Οι κλιματικές αλλαγές που συντελούνται σε παγκόσμια κλίμακα ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την προστασία του περιβάλλοντος δημιουργούν νέες επενδυτικές ευκαιρίες. Οι δράσεις για την καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου, τόσο από ιδιωτικούς όσο και από δημόσιους φορείς, οδηγούν αναπόφευκτα στην ανάπτυξη νέων αναδυομένων αγορών, οι οποίες προσφέρουν υψηλά περιθώρια κέρδους στις δραστηριοποιούμενες σε αυτές επιχειρήσεις. Σήμερα διάφοροι φορείς, όπως κυβερνήσεις, νομοθέτες, εταιρείες και ιδιώτες, προβαίνουν σε μια σειρά από ενέργειες με στόχο να καθυστερήσουν τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από τον άνθρωπο, γεγονός που γεννά δυνατότητες σε υφιστάμενες και νέες επιχειρήσεις να αποκομίσουν σημαντικά οφέλη. Οι πρωτοβουλίες που λαμβάνονται για το κλίμα σε πολλές περιοχές της Γης αποτελούν ένα μόνο μέρος μιας ατζέντας που καλύπτει ζητήματα οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά. Πολλές χώρες φαίνεται ότι βρίσκονται πολύ κοντά στη λήψη μέτρων που αφορούν το περιβάλλον. Επιπλέον οι περισσότερες αναπτυγμένες, πλην ΗΠΑ και Αυστραλίας, και αναπτυσσόμενες χώρες έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο του Κιότο, το οποίο αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία των πρώτων «χρηματιστηρίων ρύπων».
Σε αυτό το περιβάλλον των αλλαγών μια σειρά από επιχειρήσεις φαίνεται ότι ευνοούνται λόγω της φύσης της δραστηριότητάς τους. Υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες επενδύσεων που ωφελούνται, ανάλογα με τη φύση των εκάστοτε μεταβολών. Συγκεκριμένα, σε εκθέσεις τραπεζών που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, συστήνεται στους επενδυτές να επενδύσουν σε επιχειρηματικούς κλάδους που θα ωφεληθούν από τις φυσικές επιπτώσεις των αλλαγών, όπως είναι η αύξηση της θερμοκρασίας, η ατμοσφαιρική κατακρήμνιση και η άνοδος της έντασης των ανέμων, και από τις πολιτικές επιπτώσεις οι οποίες σχετίζονται με τις τροποποιήσεις της νομοθεσίας και τις αποκαλούμενες επιπτώσεις συμπεριφοράς, δηλαδή τη δημιουργία «κλιματολογικών» στρατηγικών, χωρίς κάτι τέτοιο να απαιτείται από τον νόμο.
* Οι φυσικές αλλαγές και το εισόδημα
Ως προς τις φυσικές αλλαγές, αν και οι θερμότεροι χειμώνες και τα πιο ζεστά καλοκαίρια θα προκαλέσουν μείωση της ζήτησης από τους καταναλωτές για φυσικό αέριο, υποστηρικτικά στην τιμή του εμπορεύματος θα λειτουργήσει η ενίσχυση της ζήτησης από εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Από την εξέλιξη αυτή θα ευνοηθούν εταιρείες αναζήτησης και παραγωγής φυσικού αερίου. Η ξηρασία σε πολλές περιοχές του πλανήτη μειώνει την προσφορά γεωργικών προϊόντων δίνοντας ώθηση στις τιμές τους, επιδρώντας θετικά στο εισόδημα των αγροτικών επιχειρήσεων, γεγονός που θα οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης για γεωργικά εργαλεία και κατ’ επέκταση σε αύξηση των κερδών του κλάδου. Ανάλογη ώθηση θα δημιουργηθεί και στις τιμές των γεωργικών εκτάσεων, η προσφορά των οποίων λόγω και των πυρκαϊών σταδιακά μειώνεται.
