσετ, συνεχιστής της γραμμής Μέρκελ, ακόμη προβληματίζονταν για τις δικές τους υποψηφιότητες. Τί άλλο έχει κάνει στη ζωή του ο Νόρμερτ Ρέτγκεν; Σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Βόννης, εργάστηκε ως δικηγόρος στο Ντίσελντορφ και έχει τέσερα παιδιά. Προ ετών η συντηρητική επιθεώρηση Cicero αποκάλυψε λιγότερο γνωστές λεπτομέρειες για τα παιδικά του χρόνια: Ο πατέρας του ήταν ταχυδρόμος, η μητέρα του νοικοκυρά και ενεργό μέλος στον "σύνδεσμο καθολικών γυναικών", η αδερφή του Μόνικα εργάζεται ως βοηθός ιατρού. Στα παιδικά του χρόνια ο Νόρμπερτ Ρέτγκεν διάβαζε πολύ, δεν έκανε πολλές παρέες, πρόλαβε όμως να πάρει τη μπλε ζώνη στο τζούντο. Στο γυμνάσιο δήλωνε υποστηρικτής του Χέλμουτ Κολ. Οι συμμαθητές του έκαναν πλάκα και έλεγαν ότι, αν συνεχίσει έτσι, μια μέρα θα γίνει καγκελάριος... Γιάννης Παπαδημητρίου (DPA, KNA, Die Zeit, Cicero)
  • Βιβλία
    Σίβυλλα
    Helios Kiosk