Καθώς οι οικονομίες άρχισαν να ανακάμπτουν ορισμένοι οικονομολόγοι ανέφεραν ότι ο πληθωρισμός ίσως να αποτελέσει πλέον αναπόφευκτη πραγματικότητα. Η έκδοση χρήματος, η αύξηση του κρατικού χρέους και η έκρηξη των τιμών των εμπορευμάτων αναφέρονται συχνά ως κίνδυνοι για υψηλότερο πληθωρισμό.

Κάποιοι θυμήθηκαν μάλιστα τη δεκαετία του 1970 και τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1980, περιόδους κατά τις οποίες ο υψηλός πληθωρισμός άφησε ανεξίτηλα σημάδια.

Είναι πρακτικά αδύνατον να έχουμε σταθερά υψηλό πληθωρισμό χωρίς την παρατεταμένη άνοδο του κυριότερου συντελεστή του δομικού πληθωρισμού, τους μισθούς, παρατήρησε πάντως ο Αd van Τiggelen της ΙΝG, σημειώνοντας ότι η αλυσίδα μισθών και τιμών της δεκαετίας του 1970 έλαβε χώρα στο πλαίσιο ισχυρών συνδικάτων και ενός εργατικού δυναμικού νέων (baby boomers) που είχαν τάση όχι μόνο να καταναλώνουν αλλά και να απεργούν.

Σήμερα, αναφέρει, τα συνδικάτα έχουν χάσει μεγάλο μέρος της δύναμής τους και οι εργαζόμενοι είναι πολύ περισσότερο ατομιστές, ενώ η παγκοσμιοποίηση επιβάλλει όλο και πιο έντονα έναν «δαρβινιστικό» τρόπο σκέψης: την επιβίωση του πιο ικανού.

Ετσι η διαπραγματευτική δύναμη έχει μετακυλισθεί από τους εργαζομένους στους εργοδότες, οι οποίοι επικεντρώνονται στην περικοπή του κόστους, ενώ οι δυτικές οικονομίες παρουσιάζουν τεράστιο ποσοστό πλεοναζόντων συντελεστών παραγωγής και γηράσκοντα πληθυσμό, δύο φαινόμενα εκ φύσεως αντιπληθωριστικά.

Από την άλλη πλευρά η ενδυνάμωση των αναδυόμενων αγορών είναι πιθανόν να πιέσει ανοδικά τις τιμές, αλλά η επίδραση στον συνολικό πληθωρισμό θα είναι περιορισμένη και όχι μεγάλης διάρκειας. Επίσης οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις δεν φαίνονται διατεθειμένες να επιτρέψουν το υψηλό επίπεδο του κρατικού χρέους να αυξάνει τον πληθωρισμό.

Τα πράγματα λοιπόν δείχνουν ότι ο δομικός πληθωρισμός μπορεί να παραμείνει επί μεγάλη περίοδο υπό έλεγχο και αυτό σημαίνει ότι τα κρατικά ομόλογα μακροπρόθεσμης λήξης, ακόμη και αν οι αποδόσεις εμφανίζονται χαμηλές, μπορεί να διατηρήσουν κάποια από την ελκυστικότητά τους.

Βέβαια, ίσως συνολικά, λίγο υψηλότερος δομικά (αλλά ελεγχόμενος) πληθωρισμός μπορεί από τη μία πλευρά να ευνοήσει τα τιμαριθμοποιημένα ομόλογα, από την άλλη, όμως, θα μπορούσε σε βάθος 10ετίας να μειώσει μερικώς το χρέος των νοικοκυριών, των εταιρειών και των κρατών, περιορίζοντας έτσι και τον αντίκτυπο μιας βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής.

mantik@tovima.gr