Από την άλλη, η μεγαλύτερη συχνότητα των κυκλώνων στις ΗΠΑ έχει προκαλέσει μη δραστηριοποίηση μεγάλων ασφαλιστικών εταιρειών στις περιοχές που πλήττονται, δίνοντας ουσιαστικά χώρο σε μικρότερες εταιρείες του κλάδου να αναπτυχθούν, αυξάνοντας τα μερίδιά τους στην αγορά. Η αύξηση, τέλος, του πληθυσμού παγκοσμίως και η μόλυνση των υδάτων έχουν οδηγήσει τα τελευταία χρόνια σε αύξηση της ζήτησης για νερό, το οποίο αποτελεί το πλέον επίκαιρο αγαθό. Για τον λόγο αυτόν έχει αυξηθεί σημαντικά το ενδιαφέρον για επενδύσεις σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο διαχείρισης του νερού, αφού εκτιμάται ότι η ανάπτυξή τους θα είναι ραγδαία τα επόμενα χρόνια, καθώς διαπιστώνεται ότι ένας στους πέντε ανθρώπους σε όλον τον κόσμο δεν έχει πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό, ενώ παράλληλα μόνο το 3,8% των υδάτινων πόρων της Αφρικής έχει αξιοποιηθεί. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι ίσως κάποια στιγμή ξεσπάσει ο Γ´ Παγκόσμιος Πόλεμος με αφορμή τα αποθέματα νερού, θέλοντας να δείξουν με αυτόν τον τρόπο τη στρατηγική σημασία που θα έχει το συγκεκριμένο αγαθό τα επόμενα χρόνια.
* Εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα
Ευκαιρίες δημιουργούν και οι κανονιστικές μεταρρυθμίσεις που αφορούν τον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Σε μακροπρόθεσμη βάση κερδισμένες αναμένεται να βγουν οι επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούν ήδη εναλλακτικές μεθόδους και όχι λιγνίτη ή κάρβουνο. Αυτές οι εταιρείες είναι προετοιμασμένες για ενδεχόμενη καθιέρωση αυστηρών ορίων εκπομπής ρύπων. Η μείωση της μόλυνσης του περιβάλλοντος από τα αυτοκίνητα μπορεί να επιτευχθεί από την ανάπτυξη τεχνολογιών που αυξάνουν την αποδοτικότητα των καυσίμων ή από τη δημιουργία εναλλακτικών καυσίμων, όπως τα βιοκαύσιμα. Ετσι, αυτοκινητοβιομηχανίες που σήμερα διεξάγουν έρευνες για την παραγωγή των λεγόμενων πράσινων καυσίμων και οχημάτων ενδέχεται να αποκομίσουν σημαντικά οφέλη.
Επιπλέον τα κίνητρα που αναμένεται να δοθούν για την παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας θα λειτουργήσουν προς όφελος των εταιρειών που δραστηριοποιούνται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στον εν λόγω κλάδο. Είτε είναι, δηλαδή, οι ίδιες παραγωγοί είτε προμηθεύτριες του απαραίτητου εξοπλισμού. Μόλις πριν από λίγους μήνες στη χώρα μας, είχε πιάσει φρενίτιδα πολλούς που ήθελαν να γίνουν παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας με τη χρήση φωτοβολταϊκών συστημάτων, εκμεταλλευόμενοι τις επιδοτήσεις από το κράτος οι οποίες τελικώς δεν ήταν και τόσο γενναίες, και την υποχρεωτική αγορά από τη ΔΕΗ του παραγομένου ρεύματος.
Τέλος, η ανάγκη για προστασία του περιβάλλοντος αναμένεται να δώσει ώθηση και στον τομέα των υπηρεσιών. Συγκεκριμένα άνθηση θα γνωρίσουν εταιρείες συμβούλων οι οποίες θα αναλάβουν να καθοδηγήσουν τους επιχειρηματίες που επιθυμούν να αυξήσουν την ενεργειακή αποδοτικότητα στην παραγωγή τους και να μειώσουν τη μόλυνση που προκαλούν. Επιπλέον η ανάπτυξη των αγορών διαπραγμάτευσης δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων θα ευνοήσει τις επιχειρήσεις που λειτουργούν ως μεσάζοντες στις αγοραπωλησίες που πραγματοποιούνται.
Επενδυτική μόδα έχει αρχίσει να γίνεται στην Αμερική η αγορά αγροτικής γης και δεν αποκλείεται κάτι ανάλογο να συμβεί και στη χώρας μας μετά τις εφετινές καταστροφικές πυρκαϊές που κατέκαψαν χιλιάδες στρέμματα σε πάρα πολλούς νομούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι για πρώτη φορά τα τελευταία 30 χρόνια η τιμή των γεωργικών εκτάσεων στις ΗΠΑ αυξάνεται με υψηλότερους ρυθμούς σε σχέση με προνομιακά διαμερίσματα στο Μανχάταν και στο Λονδίνο. Η εξέλιξη αυτή έχει άμεση σχέση με τη ζήτηση για καλλιεργήσιμα προϊόντα, αλλά και με την εγκατάλειψη εκτάσεων για διαφόρους λόγους, όπως η έλλειψη νερού ή οι φωτιές σε μεγάλες εκτάσεις από τους γεωργούς. Η αυξημένη ζήτηση σιτηρών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή αιθανόλης, βιοκαυσίμου φιλικού προς το περιβάλλον, οδήγησε σε ανατίμηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων σιτηρών κατά 16% στην Ινδιάνα των ΗΠΑ και κατά 35% στην Πολιτεία του Αϊντάχο, το 2006, έναντι αύξησης 12% που σημείωσαν διαμερίσματα-φιλέτα τα οποία βρίσκονται κοντά στο χρηματοοικονομικό κέντρο του Λονδίνου, την ίδια περίοδο.
