Η εξομολόγηση των μαθητών στα σχολεία είναι μια παλιά αμαρτία. Εχει στη χειρότερη των περιπτώσεων χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής καταπίεσης. Σε άλλες περιπτώσεις η εξομολόγηση υπήρξε εργαλείο των μαθητών για να εξασφαλίσουν «δικαιολογημένη» απουσία από, βαρετά συνήθως, μαθήματα.
Η εξομολόγηση ως εργαλείο πολιτικής καταπίεσης αναφέρεται ως «εφεύρεση» της 4ης Αυγούστου. Η δικτατορία Μεταξά εισήγαγε τότε την υποχρεωτική εξομολόγηση των μαθητών στα σχολεία σε μια προφανή προσπάθειά της να ελέγξει το φρόνημα των μαθητών. Αφενός χρησιμοποιούσε τη θρησκεία ως βοήθημα και συμπλήρωμα της πολιτικής και πολιτιστικής της ταυτότητας. Αφετέρου η εξομολόγηση των μαθητών είτε βοηθούσε στην υποταγή του φρονήματος είτε μπορούσε να λειτουργεί ως σύστημα συλλογής πληροφοριών.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν ο μαθητόκοσμος ξεσηκώθηκε με αίτημα το 15% (του κρατικού προϋπολογισμού) να διατεθεί για την Παιδεία, το μεγάλο ποτάμι της πολιτικής και κοινωνικής αλλαγής στην Ελλάδα είχε ξεκινήσει.
Τα Γυμνάσια, της Αθήνας κυρίως, αλλά και της υπόλοιπης χώρας, ήταν χώροι όπου η νεολαία συνεγείρετο και συνεκινείτο από νέα συνθήματα κοινωνικά και πολιτικά. Η θρησκευτική εξομολόγηση ως σχολική υποχρέωση καταργήθηκε από τα πράγματα, μερικές φορές αυτοεξευτελιζόμενη ως θεσμός:
Στα πρώτα χρόνια του ’60, γυμνασιάρχης σε κεντρικό Πρότυπο Γυμνάσιο της Αθήνας ήταν ένας συμπαθέστατος, κατά τα άλλα, πολύ καλός δάσκαλος (μαθηματικός, μάλιστα) ο οποίος ήταν σχεδόν θρησκόληπτος. Η πόρτα του γραφείου ήταν πάντοτε ανοιχτή και ο ίδιος πρόθυμος να δώσει άδεια απουσίας (μη καταγραφομένη στο απουσιολόγιο) σε οποιονδήποτε δήλωνε ότι έπρεπε να πάει στην εκκλησία (ιδιαιτέρως στη Μητρόπολη) για να εξομολογηθεί.
Η συστηματική χρήση της μεθόδου (ακόμη και δύο φορές την εβδομάδα!) είναι φανερό ότι διακωμωδούσε την εξομολόγηση.
Η συμμετοχή στην Εκκλησία δεν μπορεί να είναι υποχρεωτική. Ούτε επιτρέπεται να ασκείται στα σχολεία οποιαδήποτε ηθική καταπίεση για λόγους θρησκευτικούς.
Η ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία δεν χρειάζεται δεκανίκια. Επέζησε στις καρδιές των Ελλήνων ακόμη και σε σκληρούς αιώνες σκλαβιάς, ως ελεύθερη επιλογή. Ετσι θα επιζήσει και στο μέλλον, αν αποφύγουμε πρακτικές που υπονομεύουν το κύρος και τη σοβαρότητά της.
Η εξομολόγηση είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να γίνεται σε σχολικές αίθουσες, ανάμεσα στην αριθμητική και στη γεωγραφία.