* Νέες επενδύσεις σε γεωργικά προϊόντα
Σύμφωνα με στελέχη funds που έχουν πολύ μεγάλες επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία, η άνοδος της τιμής των σιτηρών θα έχει ως αποτέλεσμα τη συνέχιση της ανόδου των τιμών των αγροτεμαχίων στις ΗΠΑ, τον επόμενο ενάμιση χρόνο. Ωθηση στην τιμή των σιτηρών έδωσε και η εξαγγελία του προέδρου των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους περί αύξησης της παραγωγής βιοκαυσίμων ως και το 2017. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος απαιτείται αύξηση κατά 19% της περυσινής παραγωγής σιτηρών στις ΗΠΑ. Επενδυτικοί οίκοι σημειώνουν ότι σε ορισμένες Πολιτείες είναι πολύ πιθανόν η μέση ετήσια αύξηση των τιμών της γης σε αγροτικές περιοχές να φθάσει το 12% ως και την επόμενη δεκαετία. Αλλωστε παραδοσιακά η αγροτική γη προσφέρει υπεραξίες. Οπως προκύπτει από στοιχεία της UBS, από το 1970 ως σήμερα μόνο κατά τη διάρκεια τριών χρόνων οι τιμές της γης σημείωσαν υπαξία. Πρόκειται για ένα ελκυστικό στατιστικό στοιχείο που προσελκύει ολοένα περισσότερα hedge funds στην αγορά της γης. Προς την ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η άνοδος της ζήτησης για τρόφιμα από τη ΝΑ Ασία και ειδικότερα την Κίνα.
Μεγάλη άνοδος της αξίας της γης έχει σημειωθεί σε αρκετά μέρη του κόσμου. Σε ορισμένες περιοχές της Αυστραλίας η αύξηση των παραγγελιών για τρόφιμα και πρώτες ύλες από την Κίνα έχει οδηγήσει σε ανατιμήσεις της γης που φθάνουν ως και 300% την τελευταία πενταετία. Η μέση τιμή των αγροτικών εκτάσεων στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 15% το 2006, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας.
Καλή περίοδος για τοποθετήσεις σε «πράσινες» εταιρείες
Κατάλληλη θεωρεί την τρέχουσα συγκυρία για επενδύσεις σε πράσινες εταιρείες ο κ. Γ. Βεζανής, επικεφαλής της HSBC ΑΕΔΑΚ. Μιλώντας σε δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα τόνισε ότι η πιστωτική κρίση παρέσυρε χωρίς λόγο και εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην «πράσινη» βιομηχανία, παρά το γεγονός ότι οι προοπτικές τους και η κερδοφορία τους είναι πολύ καλές. Σύμφωνα με τον ίδιο υπάρχουν σήμερα ελκυστικές αποτιμήσεις, τις οποίες οι επενδυτές μπορούν να εκμεταλλευτούν. Η τράπεζα παρουσίασε το νέο Μετοχικό Αμοιβαίο Κεφάλαιο HSBC GIF Climate Change Mutual Fund, το οποίο δίνει τη δυνατότητα επένδυσης σε εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην εύρεση, ανάπτυξη και εφαρμογή λύσεων με σκοπό την αντιμετώπιση του προβλήματος των κλιματικών αλλαγών. Στόχος του είναι η μακροπρόθεσμη αύξηση κεφαλαίου κυρίως μέσα από επιλογές εταιρειών του δείκτη HSBC Global Climate Change Benchmark Index.
Ο κ. Γ. Μαθιός, διευθυντής Marketing και Προϊόντων της HSBC, σημείωσε σχετικά ότι «οι παγκόσμιες προειδοποιήσεις σε σχέση με τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών στον πλανήτη υποδηλώνουν τη σημαντικότητα του προβλήματος, καθώς και την ανάγκη για αποφάσεις που ενισχύουν την αειφόρο ανάπτυξη. Το HSBC GIF Climate Change Mutual Fund είναι μία ευκαιρία για συμμετοχή σε ένα από τα σημαντικότερα θέματα του άμεσου μέλλοντος, αυτό των επιπτώσεων από τις κλιματικές αλλαγές, ενώ παράλληλα αποτελεί μία επένδυση με παγκόσμια και ευρεία διασπορά».
